Wise attention (Yonisomanasikāra)
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
Wise attention (yonisomanasikāra) is fundamental to the achievement of meritorious actions, morality, concentration, and wisdom, spanning from the lowest level to the highest. The term yonisomanasikāra is often defined as the adverting consciousness (āvajjana citta). Furthermore, yonisomanasikāra is explained as extending from the fundamental level to the advanced Conformity Knowledge (Anuloma-ñāṇa)—the insight knowledge which understands impermanence (anicca), suffering (dukkha), and non-self (anattā). This raises the critical question of which specific consciousness or mental factor (cetasika) constitutes yonisomanasikāra. Regarding this matter, different versions of the relevant sources will be explored.
Therefore, this paper aims to provide knowledge to readers about the significance of wise attention (yonisomanasikāra). The study employs qualitative research methods, drawing on the Pāḷi texts, and its relevant texts, as well as the perspectives of respected scholars. The research shows that the yonisomanasikāra plays a crucial role in acquiring social and spiritual achievements.
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
- ผลงานที่ส่งตีพิมพ์จะต้องไม่เคยเผยแพร่ในสิ่งตีพิมพ์อื่นใดมาก่อนและต้องไม่อยู่ในระหว่างการพิจารณาของวารสารอื่น การละเมิดลิขสิทธิ์ถือเป็นความรับผิดชอบของผู้ส่งบทความโดยตรง
- ต้นฉบับที่ส่งตีพิมพ์ต้องเป็นภาษาไทยหรือภาษาอังกฤษเท่านั้น
- ต้นฉบับต้องผ่านการกลั่นกรองโดยผู้ทรงคุณวุฒิและได้รับความเห็นชอบจากกองบรรณาธิการ
- ในกรณีที่เป็นบทความแปล ต้องได้รับอนุญาตจากเจ้าของลิขสิทธิ์ โดยการขออนุญาตให้เป็นไปตามหลักจริยธรรมสากล
- ข้อความ เนื้อหา รูปภาพ และตาราง ที่ตีพิมพ์ในวารสาร เป็นความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความแต่เพียงผู้เดียว มิใช่ความคิดเห็นและความรับผิดชอบของกองบรรณาธิการวารสาร กองจัดการ และมหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย วิทยาเขตอีสาน
6. ผลงานที่ได้รับการตีพิมพ์ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสาร
เอกสารอ้างอิง
Ashin Janakābhivaṁsa, ကိုယ့်ကျင့် အဘိဓမ္မာ (Kokyint Abhidhammar) (Mandalay: The Ministry of Trading, 1995), (Introduction).
Āvajjanā hi bhavaṅgacittaṃ āvaṭṭetīti cittassa āvaṭṭanā., D-ṭ. II. 212.
āvajjanāya paccayabhūtā tato purimuppannā manodvārikā kusalajavanappavatti phalavohāreneva tathā vuttā., D-ṭ. II. 212.
Daw Mya Tin, trans., The Dhammapada (Yangon: Department for the Promotion and Propagation of the Sāsanā, 2003), 108.
Janakābhivaṁsa, သင်္ဂြိဟ်ဘာသာဋီကာ (Thingyo Bhartharṭikar), 227
Katame nava dhammā bahukārā? Nava yonisomanasikāramūlakā dhammā, yonisomanasikaroto pāmojjaṃ jāyati, pamuditassa pīti jāyati, pītimanassa kāyo passambhati, passaddhakāyo sukhaṃ vedeti, sukhino cittaṃ samādhiyati, samāhite citte yathābhūtaṃ jānāti passati, yathābhūtaṃ jānaṃ passaṃ nibbindati, nibbindaṃ virajjati, virāgā vimuccati. Ime nava dhammā bahukārā., D. III. 252.
Mahā Thera Ledi, The Manuals of Buddhism, (Yangon: Mother Ayeyawaddy Publishing House, 2004), p.34
pāḷiyaṃ āgatāni aṭṭhattiṃsa, aṭṭhakathāyaṃ dveti niravasesāni yogakammassa bhāvanāya pavattiṭṭhānāni., S-ṭ. I. 18.
Purimamanato visadisaṃ manaṃ karotītipi manasikāro. Abh-a. I. 177.
Purimamanato visadisaṃ manaṃ karotītipi manasikāro. Abh-a. I. 177.
Purimamanato visadisaṃ manaṃ karotītipi manasikāro., Abh-a. I. 177.
Tadevārammaṇaṃ attānaṃ anubandhitvā anubandhitvā uppajjamāne manasi karoti ṭhapetīti manasikāro., D-ṭ. II. 212.
The Pañcadvārāvajjanacitta- Five-sense-door adverting consciousness, Manodvāravajjanacitta- Mind-door adverting consciousness,)
Ye keci, bhikkhave, dhammā kusalā kusalabhāgiyā kusalapakkhikā, sabbe te yonisomanasikāramūlakā., S. III. 81.
Yogā ve jāyatī bhūri, ayogā bhūrisaṅkhayo,etaṃ dvedhāpathaṃ ñatvā, bhavāya vibhavāya ca,tathāttānaṃ niveseyya, yathā bhūri pavaḍḍhati., Dhp-a. II. 264.
Yonisomanasikāro sabbakusaladhamme samuṭṭhāpetīti samuṭṭhānaṭṭhena., Psm-a.
