คุณลักษณะพิเศษของผู้เผยแผ่ธรรมในพระพุทธศาสนา

บทคัดย่อ

                การเทศนาธรรมนั้น ถือเป็นวิธีการเผยแผ่ธรรมที่สำคัญและได้ผลดียิ่งมาตั้งแต่ครั้งพุทธกาล  นอกจากเนื้อหาของหลักธรรมที่เป็นคำสอนและเทคนิควิธีการนำเสนอที่จะทำให้ผู้ฟังสนใจใคร่รู้แล้ว  ตัวผู้สอนเองยังต้องประกอบด้วยคุณลักษณะพิเศษที่จะก่อให้เกิดความศรัทธาเลื่อมใสในจริยวัตรของผู้เผยแผ่ธรรม อันมีต้นแบบอันงดงามมาจากสมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ทำให้เกิดความรู้สึกที่ดี มีความตั้งใจที่จะประพฤติปฏิบัติตามคำสอนเหล่านั้น เพื่อให้เกิดประโยชน์สุขต่อชีวิตของตน ได้พัฒนาจิตใจและสติปัญญาให้ถึงที่สุดแห่งทุกข์ในที่สุด ทั้งนี้ พระพุทธเจ้าได้ทรงประทานหลักการและเทคนิควิธีเหล่านี้ เพื่อให้ผู้เผยแผ่ธรรมนำไปใช้ในการสอนธรรม ได้แก่ ธรรมในทิศเบื้องบน (อุปริมทิศ) กัลยาณมิตรธรรม ธรรมเทสกธรรม เทศนาวิธี วุฑฒิธรรม พหูสูต และจรรยาบรรณของผู้สอนธรรม เป็นต้น โดยหลักการเหล่านี้ นอกจากจะทำให้เกิดความศรัทธาเลื่อมใสแล้ว ยังเป็นสิ่งโน้มน้าวจิตใจให้ผู้สดับธรรม สนใจและซาบซึ้งในหลักธรรมคำสอน เพราะเห็นคุณความดีในตัวของผู้เผยแผ่ธรรมนั้นด้วย มีกำลังใจที่จะปฏิบัติดีปฏิบัติชอบ เห็นคุณค่าในความดีงาม และความประเสริฐของหลักธรรมในพระพุทธศาสนา ทำให้บรรลุเป้าหมายของการเผยแผ่ธรรม อันเป็นสารัตถะสำคัญของพระพุทธศาสนา คือการสร้างคนให้เป็นคนดี ดังนั้น ผู้สอนธรรมที่ประกอบด้วยคุณลักษณะพิเศษทั้งหลายที่กล่าวมาแล้วนั้น ย่อมประสบผลสำเร็จในการเผยแผ่ธรรมเพื่ออุดมการณ์ที่จะสืบทอดและธำรงรักษาพระพุทธศาสนาไว้ให้ยั่งยืนยาวนานต่อไป