การสร้างอัตลักษณ์แห่งตนด้วยอำนาจชีวะของวิทยากรปราชญ์ชาวบ้าน ด้านปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์กระบวนการสร้างอัตลักษณ์แห่งตนของวิทยากรปราชญ์ชาวบ้านด้านปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง โดยใช้แนวคิดเรื่องอำนาจชีวะ (Bio-power) ของ มิเชล ฟูโกต์ วิธีวิทยาที่ใช้คือการวิจัยเชิงคุณภาพตามแนวทางการศึกษาแบบเรื่องเล่าชีวิตแบบฟูโกต์เดียน เป็นวิธีการวิเคราะห์ที่ผสานการศึกษาเรื่องเล่าชีวิตของบุคคลเข้ากับการวิเคราะห์วาทกรรม เพื่อทำความเข้าใจว่าอำนาจและความรู้ในสังคมมีบทบาทอย่างไรในการกำหนดและหล่อหลอมอัตลักษณ์และประสบการณ์ของบุคคล ซึ่งเก็บข้อมูลจากการสัมภาษณ์แบบกึ่งโครงสร้าง การสังเกต และการจดบันทึก โดยเน้นไปที่ประสบการณ์ของวิทยากรปราชญ์ชาวบ้าน จำนวน 15 ท่าน
ผลการวิจัยพบว่า อัตลักษณ์แห่งตนของวิทยากรปราชญ์ชาวบ้านจำแนกได้เป็นสามลักษณะ ได้แก่ 1) อัตลักษณ์แห่งตนที่สอดคล้องจากการดำเนินชีวิต สะท้อนถึงการใช้ชีวิตตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง เช่น การพึ่งพาตนเอง การจัดการทรัพยากร และการเป็นแบบอย่างที่ดี 2) อัตลักษณ์แห่งตนในฐานะครูผู้ถ่ายทอดความรู้ เน้นการสร้างแรงบันดาลใจและส่งเสริมการเรียนรู้ในชุมชนและเยาวชน โดยไม่จำกัดเพียงแค่การให้ข้อมูล แต่ยังรวมถึงการพัฒนาทักษะชีวิตและการสร้างสังคมที่ยั่งยืน และ 3) อัตลักษณ์แห่งตนที่ถูกสร้างผ่านการสนับสนุนจากองค์กร ในการทำหน้าที่เป็นผู้ถ่ายทอดความรู้สู่ประชาชน ซึ่งส่งผลต่อการพัฒนาชุมชน สังคม และประเทศชาติอย่างยั่งยืน
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เพื่อให้เป็นไปตามกฎหมายลิขสิทธิ์ ผู้นิพนธ์ทุกท่านต้องลงลายมือชื่อในแบบฟอร์มใบมอบลิขสิทธิ์บทความ ให้แก่วารสารฯ พร้อมกับบทความต้นฉบับที่ได้แก้ไขครั้งสุดท้าย นอกจากนี้ ผู้นิพนธ์ทุกท่านต้องยืนยันว่าบทความ ต้นฉบับที่ส่งมาตีพิมพ์นั้น ได้ส่งมาตีพิมพ์เฉพาะในวารสาร วิชาการธรรม ทรรศน์ เพียงแห่งเดียวเท่านั้น หากมีการใช้ ภาพหรือตารางของผู้นิพนธ์อื่นที่ปรากฏในสิ่งตีพิมพ์อื่นมาแล้ว ผู้นิพนธ์ต้องขออนุญาตเจ้าของลิขสิทธิ์ก่อน พร้อมทั้ง แสดงหนังสือที่ได้รับการยินยอมต่อบรรณาธิการ ก่อนที่บทความจะได้รับการตีพิมพ์เอกสารอ้างอิง
จารุณี วงศ์ละคร. (2561). อำนาจชีวะในทัศนะของมิเชล ฟูโกต์. วารสารปณิธาน, 14(1), 135-162. https://so05.tci-thaijo.org/index.php/panidhana/article/view/151883
ชาย โพธิสิตา. (2562). ศาสตร์และศิลป์การวิจัยเชิงคุณภาพ. (พิมพ์ครั้งที่ 8). กรุงเทพฯ: อมรินทร์พริ้นติ้งแอนด์พับลิชชิ่ง.
ธเนศ วงศ์ยานนาวา. (2532). การวิเคราะห์ซับเจค (subject) ทฤษฎีที่ใช้ทฤษฎีว่าด้วยอำนาจของมิเชล ฟูโกต์. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
ธาดา สืบหลินวงศ์, พรรณแข มไหสวริยะ และสุธี พานิชกุล (บก.). (2551). แนวทางจริยธรรมการทำวิจัยในคนในประเทศไทย พ.ศ. 2550 [Ethical guidelines for human research in Thailand 2007]. กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ธีรยุทธ บุญมี. (2551). มิเชล ฟูโกต์ (Michel Foucault). กรุงเทพฯ: วิภาษา.
บุปผชาติ แต่งเกลี้ยง, เย็นจิต นาคพุ่ม, มัลลิกา อินพรหม และดนวัต สีพุธสุข. (2565). ความคิดเห็นและความต้องการของนักท่องเที่ยวต่อศักยภาพการท่องเที่ยวอำเภอฉวาง จังหวัดนครศรีธรรมราช. วารสารศิลปศาสตร์ มทร.กรุงเทพ, 4(2), 34-47.
เบญจวรรณ อุปัชฌาย์. (2561). แนวคิดเรื่องตัวตนที่รู้คิดและกระบวนการสร้างตัวตนของมิเชล ฟูโกต์. วารสารวิชาการมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ โรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า, 5(1), 159-208.
รัตนะ บัวสนธ์. (2558). วิจัยเชิงคุณภาพทางการศึกษา. กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
วริศรา เหล่าบำรุง. (2556). การพัฒนาบัญชีครัวเรือนเพื่อเกษตรกรตามแนวเศรษฐกิจพอเพียง. นครสวรรค์: มหาวิทยาลัยราชภัฏนครสวรรค์.
สุภัททา ปิณฑะแพทย์. (2564). การสัมภาษณ์เพื่อการวิจัยเชิงคุณภาพ. วารสารพัฒนาธุรกิจและอุตสาหกรรม, 1(3), 1-3. https://so15.tci-thaijo.org/index.php/Journalbid/article/view/110
อภิญญา เฟื่องฟูสกุล. (2561). อัตลักษณ์: การทบทวนทฤษฎีและกรอบแนวคิด. เชียงใหม่: ภาควิชาสังคมวิทยาและมานุษยวิทยา คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
อริสา สุขสม. (2552). เมื่อวัยรุ่นบริโภคแฟชั่น: การบริโภค “อัตลักษณ์” ภายใต้วัฒนธรรมการบริโภค. วารสารสุทธิปริทัศน์, 23(71), 7-32. https://so05.tci-thaijo.org/index.php/DPUSuthiparithatJournal/article/view/245961
Barbora, G., Zuzana, B., & Iveta, K. (2024). When a gatekeeper denies a researcher access: Circumstances of gate closure in social work research. Research Ethics. https://doi.org/10.1177/17470161241273
Buasanthu, R. (2013). Qualitative research in education. (4th ed.). Bangkok: Chulalongkorn University Press. [In Thai]
Danaher, G., Schirato, T. & Webb, J. (2000). Understanding Foucault. London: Thousand Oaks, Calif.
Foucault, M. (1977). Discipline and punish: The birth of the prison (A. Sheridan, Trans.). London: Penguin Books.
Foucault, M. (1983). The subject and power. In H. L. Dreyfus & P. Rabinow (Eds.), Michel Foucault: Beyond structuralism and hermeneutics (2nd ed., pp. 208-226). Chicago: University of Chicago Press.
Foucault, M. (1991). Governmentality. In G. Burchell, C. Gordon, & P. Miller (Eds.), The Foucault effect: Studies in governmentality (pp. 87-104). Chicago: University of Chicago Press.
Foucault, M. (1995). Discipline and punish: The birth of the prison (A. Sheridan, Trans.; 2nd Vintage Books ed.). New York: Vintage Books.
Foucault, M. (2004). Technology of the self. In Aberdeen Body Group (Ed.), The body: Critical concepts in sociology (Vol. 1). New York: Routledge.
Giddens, A. (1991). Modernity and self-identity: Self and society in the late modern age. Stanford University Press.
Goffman, E. (1963). Stigma: Notes on the management of spoiled identity. Englewood Cliffs: Prentice-Hall.
Internal Security Operations Command. (2021). Five-Year Action Plan 2023-2027, Internal Security Operations Command. Retrieved from https://shorturl.asia/MhHoC
Lincoln, Y. S., & Guba, E. G. (1985). Naturalistic Inquiry. Beverly Hills: Sage Publications, Inc.
Phattharayuttawat, S. (2014). The discourse of the Sufficiency Economy Philosophy and its role in Thai political culture. Journal of Southeast Asian Studies, 45(2), 241-262.
Pinthapataya, S. (2021). Interviews for Qualitative Research. Journal of Business and Industrial Development, 1(3), 1-3. [In Thai]
Sawicki, J. (1991). Disciplining Foucault: Feminism, Power, and the Body. New York: Routledge.
Sroikaew, R. (2018). The transmission of local wisdom by local sages: A case study of learning through real-life practice. Journal of Social Sciences and Humanities, 11(1), 50-65.
Taengkliang, B., Thongliemnak, K. & Chaisuwan, S. (2022). Development of a sustainable tourism program in ChawangDistrict, Nakhon Si Thammarat Province, Thailand. Central European Management Journal, 30(4), 2193-2203. [In Thai]
Wongkrak, C. (2018). Biopower in the view of Michel Foucault. Panitan Journal, 14(1), 144-160.
