แนวคิดเรื่องพระเมตเตยยะในวรรณกรรมพระพุทธศาสนาล้านนา
Main Article Content
บทคัดย่อ
แนวคิดเรื่องพระเมตเตยยะผู้ซึ่งจะเป็นพระพุทธเจ้าในอนาคตถูกยอมรับกันทั้งในพระพุทธศาสนาเถรวาทและมหายาน แต่ในคัมภีร์หลักของพระพุทธศาสนาเถรวาทคือพระไตรปิฎกได้กล่าวถึงเรื่องราวของพระองค์ไว้น้อยมากจะมีก็แต่คัมภีร์ในยุคหลังในลังกาและล้านนาที่พูดถึงเรื่องราวของพระองค์ไว้อย่างชัดแจ้งในชื่อเรื่อง อนาคตวงส์ ถึงกระนั้น เนื้อหาของวรรณกรรมทั้ง 2 แห่งก็แตกต่างกัน ในล้านนา นอกจากความเชื่อในเรื่องพระเมตเตยยพุทธเจ้าที่ปรากฏในตอนท้ายของวรรณกรรมบาลีที่ผู้เขียนหรือผู้ทำตั้งจิตปรารถนาขอให้ได้เกิดร่วมสมัยพระเมตเตยยพุทธเจ้าแล้ว พุทธศาสนิกชนที่ต้องการไปเกิดร่วมสมัยพระเมตเตยยพุทธเจ้าต้องฟังเทศน์มหาชาติเวสสันดรอย่างต่อเนื่องกันตลอดเวลาหนึ่งวัน ทำให้เกิดประเพณีการเทศน์มหาชาติเวสสันดรขึ้นแนวคิดเรื่องพระเมตเตยยะผู้ซึ่งจะเป็นพระพุทธเจ้าในอนาคตถูกยอมรับกันทั้งในพระพุทธศาสนาเถรวาทและมหายาน แต่ในคัมภีร์หลักของพระพุทธศาสนาเถรวาทคือพระไตรปิฎกได้กล่าวถึงเรื่องราวของพระองค์ไว้น้อยมากจะมีก็แต่คัมภีร์ในยุคหลังในลังกาและล้านนาที่พูดถึงเรื่องราวของพระองค์ไว้อย่างชัดแจ้งในชื่อเรื่อง อนาคตวงส์ ถึงกระนั้น เนื้อหาของวรรณกรรมทั้ง 2 แห่งก็แตกต่างกัน ในล้านนา นอกจากความเชื่อในเรื่องพระเมตเตยยพุทธเจ้าที่ปรากฏในตอนท้ายของวรรณกรรมบาลีที่ผู้เขียนหรือผู้ทำตั้งจิตปรารถนาขอให้ได้เกิดร่วมสมัยพระเมตเตยยพุทธเจ้าแล้ว พุทธศาสนิกชนที่ต้องการไปเกิดร่วมสมัยพระเมตเตยยพุทธเจ้าต้องฟังเทศน์มหาชาติเวสสันดรอย่างต่อเนื่องกันตลอดเวลาหนึ่งวัน ทำให้เกิดประเพณีการเทศน์มหาชาติเวสสันดรขึ้น
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เพื่อให้เป็นไปตามกฎหมายลิขสิทธิ์ ผู้นิพนธ์ทุกท่านต้องลงลายมือชื่อในแบบฟอร์มใบมอบลิขสิทธิ์บทความ ให้แก่วารสารฯ พร้อมกับบทความต้นฉบับที่ได้แก้ไขครั้งสุดท้าย นอกจากนี้ ผู้นิพนธ์ทุกท่านต้องยืนยันว่าบทความ ต้นฉบับที่ส่งมาตีพิมพ์นั้น ได้ส่งมาตีพิมพ์เฉพาะในวารสาร วิชาการธรรม ทรรศน์ เพียงแห่งเดียวเท่านั้น หากมีการใช้ ภาพหรือตารางของผู้นิพนธ์อื่นที่ปรากฏในสิ่งตีพิมพ์อื่นมาแล้ว ผู้นิพนธ์ต้องขออนุญาตเจ้าของลิขสิทธิ์ก่อน พร้อมทั้ง แสดงหนังสือที่ได้รับการยินยอมต่อบรรณาธิการ ก่อนที่บทความจะได้รับการตีพิมพ์เอกสารอ้างอิง
บำเพ็ญ ระวิน. (2535). อนาคตวงส์, เมตเตยยสูตต์ และเมตเตยยวงส์สำนวนล้านนา. เชียงใหม่: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย ในพระบรมราชูปถัมภ์.
พระพุทธโฆสาจารย์. (2547). คัมภีร์วิสุทธิมรรค. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระพุทธพุกาม และพระพุทธญาณ. (2544). ตำนานมูลศาสนา. เชียงใหม่: อนุพงษ์.
พระโพธิรังสี. (2515). จามเทวีวงส์ พงศาวดารเมืองหริปุญชัย. (พิมพ์ครั้งที่ 4). กรุงเทพฯ: บรรณกิจ.
พระรัตนปัญญาเถระ. (2515). ชินกาลมาลีปกรณ์. กรุงเทพฯ: อนุสรณ์งานศพนางแสงทอง สุวรรณนิชกุล.
พระสิริมังคลาจารย์. (2523). จักกวาฬทีปนี. กรุงเทพฯ: สำนักหอสมุดแห่งชาติ กรมศิลปากร.
_______. (2525). มงฺคลตฺถทีปนี ทุติโย ภาโค. กรุงเทพฯ: มหามกุฏราชวิทยาลัย.
เพ็ญสุภา สุขคตะ. (2564). ความตายที่เลือกเอง ผลพวงจาก ‘คัมภีร์อนาคตวงศ์’ ปฏิสัมพันธ์อันย้อนแย้งระหว่างความรุนแรงและความศักดิ์สิทธิ์ เผาตัว ตัดคอ ขอปณิธาน!. เข้าถึงได้จาก https://www.matichonweekly.com/ culture/article_421248
มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
ยุพิน เข็มมุกต์. (2531). สถาบันสงฆ์กับการเมืองและสังคมล้านนา พ.ศ. 1954-2101. (วิทยานิพนธ์อักษรศาสตรมหาบัณฑิต). กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยศิลปากร.
วิโรจน์ อินทนนท์. (2539). ประวัติศาสตร์พระพุทธศาสนาในประเทศไทย. เชียงใหม่: ภาควิชาปรัชญาและศาสนา คณะมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
อินสม ไชยชมพู. (2544). คัมภีร์มาลัยปลาย. ลำพูน: ภิญโญ.
_______. (2546). คัมภีร์มูลตีนกา. ลำพูน: ภิญโญ.
Minayaff, J. (1986). The Anagata-vaṃsa. Journal of Pali Text Society, 35-53.