การสำรวจลวดลายเครื่องปั้นดินเผากลุ่มแม่บ้านเกษตรกรบ้านมะยิง จังหวัดนครศรีธรรมราช

บทคัดย่อ

กลุ่มแม่บ้านเกษตรกรบ้านมะยิงเป็นกลุ่มที่ประกอบอาชีพทำเครื่องปั้นดินเผามาเป็นระยะเวลานานหลายชั่วอายุคน แต่ปัจจุบันกลับพบว่าทางกลุ่มไม่มีลวดลายเฉพาะ แต่นำลวดลายของพื้นที่อื่นมาใช้ในการตกแต่งชิ้นงาน ผู้วิจัยจึงได้ทำการสำรวจหาลวดลายที่สามารถนำมาใช้บนเครื่องปั้นดินเผาได้ ด้วยเครื่องมือแบบสังเกตกลุ่มแม่บ้านเกษตรกรบ้านมะยิงถึงลวดลายดั้งเดิมที่เคยทำในอดีต และแบบสังเกตลวดลายที่พบเจอในพื้นที่โบราณสถานโมคลานซึ่งตั้งอยู่ในบริเวณใกล้เคียงกับกลุ่มแม่บ้านเกษตรกรบ้านมะยิง แล้วจึงนำมาถอดลายและวิเคราะห์ข้อมูลร่วมกับการสัมภาษณ์เชิงลึกประธานกลุ่มแม่บ้านเกษตรกรบ้านมะยิงถึงกระบวนการสร้างลวดลายในอดีต ปัจจุบันและอนาคต พบว่ามีลวดลายที่สามารถนำมาใช้บ่งบอกความเป็นตัวตนของกลุ่มแม่บ้านเกษตรกรบ้านมะยิงได้ แบ่งเป็นรูปแบบลวดลายดั้งเดิม และรูปแบบลวดลายจากพื้นที่โบราณสถานโมคลาน ซึ่งผู้วิจัยคิดเห็นว่าสามารถนำไปใช้ตกแต่งบนเครื่องปั้นดินเผา เพื่อบ่งบอกความเฉพาะตัวของกลุ่มแม่บ้านเกษตรกรบ้านมะยิงทั้งในแง่ความเป็นรูปแบบดั้งเดิมและความเป็นพื้นที่วัฒนธรรมทางประวัตศาสตร์ ร่วมกับเกณฑ์การออกแบบซึ่งเป็นสิ่งที่กลุ่มต้องการ ด้วยการพัฒนาเครื่องมือตกแต่งลายให้แข็งแรงคงทน ง่ายต่อการใช้งาน มีหลากหลายขนาดและหลากหลายรูปแบบ ทั้งยังสามารถนำรูปแบบข้างต้นไปใช้พัฒนาต่อยอดเป็นรูปแบบลายที่มีเอกลักษณ์เฉพาะของภาคใต้เพื่อใช้ในการตกแต่งเครื่องปั้นดินเผาชุดต่อไปในอนาคต