โครงสร้างและกระบวนธรรมในพระไตรปิฎก: ความขัดแย้งบางประการ
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาโครงสร้างและกระบวนธรรมในพระไตรปิฏกคือ หลักอิทธิบาท วิสุทธิ มรรค และปฏิจจสมุปบาท เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ เก็บรวบรวมข้อมูลจากพระไตรปิฎก และการสัมภาษณ์กลุ่มเป้าหมายคือ ผู้ทรงคุณวุฒิ 9 รูป/คน วิเคราะห์ข้อมูลที่ได้ด้วยการวิเคราะห์เชิงเนื้อหา
ผลการวิจัยพบว่า ทัศนะของผู้ทรงคุณวุฒิแบ่งออกเป็น 4 กลุ่ม ได้แก่ 1) เห็นด้วย 2) เห็นด้วยบางส่วน 3) ไม่เห็นด้วย และ 4) ไม่แน่ใจ โดยภาพรวมผู้ทรงคุณวุฒิเห็นด้วยว่าโครงสร้างและกระบวนธรรมของวิสุทธิ มรรค และปฏิจจสุปบาทสนับสนุนโครงสร้างและกระบวนธรรมของหลักอิทธิบาทแบบเอกเทศหรือแนวนอน และคัดค้านแบบสัมพันธ์หรือแนวตั้ง ต่างแต่หลักมรรคถูกมองว่าทั้งสนับสนุนและคัดค้าน ทำให้มรรคมีแนวอธิบายมากที่สุดถึง 8 วิธี ในขณะที่วิสุทธิมี 5 วิธี และปฏิจจสมุปบาทมี 4 วิธี นอกจากนี้ยังแบ่งการอธิบายออกเป็น 2 ระดับ คือ โลกิยะ และโลกุตตระ ด้วยข้อนี้แสดงให้เห็นว่าหากขาดประสบการณ์ทางจิตที่เหมือนกันการตีความหลักธรรมย่อมแตกต่างกันอย่างแน่นอน
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เพื่อให้เป็นไปตามกฎหมายลิขสิทธิ์ ผู้นิพนธ์ทุกท่านต้องลงลายมือชื่อในแบบฟอร์มใบมอบลิขสิทธิ์บทความ ให้แก่วารสารฯ พร้อมกับบทความต้นฉบับที่ได้แก้ไขครั้งสุดท้าย นอกจากนี้ ผู้นิพนธ์ทุกท่านต้องยืนยันว่าบทความ ต้นฉบับที่ส่งมาตีพิมพ์นั้น ได้ส่งมาตีพิมพ์เฉพาะในวารสาร วิชาการธรรม ทรรศน์ เพียงแห่งเดียวเท่านั้น หากมีการใช้ ภาพหรือตารางของผู้นิพนธ์อื่นที่ปรากฏในสิ่งตีพิมพ์อื่นมาแล้ว ผู้นิพนธ์ต้องขออนุญาตเจ้าของลิขสิทธิ์ก่อน พร้อมทั้ง แสดงหนังสือที่ได้รับการยินยอมต่อบรรณาธิการ ก่อนที่บทความจะได้รับการตีพิมพ์เอกสารอ้างอิง
ปรุตน์ บุญศรีตัน. (2550). รูปแบบการตีความคัมภีร์ในพระพุทธศาสนาเถรวาท. (วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิต). พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2554). พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม. (พิมพ์ครั้งที่ 20). กรุงเทพฯ: สหธรรมิก.
_______. (2555). พุทธธรรม ฉบับปรับขยาย. (พิมพ์ครั้งที่ 32). กรุงเทพฯ: ผลิธัมม์.
มนตรี วิวาห์สุข. (2556). ศึกษาวิเคราะห์การอธิบายอิทธิบาทแบบสัมพันธ์และแบบเอกเทศ. การประชุมวิชาการระดับชาติ มหาวิทยาลัยราชภัฏนครปฐม, ครั้งที่ 5 วันที่ 18-19 กรกฎาคม 2556. นครปฐม: มหาวิทยาลัยราชภัฏนครปฐม.
_______. (2560). ความสำเร็จตามหลักอิทธิบาท. วารสารวิชาการมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา, 25(49), 13-35.
มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพฯ: มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
Mallery, J., Hurwitz, R., & Duffy, G. (1986). Hermeneutics: From Textual Explication to Computer Understanding?. New York: Massachusetts Institute of Technology.
Schleiermacher, F. (1998). Hermeneutics and Criticism. In Andrew Bowie (Ed.), Cambridge Texts in the History of Philosophy. New York: Cambridge University Press.