วัฒนธรรมอีสาน: การตั้งชื่อบทเพลงมนต์แคน แก่นคูณ

Main Article Content

อนันตศักดิ์ พลแก้วเกษ
เชอร์รี่ เกษมสุขสำราญ
เมตตา ฟองฤทธิ์
ชาญยุทธ สอนจันทร์
ชมบุญ สุทธิปัญโญ
สันติ ทิพนา
หนึ่งฤทัย ม่วงเย็น Muangyen

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์วัฒนธรรมอีสานที่ปรากฏในการตั้งชื่อบทเพลงของมนต์แคน แก่นคูณ โดยวิธีการศึกษาชื่อบทเพลงของมนต์แคน แก่นคูณ ทั้งหมด แล้วเลือกบทเพลงที่มีชื่อเกี่ยวข้องกับวัฒนธรรม ประเพณี ความเชื่อ และวิถีชีวิต เป็นจำนวนเพลงทั้งสิ้น 66 เพลง มาใช้เป็นข้อมูลในการศึกษาวิเคราะห์ พบว่า
1. ด้านวัฒนธรรม แบ่งออกเป็น 4 ด้าน ได้แก่ 1) วัฒนธรรมภาษาอีสาน พบว่า มี 50 บทเพลง คิดเป็นร้อยละ 75.75 2) วัฒนธรรมการแต่งกาย พบ 1 บทเพลง คิดเป็นร้อยละ 1.51 3) วัฒนธรรมการแสดงพื้นบ้าน พบจำนวน 3 บทเพลง คิดเป็นร้อยละ 4.54 และ 4) วัฒนธรรมการใช้ชื่อสถานที่ในภาคอีสาน พบจำนวน 5 บทเพลง คิดเป็นร้อยละ 7.57
2. ด้านประเพณี พบจำนวน 4 บทเพลง คิดเป็นร้อยละ 6.06
3. ด้านความเชื่อ พบจำนวน 4 บทเพลง คิดเป็นร้อยละ 6.06
4. ด้านวิถีชีวิต พบจำนวน 13 บทเพลง คิดเป็นร้อยละ 19.69

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
พลแก้วเกษ อ., เกษมสุขสำราญ เ., ฟองฤทธิ์ เ., สอนจันทร์ ช., สุทธิปัญโญ ช., ทิพนา ส., & Muangyen ห. ม. (2023). วัฒนธรรมอีสาน: การตั้งชื่อบทเพลงมนต์แคน แก่นคูณ. วารสารวิชาการธรรมทรรศน์, 23(2), 249–262. สืบค้น จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/dhammathas/article/view/255971
ประเภทบทความ
บทความวิชาการ (Academic Article)

เอกสารอ้างอิง

กรมส่งเสริมวัฒนธรรม กระทรวงวัฒนธรรม. (2558). มรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมของชาติ ประจำปีพุทธศักราช 2558. กรุงเทพฯ: กรมส่งเสริมวัฒนธรรม กระทรวงวัฒนธรรม.

กษิด์เดช เนื่องจำนงค์. (2560). ผ้าขาวม้า: คุณค่าและความหมายจากทุนทางวัฒนธรรมสู่เศรษฐกิจสร้างสรรค์. วารสารศิลปกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ, 21(1), 84-93.

ดนัย ไชยโยธา. (2546). สังคม วัฒนธรรม และประเพณี. กรุงเทพฯ: โอเดียนสโตร์.

นพดล สมจิตร์. (2560). กลวิธีการตั้งชื่อเล่นของนักเรียน. (การค้นคว้าอิสระอักษรศาสตรมหาบัณฑิต). กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยศิลปากร.

บุญยงค์ เกศเทศ. (2540). ดอนปู่ตา: ป่าวัฒนธรรมอีสาน. กรุงเทพฯ: กรมวิชาการเกษตร.

ประชิด สกุณะพัฒน์. (2546). วัฒนธรรมพื้นฐานประเพณีไทย. กรุงเทพฯ: ภูมิปัญญา.

พระสมุห์อนันตศักดิ์ พลแก้วเกษ. (2556). การศึกษาตัวบทและบทบาทของหมอลำคณะบ้านร่มเย็น จังหวัดมหาสารคาม. (วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต). ขอนแก่น: มหาวิทยาลัยขอนแก่น.

พระอุดมธีรคุณ และบัณฑิกา จารุมา. (2563). ภาษาและวัฒนธรรม: ความหมาย ความสำคัญและความสัมพันธ์ระหว่างกัน. วารสารมหาจุฬาวิชาการ, 7(3), 52-63.

วสันต์ ชาพิทักษ์, ศุภกร บุญอรัญ และอนันตศักดิ์ พลแก้วเกษ. (2564). สัญญะความเป็นอีสานบนเวทีหมอลำหมู่ ในฤดูกาล 2561-2563. วารสารภาษา ศาสนา และวัฒนธรรม, 10(2), 27-50.

สำนักงานคณะกรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ. (2546). ฐานระบบคิดการตั้งกระทรวงวัฒนธรรม และการดำเนินงานวัฒนธรรมยุคปฏิรูประบบราชการ. กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ.

สุภัทร แก้วพัตร. (2546). การตั้งชื่อเพลงลูกทุ่งระหว่างปี พ.ศ. 2540-2545. (วิทยานิพนธ์อักษรศาสตรมหาบัณฑิต). กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

แสงอรุณ กนกพงศ์ชัย. (2548). วัฒนธรรมในสังคมไทย. กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

อนันตศักดิ์ พลแก้วเกษ. (2561). การศึกษาตัวบทและบทบาทของผีปู่ตา ตำบลท่าม่วง อำเภอเสลภูมิ จังหวัดร้อยเอ็ด. วารสารวิถีสังคมมนุษย์, 6(1), 154-172.

อีสานร้อยแปด. (2561). ประวัติและตำนานทุ่งกุลาร้องไห้. เข้าถึงได้จาก https://esan108.com/%E0%B8%97%E0%B8%.html

อุทัย สุขสิงห์ และคณะ. (2555). รายงานโครงการทำนุบำรุงศิลปวัฒนธรรม มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี การศึกษาและจัดทำฐานข้อมูลภูมิปัญญาท้องถิ่น เกี่ยวกับประดิษฐ์กรรมทางเทคโนโลยีสิ่งของเครื่องใช้ในอดีตภาคอีสานตอนล่าง. อุบลราชธานี: มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี.

Oscar Barnett. (2564). วิถีชีวิตคืออะไร. เข้าถึงได้จาก https://visitkemer.org

Thai PBS. (2565). สรุป 10 อันดับ ยอดวิวสูงสุดในยูทูบไทย. เข้าถึงได้จาก https://news.thaipbs.or.th/content/311434