“เติม (ไม่) เต็ม” การสื่อความหมายภาวะขาดหายและ การกำเนิดใหม่ผ่านประติมากรรมวัสดุธรรมชาติ

ผู้แต่ง

  • อารยา รวมสำราญ คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์และศิลปกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยพะเยา
  • อธิพงศ์ สัทธรรมนุวงศ์ คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์และศิลปกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยพะเยา

DOI:

https://doi.org/10.14456/tiat.2026.7

คำสำคัญ:

เติม(ไม่)เต็ม, การสื่อสารภาวะขาดหาย, การกำเนิดใหม่, ประติมากรรมวัสดุธรรมชาติ

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้มุ่งสำรวจแนวคิดและกระบวนการสร้างสรรค์ของงานประติมากรรมวัสดุธรรมชาติในชื่อ "เติม (ไม่) เต็ม" ซึ่งเป็นผลงานที่ถ่ายทอดประสบการณ์อันซับซ้อนของผู้หญิงที่กำลังตั้งครรภ์แต่ต้องเผชิญกับการสูญเสียมารดาผู้ให้กำเนิด วัตถุประสงค์ของการศึกษาคือการวิเคราะห์ถึงการใช้สัญลักษณ์ของน้ำเต้า ไม้ไผ่ และเชือกใบลาน รวมถึงเทคนิคการถักและสาน ในการสื่อสารความรู้สึกสองขั้ว ทั้งความโศกเศร้าจากการสูญเสียมารดา และความหวังในการให้กำเนิดชีวิตใหม่ที่รอการเติมเต็ม รูปแบบการวิจัยเป็นการศึกษาเชิงคุณภาพ โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงปฏิบัติการศิลปะ โดยมีการใช้ข้อมูลปฐมภูมิ ผ่านการใช้กรณีศึกษาจากประสบการณ์ของตนเองเป็นพื้นที่ศึกษา และ ข้อมูลทุติยภูมิโดยใช้การทบทวนวรรณกรรม รวมไปถึงข้อมูลจากบทความวิจัย รายงานวิจัยและเอกสารวิชาการต่างๆ เพื่อนำมาวิเคราะห์เชิงสัญญะ ของวัสดุและรูปทรง ผลการศึกษาพบว่า จากข้อมูลสามารถกำหนดรูปทรงของโครงสร้าง รวมไปถึงการใช้วัสดุธรรมชาติประเภทต่างๆ ที่นำมาประกอบกับการประยุกต์ใช้เทคนิคเชิงช่างแบบผสมผสาน สามารถสร้างสรรค์ผลงานประติมากรรมจำนวนหนึ่งชิ้น ที่สื่อถึงความเปราะบาง ความแข็งแกร่ง และวัฏจักรของชีวิตได้อย่างลึกซึ้ง โดยน้ำเต้าเป็นสัญลักษณ์ของครรภ์และภาชนะแห่งชีวิต ไม้ไผ่แสดงถึงการประคับประคองและช่องว่างที่ไม่อาจเติมเต็ม และเชือกใบลานเป็นสายใยแห่งความผูกพันทั้งที่ขาดหายและที่กำลังก่อตัวขึ้น "เติมไม่เต็ม" จึงเป็นประติมากรรมที่ประสบความสำเร็จในการกระตุ้นให้ผู้ชมได้ใคร่ครวญถึงความหมายของการสูญเสีย การเป็นมารดา และพลังของการเยียวยาผ่านการเชื่อมโยงกับธรรมชาติ

 

เอกสารอ้างอิง

ก่องแก้ว วีระประจักษ์ และกองหอสมุดแห่งชาติ. (2530). การทำสมุดไทยและการเตรียมใบลาน. กรุงเทพฯ : หอสมุดแห่งชาติ กรมศิลปากร.

วัชราภรณ์ ดิษฐ์ป้าน. (2544). อนุภาคน้ำเต้าในตำนานน้ำท่วมโลกและตำนานกำเนิดมนุษย์. วารสารภาษาและวรรณคดีไทย. 18(2) : 62-77. URL: https://cuir2.car.chula.ac.th/handle/123456789/9529

ศรินรัตน์ วัฒนธรนันท์. (2560). ความโศกเศร้าจากการสูญเสียบุคคลอันเป็นที่รัก:บทบาทพยาบาล. วารสารพยาบาลสภากาชาดไทย. 10(1) : 13-21. URL: https://he02.tci-thaijo.org/index.php/trcnj/article/view/96887

สมชาย นิลอาธิ. (2554). โลกทัศน์จากหนังสือใบลาน : คติชนและวิธีชีวิต. ใน บทความวิชาการ อนุรักษ์ ฟื้นฟู บูรณาการ โครงการอนุรักษ์ใบลาน ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม. มหาสารคาม : อภิชาติการพิมพ์.URL: https://rinac.msu.ac.th/academic/conserve.pdf

สมบัติ พลายน้อย. (2515). พฤกษนิยาย. กรุงเทพฯ : แพร่พิทยา.

สมัย วรรณอุดร. (2551). มิติทางวัฒนธรรมจากคัมภีร์ใบลาน : ศึกษากรณีจังหวัดมหาสารคาม. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม. 27 (4) : 83-95.

สุนทร สุวรรณเหม. (2555). ความเชื่อ วิถีชีวิตชาวเขา สู่การสร้างสรรค์ ผลงานประติมากรรมร่วมสมัย. วารสารวิจิตรศิลป์. 3(1) : 223-266. URL: https://so02.tci-thaijo.org/index.php/fineartsJournal/article/view/77676

Charlotte, H. (2024). With dementia, grief may start long before a parent’s death. American Psychological Association. (55)7 : 53. URL : https://www.apa.org/monitor/2024/10/alzheimers-dementia-grief

Guiraud, P. (1975). Semiology. London : Routledge & Kegan Paul. URL:https://www.scribd.com/document/699594517/Semiology-Guiraud-Pierre-London-1975-London-Boston-Routledge-K-Paul-9780710080110-51ae3ca63c8327a1363505de823c8de7-Anna-s-Ar

Kim, Y., Kim, K., Boerner, K., Birditt, K.S., Zarit, S.H. & Fingerman, K.L. (2019), Recent Parental Death and Relationship Qualities Between Midlife Adults and Their Grown Children. Journal of Marriage and Family. 81(3) : 616-630. https://doi.org/10.1111/jomf.12549

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-04-26

รูปแบบการอ้างอิง

รวมสำราญ อ., & สัทธรรมนุวงศ์ อ. (2026). “เติม (ไม่) เต็ม” การสื่อความหมายภาวะขาดหายและ การกำเนิดใหม่ผ่านประติมากรรมวัสดุธรรมชาติ: . Asian Journal of Traditional and Innovative Arts and Textiles, 5(1), 122–132. https://doi.org/10.14456/tiat.2026.7

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิชาการ