รูปแบบการพัฒนาภาวะผู้นำทางวิชาการในยุคดิจิทัลของผู้บริหารโรงเรียนมัธยมศึกษาในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ประเทศไทย

Main Article Content

พนธกานต์ นุฤทธิ์มนตรี
อาทิตย์ ฉัตรชัยพลรัตน์
กุหลาบ ปุริสาร
ธิดารัตน์ เลิศวิทยากุล

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาองค์ประกอบภาวะผู้นำทางวิชาการในยุคดิจิทัลของผู้บริหารโรงเรียนมัธยมศึกษา 2) ศึกษาสภาพปัจจุบัน สภาพที่พึงประสงค์ และความต้องการจำเป็นในการพัฒนาภาวะผู้นำทางวิชาการในยุคดิจิทัล และ 3) สร้างรูปแบบการพัฒนาภาวะผู้นำทางวิชาการในยุคดิจิทัลของผู้บริหารโรงเรียนมัธยมศึกษาในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ เป็นการวิจัยและพัฒนาโดยใช้วิธีวิจัยแบบผสมผสาน ประชากร ได้แก่ ผู้บริหารสถานศึกษาและรองผู้อำนวยการกลุ่มบริหารวิชาการของโรงเรียนมัธยมศึกษาในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ จำนวน 1,866 คน จาก 285 โรงเรียน กลุ่มตัวอย่าง จำนวน 328 คน จาก 164 โรงเรียน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบสอบถามแบบตอบสนองคู่ แบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง และแบบสัมภาษณ์เชิงลึกเพื่อยืนยันรูปแบบ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ดัชนีลำดับความสำคัญของความต้องการจำเป็น (PNI Modified) และการวิเคราะห์เนื้อหาผลการวิจัยพบว่า
1. องค์ประกอบภาวะผู้นำทางวิชาการในยุคดิจิทัลของผู้บริหารโรงเรียนมัธยมศึกษา ประกอบด้วย 5 ด้าน ได้แก่ การมีวิสัยทัศน์ด้านดิจิทัล การบริหารหลักสูตรและการจัดการเรียนรู้ด้วยเทคโนโลยีดิจิทัล การใช้เทคโนโลยีดิจิทัลเพื่อการเรียนรู้ วัฒนธรรมการเรียนรู้ยุคดิจิทัล และการสร้างแรงบันดาลใจสู่องค์กรดิจิทัล
2. สภาพปัจจุบันโดยรวมอยู่ในระดับมาก ส่วนสภาพที่พึงประสงค์โดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด และความต้องการจำเป็นในการพัฒนาภาวะผู้นำทางวิชาการในยุคดิจิทัลโดยรวมมีค่า PNI Modified เท่ากับ 0.283 โดยด้านที่มีความต้องการจำเป็นสูงสุด ได้แก่ การใช้เทคโนโลยีดิจิทัลเพื่อการเรียนรู้ รองลงมาคือ การมีวิสัยทัศน์ด้านดิจิทัล และการสร้างแรงบันดาลใจสู่องค์กรดิจิทัล
3. รูปแบบการพัฒนาภาวะผู้นำทางวิชาการในยุคดิจิทัลมุ่งเน้นการพัฒนาสมรรถนะดิจิทัล การส่งเสริมการสร้างนวัตกรรมการเรียนรู้ การกำหนดวิสัยทัศน์และเป้าหมายดิจิทัล การสร้างชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ การบริหารจัดการเทคโนโลยีอย่างเป็นระบบ ตลอดจนการสร้างแรงจูงใจและวัฒนธรรมการเรียนรู้ตลอดชีวิต เพื่อยกระดับประสิทธิภาพการบริหารงานวิชาการในยุคดิจิทัลอย่างยั่งยืน

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
นุฤทธิ์มนตรี พ., ฉัตรชัยพลรัตน์ อ., ปุริสาร ก., & เลิศวิทยากุล ธ. (2026). รูปแบบการพัฒนาภาวะผู้นำทางวิชาการในยุคดิจิทัลของผู้บริหารโรงเรียนมัธยมศึกษาในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ประเทศไทย. วารสารวิชาการธรรมทรรศน์, 26(2), 183–196. สืบค้น จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/dhammathas/article/view/289841
ประเภทบทความ
บทความวิจัย (Research Article)

เอกสารอ้างอิง

กนกอร สมปราชญ์. (2562). ภาวะผู้นำกับคุณภาพการศึกษา. ขอนแก่น: มหาวิทยาลัยขอนแก่น.

กระแส ชนะวงศ์. (2564). 88 ปี ที่ฝันใฝ่ให้ความรักและความสุข. ขอนแก่น: เพ็ญพรินติ้ง.

กุหลาบ ปุริสาร. (2565). ภาวะผู้นำทางวิชาการของผู้บริหารในยุคดิจิทัล. วารสารวิทยาลัยบัณฑิตเอเซีย, 12(4), 174-185. https://so16.tci-thaijo.org/index.php/CS_J/article/view/276

จิณณวัตร ปะโคทัง. (2561). ภาวะผู้นำยุคดิจิทัล สำหรับผู้บริหารสถานศึกษามืออาชีพ. อุบลราชธานี: ศิริธรรมออฟเซ็ท.

จินดารัตน์ แย้มวงษ์. (2560). กลยุทธ์การพัฒนาภาวะผู้นำของผู้บริหารโรงเรียนมัธยมศึกษาตามแนวคิดการพัฒนานักเรียนให้มีภาวะผู้นำแบบโลกาภิวัตน์. (วิทยานิพนธ์ครุศาสตรดุษฎีบัณฑิต). กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ณิรดา เวชญาลักษณ์. (2560). ภาวะผู้นำทางการบริหาร. กรุงเทพฯ: แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ประวิตร เอราวรรณ. (2565). การบริหารทรัพยากรมนุษย์ยุคดิจิทัล [เอกสารประกอบการบรรยาย]. กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษา (ก.ค.ศ.).

ภาวพรรณ ขำทับ และเนาวนิตย์ สงคราม. (2563). การพัฒนารูปแบบการเรียนรู้ด้วยเทคโนโลยีเสมือนจริงโดยใช้การฝึกหัดทางปัญญาจากต้นแบบเพื่อเสริมสร้างความสามารถด้านมิติสัมพันธ์ในการออกแบบบรรจุภัณฑ์สำหรับนักศึกษาปริญญาบัณฑิต. วารสารวิชาการครุศาสตร์อุตสาหกรรม พระจอมเกล้าพระนครเหนือ, 11(1), 21-22.

ศิริพงษ์ กลั่นไพฑูรย์. (2564). รูปแบบการพัฒนาภาวะผู้นำทางวิชาการในยุคดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน. (วิทยานิพนธ์การศึกษาดุษฎีบัณฑิต). พิษณุโลก: มหาวิทยาลัยนเรศวร.

สันติ แสนเป็ก และสถิรพร เชาวน์ชัย. (2565). การวิเคราะห์องค์ประกอบภาวะผู้นำทางวิชาการของผู้บริหารสถานศึกษาในยุคดิจิทัล สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาแพร่ เขต 2. วารสารบัณฑิตศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร, 19(87), 115-126.

สุดา สุวรรณาภิรมย์. (2554). จิตวิทยาการศึกษา. กรุงเทพฯ: วิทยพัฒน์.

อัจฉรา นิยมาภา. (2561). ภาวะผู้นำทางวิชาการศักยภาพผู้บริหารยุคใหม่. กรุงเทพฯ: วิสต้า อินเตอร์ปริ้นท์.

Alig-Mielcarek, J. M., & Hoy, W. K. (2005). A theoretical and empirical analysis of the nature, meaning, and influence of instructional leadership. (Doctoral dissertation). Columbus, OH: The Ohio State University.

Allen, S. & Hartman, N. (2008). Leadership Development: An Exploration of Sources of Learning. Advanced Management Journal, 73(1), 10-62.

Bellibaş, M. Ş., Gümüş, S., & Kılınç, A. Ç. (2020). Principals supporting teacher leadership: The effects of learning‐centred leadership on teacher leadership practices with the mediating role of teacher agency. European journal of education, 55(2). 200-216.

Dweck, C. S. (2006). Mindset: The new psychology of success. New York: Random House.

Fry, L. W. (2003). Toward a theory of spiritual leadership. The Leadership Quarterly, 14(6), 693-727.

Hattie, J. (2012). Visible learning for teachers: Maximizing impact on learning. London: Routledge.

Zohar, D., & Marshall, I. (2000). SQ: Spiritual intelligence, the ultimate intelligence. London: Bloomsbury Publishing.