พิธีกรรมบุญกองข้าว: บทบาทหน้าที่ต่อชุมชนอำเภอศรีราชา จังหวัดชลบุรี

Main Article Content

ฐิตินันท์ เอี่ยมรัศมี
ภาณุพงศ์ อุดมศิลป์

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาบทบาทหน้าที่ของพิธีกรรมบุญกองข้าว ต่อชุมชนอำเภอศรีราชา จังหวัดชลบุรี ใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพที่เน้นกระบวนการ รวบรวมข้อมูลภาคสนามจากพิธีกรรมบุญกองข้าวอำเภอศรีราชา จังหวัดชลบุรี ช่วงพ.ศ. 2565-2567 จำนวน 3 ครั้ง และศึกษาวิเคราะห์โดยประยุกต์ใช้แนวคิดทฤษฎีบทบาทหน้าที่ นิยมของวิลเลียม บาสคอม
ผลการวิจัยพบว่า พิธีกรรมบุญกองข้าวมีบทบาทหน้าที่ที่สำคัญต่อชุมชนอำเภอศรีราชา จังหวัดชลบุรี อยู่ 4 ประการ 1) บทบาทหน้าที่ในการสร้างขวัญและกำลังใจให้แก่ชาวบ้านชุมชนอำเภอ ศรีราชา พิธีกรรมบุญกองข้าวจากอดีตสู่ปัจจุบันมีวัตถุประสงค์เพื่อเป็นที่พึ่งทางใจเชื่อว่า ได้รับพรการปกป้องจากเทพเทวดาและผีทำให้มีชีวิตที่ราบรื่นปลอดภัย
2) บทบาทหน้าที่ในการสร้างความสัมพันธ์และความผูกพันในชุมชนทุกภาคส่วนหน่วยงานภาครัฐ ภาคเอกชน และประชาชนทุกชุมชนในเขตอำเภอศรีราชาต่างร่วมใจประสานความสัมพันธ์กันอย่างเข้มแข็ง เพื่อสืบสานพิธีกรรมของชุมชนในยุคปัจจุบัน 3) บทบาทหน้าที่การให้ความหวังเกี่ยวกับความอุดมสมบูรณ์และความมั่งคั่งในชุมชน พิธีกรรมบุญกองข้าวสะท้อนการผสมผสานกลมกลืนทางวัฒนธรรมความเชื่อพุทธและพราหมณ์ผีโดยสื่อสัญลักษณ์ในพิธีกรรม เพื่อความเป็นสิริมงคลความอุดมสมบูรณ์และความมั่งคั่งทางด้านเศรษฐกิจ 4) บทบาทหน้าที่ในการตอบสนองนโยบายของรัฐในด้านการสืบสานประเพณีของชุมชน เพื่ออนุรักษ์วัฒนธรรมของท้องถิ่นจากบรรพบุรุษสู่ลูกหลานให้มีคุณค่าเป็นมรดกทางวัฒนธรรมของชุมชน

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
เอี่ยมรัศมี ฐ. ., & อุดมศิลป์ ภ. . (2025). พิธีกรรมบุญกองข้าว: บทบาทหน้าที่ต่อชุมชนอำเภอศรีราชา จังหวัดชลบุรี. วารสารวิชาการธรรมทรรศน์, 25(2), 31–44. สืบค้น จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/dhammathas/article/view/279898
ประเภทบทความ
บทความวิจัย (Research Article)

เอกสารอ้างอิง

คณะกรรมการฝ่ายประมวลเอกสารและจดหมายเหตุ. (2544). วัฒนธรรม พัฒนาการทางประวัติศาสตร์เอกลักษณ์และภูมิปัญญา จังหวัดชลบุรี. กรุงเทพฯ: กรมศิลปากร.

โชติพัฒน์ ทิมกระจ่าง. (2546). ความรู้ทัศนคติและการร่วมในการอนุรักษ์และสืบทอดประเพณีกองข้าวของประชาชนในเขตอำเภอศรีราชา จังหวัดชลบุรี. (รายงานการวิจัย). ชลบุรี: คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา.

ทัศนีย์ ทานตวณิช. (2535). ความเชื่อและพิธีกรรมของชาวประมงชายฝั่งทะเลตะวันออก. (รายงานการวิจัย). ชลบุรี: ภาควิชาภาษาไทย คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา.

ภารดี มหาขันธ์ และนันท์ชญา มหาขันธ์. (2560). รากฐานและภูมิพลังจังหวัดชลบุรี. นนทบุรี: ปริ้นโอโซน.

Bascom, W. (1965). Four functions of folklore. In A. Dundes (Ed.), The study of folklore (pp. 279-298). New Jersey: Prentice-Hall.