การสังเคราะห์องค์ประกอบการบริหารคุณภาพสถานศึกษา
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อสังเคราะห์องค์ประกอบการบริหารคุณภาพสถานศึกษา โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพแบบสังเคราะห์เอกสาร (Documentary Research) จากเอกสารทางวิชาการและงานวิจัยจำนวน 15 เรื่อง ระหว่างปี พ.ศ. 2560-2568 เครื่องมือที่ใช้คือแบบบันทึกการวิเคราะห์เอกสาร และวิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหาเชิงพรรณนา
ผลการวิจัยพบว่า องค์ประกอบการบริหารคุณภาพสถานศึกษาจำนวน 10 ด้าน แบ่งเป็นองค์ประกอบหลัก 6 ด้าน ได้แก่ 1) ภาวะผู้นำและการกำหนดทิศทางองค์กร 2) การวางแผนเชิงกลยุทธ์และการบริหารจัดการ 3) การมุ่งเน้นผู้เรียนและผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย 4) บุคลากรและการพัฒนาองค์กร 5) การจัดการกระบวนการและนวัตกรรม และ 6) การประเมินผลและการปรับปรุงคุณภาพ และองค์ประกอบสนับสนุน 4 ด้าน ได้แก่ 7) เครือข่ายและความร่วมมือทางวิชาการ 8) เทคโนโลยีและสารสนเทศเพื่อการบริหาร 9) คุณธรรมและความรับผิดชอบต่อสังคม และ 10) การมีส่วนร่วมของชุมชนและการใช้พื้นที่เป็นฐาน องค์ความรู้ใหม่จากการสังเคราะห์นำไปสู่การพัฒนาแบบจำลอง การบริหารคุณภาพสถานศึกษาสู่ความยั่งยืน (Sustainable School Quality Management Model) โดยจัดองค์ประกอบทั้ง 10 ด้านเป็น 3 มิติ ได้แก่ มิติภายในองค์กร มิติกระบวนการบริหารจัดการ และมิติภายนอกองค์กร โดยมีภาวะผู้นำเชิงคุณภาพเป็นแกนกลางและใช้วงจร PDCA เป็นกลไกขับเคลื่อนการพัฒนาอย่างต่อเนื่อง จุดเด่นของแบบจำลองนี้คือการบูรณาการองค์ประกอบด้านภาวะผู้นำ กระบวนการบริหาร นวัตกรรม และความร่วมมือกับชุมชนอย่างเป็นระบบ สามารถประยุกต์ใช้เป็นกรอบสำหรับผู้บริหารสถานศึกษาในการวางแผน พัฒนา และยกระดับระบบบริหารคุณภาพของสถานศึกษาอย่างต่อเนื่องและยั่งยืน
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เพื่อให้เป็นไปตามกฎหมายลิขสิทธิ์ ผู้นิพนธ์ทุกท่านต้องลงลายมือชื่อในแบบฟอร์มใบมอบลิขสิทธิ์บทความ ให้แก่วารสารฯ พร้อมกับบทความต้นฉบับที่ได้แก้ไขครั้งสุดท้าย นอกจากนี้ ผู้นิพนธ์ทุกท่านต้องยืนยันว่าบทความ ต้นฉบับที่ส่งมาตีพิมพ์นั้น ได้ส่งมาตีพิมพ์เฉพาะในวารสาร วิชาการธรรม ทรรศน์ เพียงแห่งเดียวเท่านั้น หากมีการใช้ ภาพหรือตารางของผู้นิพนธ์อื่นที่ปรากฏในสิ่งตีพิมพ์อื่นมาแล้ว ผู้นิพนธ์ต้องขออนุญาตเจ้าของลิขสิทธิ์ก่อน พร้อมทั้ง แสดงหนังสือที่ได้รับการยินยอมต่อบรรณาธิการ ก่อนที่บทความจะได้รับการตีพิมพ์เอกสารอ้างอิง
ขวัญจิรา จำปา และสุวดี อุปปินใจ. (2567). การบริหารจัดการโรงเรียนคุณภาพชุมชน. วารสารรัชตภาคย์, 17(51), 205-216.
บัญชา ยุทไธสง, กฤษกนก ดวงชาทม และอุรสา พรหมทา. (2564). การพัฒนารูปแบบการบริหารคุณภาพโรงเรียนมาตรฐานสากลในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ. วารสารสังคมศาสตร์เพื่อการพัฒนาท้องถิ่น มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม, 5(1), 87-94.
พนารัตน์ สนิทรักษ์, อโนทัย ประสาน และบูรินทร์ภัฏ พรหมมาศ. (2565). การพัฒนารูปแบบการบริหารสถานศึกษาสู่ความเป็นเลิศของโรงเรียนเทศบาล สังกัดองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ภาคใต้ฝั่งอันดามัน. วารสารสังคมศาสตร์เพื่อการพัฒนาท้องถิ่น มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม, 6(3), 275-283.
พรพิมล แม้นญาติ, สฎายุ ธีระวณิชตระกูล และชัยพจน์ รักงาม. (2563). รูปแบบการบริหารงานโรงเรียนมัธยมศึกษาสู่มาตรฐานสากล สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 7. วารสารครุศาสตร์ปริทรรศน์, 7(3), 156-170.
พัชรัตน์ วุฒิญาณ, หยกแก้ว กมลวรเดช และมานี แสงหิรัญ. (2564). ถอดบทเรียนความสำเร็จการบริหารคุณภาพการจัดการศึกษาสู่โรงเรียนมาตรฐานสากล: พหุกรณีศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 39. Journal of Roi Kaensarn Academi, 6(8), 253-265.
รังสันต์ นุสติ, ทีปพิพัฒน์ สันตะวัน และสุพัฒนา หอมบุปผา. (2568). รูปแบบการบริหารสู่ความเป็นเลิศของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา. สักทอง: วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ (สทมส.), 31(2), 182-198.
วิจิตรา สอนทะ. (2563). การบริหารคุณภาพในโรงเรียนมัธยมศึกษา. วารสารสถาบันวิจัยญาณสังวร, 12(1), 34-44.
วุฒินัย วังหอม, สมคิด สร้อยน้ำ และประพรทิพย์ คุณากรพิทักษ์. (2562). การพัฒนารูปแบบการบริหารคุณภาพของโรงเรียนมัธยมศึกษาขนาดกลาง ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ. วารสารครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 47(3), 422-436. https://so02.tci-thaijo.org/index.php/EDUCU/article/view/218896
สมาพร ลี้ภัยรัตน์, ธานี เกสทอง และนันทิยา น้อยจันทร์. (2560). รูปแบบการบริหารคุณภาพโรงเรียนมาตรฐานสากล ระดับประถมศึกษา. วารสารสุทธิปริทัศน์, 31(100), 261-273.
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2563). เกณฑ์รางวัลคุณภาพการศึกษาขั้นพื้นฐาน (OBECQA). กรุงเทพฯ: สำนักพัฒนานวัตกรรมการจัดการศึกษา.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2565). รายงานนโยบายและแผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2563-2570. กรุงเทพฯ: กระทรวงศึกษาธิการ.
______. (2566). แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2566-2570. กรุงเทพฯ: กระทรวงศึกษาธิการ.
สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2561). ยุทธศาสตร์ชาติ พ.ศ. 2561-2580. กรุงเทพฯ: สำนักนายกรัฐมนตรี.
สุมาลี จันทรมาตร, ธีระพล เพ็งจันทร์ และพิมพ์พร จารุจิตร์. (2563). รูปแบบการบริหารโรงเรียนคุณภาพ สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. Journal of Roi Kaensarn Academi, 9(12), 838-852.
อณัส ซาดัดคาน, นัลรัตน์ นวกิจไพบูลย์ และบูรินทร์ภัฏ พรหมมาศ. (2565). การบริหารสถานศึกษาสู่โรงเรียนมาตรฐานสากล สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษานครศรีธรรมราช. วารสารพุทธสังคมวิทยาปริทรรศน์, 7(2), 223-237.
อร่าม วัฒนะ, นันนิยา น้อยจันทร์ และสาธร ทรัพย์รวงทอง. (2562). รูปแบบการบริหารสถานศึกษาสู่ความเป็นเลิศของโรงเรียนสังกัดองค์การบริหารส่วนจังหวัด. วารสารมหาจุฬาวิชาการ, 7(1), 55-71.
Baldrige Performance Excellence Program. (2021). Baldrige excellence framework (2021-2022): Proven leadership and management practices for high performance. Gaithersburg, MD: National Institute of Standards and Technology.
Deming, W. E. (1986). Out of the crisis. Cambridge, MA: MIT Press.
European Foundation for Quality Management (EFQM). (2020). EFQM Model 2020. Brussels, Belgium: EFQM.
Juran, J. M. (1988). Juran on planning for quality. New York, NY: Free Press.
Oakland, J. S. (2014). Total quality management and operational excellence: Text with cases. London, UK: Routledge.
Organisation for Economic Co-operation and Development (OECD). (2022). Education at a glance 2022: OECD indicators. Paris, France: OECD Publishing.
