ชุมชนโบราณเมืองเพ็งและพระธาตุนางเพ็ญ อำเภอเพ็ญ จังหวัดอุดรธานี

บทคัดย่อ

บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาเรื่องราวเกี่ยวกับชุมชนโบราณเมืองเพ็ง และความเป็นมา ศิลปกรรม และความเชื่อที่เกี่ยวข้องกับพระธาตุนางเพ็ญ วัดเกาะแก้ว อำเภอเพ็ญ จังหวัดอุดรธานี จากการศึกษาพบว่า เมืองเพ็งเป็นชุมชนโบราณที่อยู่ในลุ่มน้ำเพ็ญ ท้องที่อำเภอเพ็ญ จังหวัดอุดรธานี สันนิษฐานว่าเมืองเพ็งเป็นเมืองขนาดเล็กในวัฒนธรรมล้านช้าง มีศูนย์กลางของชุมชนเมืองอยู่บริเวณบ้านเพ็ญและวัดเกาะแก้ว ซึ่งเป็นที่ประดิษฐานพระธาตุนางเพ็ญ ซึ่งมีลักษณะสถาปัตยกรรมเป็นเจดีย์ทรงปราสาทยอดในผังย่อมุมไม้สิบสองตามอย่างศิลปะลาวไม่ปรากฏข้อมูลประวัติการสร้างที่แน่ชัด กำหนดอายุราวพุทธศตวรรษที่ 24- 25 เป็นพระธาตุที่มีความศักดิ์สิทธิ์จึงได้รับความศรัทธาอย่างมาก ชาวบ้านเชื่อว่าพระธาตุนางเพ็ญเกี่ยวข้องกับประวัติศาสตร์ของเมืองเพ็ง โดยมีนิทานพื้นบ้านเรื่องนางเพ็ญเป็นมุขปาฐะที่อธิบายความเป็นมาของเมืองเพ็งและพระธาตุนางเพ็ญ