มรดกสถาปัตยกรรมพื้นถิ่นทรงคุณค่า: ชุมชนท่าวัง จังหวัดนครศรีธรรมราช

บทคัดย่อ

ชุมชนท่าวังเป็นพื้นที่ที่มีความสำคัญทางประวัติศาสตร์สูงและเป็นส่วนหนึ่งของพื้นที่เมืองเก่านครศรีธรรมราช        ในชุมชนท่าวังมีโบราณสถานที่ได้รับการขึ้นทะเบียนจากกรมศิลปากรที่มีคุณค่าทางประวัติศาสตร์และโบราณคดีสูง แต่ในความเป็นจริงในชุมชนท่าวังยังมีสถาปัตยกรรมพื้นถิ่นจำนวนมากสอดแทรกอยู่ในฐานะที่เป็นส่วนหนึ่งของเมืองเก่าที่แสดงถึงการก่อตั้งชุมชน วิถีชีวิตวัฒนธรรมเดิม และเป็นหลักฐานทางประวัติศาสตร์ที่สำคัญของเมืองด้วยเช่นกัน แสดงให้เห็นว่าสถาปัตยกรรมพื้นถิ่นในชุมชนท่าวังไม่ได้รับการให้คุณค่า จึงนำไปสู่คำถามในการศึกษาว่า 1.ในชุมชนท่าวังมีสถาปัตยกรรมพื้นถิ่นทรงคุณค่าหรือไม่ 2. สถาปัตยกรรมพื้นถิ่นทรงคุณค่าในชุมชนท่าวังมีคุณลักษณะอย่างไร

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์การศึกษาเพื่อสำรวจสถาปัตยกรรมพื้นถิ่นในชุมชนท่าวัง เพื่อทดลองประเมินคุณค่าสถาปัตยกรรมพื้นถิ่นในพื้นที่ศึกษาและหาคุณลักษณะของสถาปัตยกรรมพื้นถิ่นทรงคุณค่าในพื้นที่ชุมชนท่าวัง จังหวัดนครศรีธรรมราช วิธีการศึกษาโดยการสร้างเกณฑ์ในการประเมินคุณค่าสถาปัตยกรรมพื้นถิ่นในพื้นที่เมืองเก่าซึ่งมีเนื้อหาครอบคลุมแนวคิดของสถาปัตยกรรมพื้นถิ่นโดยมีเกณฑ์การประเมิน 4 ด้านคือ ด้านสุนทรียภาพ ด้านประวัติศาสตร์ ด้านวิทยาการและการศึกษา และด้านสังคม โดยตัดสินจากการพิจารณาคะแนนเฉลี่ยจากการให้คะแนนคุณค่าทั้ง 4 ด้าน หรือคะแนนเฉลี่ยคุณค่ามากอย่างน้อย 1 เกณฑ์ โดยเลือกอาคารตัวอย่างแบบเจาะจง (purposive sampling) ผลการศึกษาพบว่า นอกจากโบราณสถานที่ได้รับการขึ้นทะเบียนแล้วยังมีมรดกสถาปัตยกรรมพื้นถิ่นทรงคุณค่าอีกจำนวนหลายหลัง เช่น เรือนไม้ยกพื้นริมคลองท่าซัก ตึกแถวบริษัทบวรพาณิชย์ ตึกแถวร้านนครพันธ์ ศาลเจ้ากวนอู เป็นต้น