การพัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้ตามทฤษฎีการสร้างองค์ความรู้กับการเรียนรู้โดยใช้ปรากฏการณ์เป็นฐานเพื่อเสริมสร้างความสามารถในการพัฒนาหลักสูตรและการจัดการเรียนรู้ของนิสิตวิชาชีพครู

Main Article Content

วิไลภรณ์ วิชญาวัฒน์

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) สร้างและตรวจสอบคุณภาพรูปแบบการจัดการเรียนรู้ตามทฤษฎีการสร้างองค์ความรู้กับการเรียนรู้โดยใช้ปรากฏการณ์เป็นฐาน และ 2) ศึกษาประสิทธิผลของรูปแบบการจัดการเรียนรู้ที่สร้างขึ้น แบบแผนการวิจัยกึ่งทดลอง กลุ่มตัวอย่างได้มาโดยการสุ่มตัวอย่างแบบกลุ่ม คือนิสิตวิชาชีพครูชั้นปีที่ 2 มหาวิทยาลัยพะเยา ปีการศึกษา 2566 กลุ่มทดลอง 30 คน เรียนด้วยรูปแบบที่พัฒนาขึ้น และกลุ่มควบคุม 30 คน เรียนด้วยวิธีบรรยายและฝึกปฏิบัติ เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยได้แก่ รูปแบบการจัดการเรียนรู้ แบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน และแบบประเมินความสามารถในการพัฒนาหลักสูตรและออกแบบการจัดการเรียนรู้ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน การทดสอบค่า t และการวิเคราะห์ความแปรปรวนร่วม (ANCOVA) 
ผลการวิจัยพบว่า
1. รูปแบบการจัดการเรียนรู้ที่พัฒนาขึ้น มีความเหมาะสมและเป็นไปได้ในระดับมากที่สุด ประกอบด้วย 5 องค์ประกอบ ได้แก่ หลักการ วัตถุประสงค์ กระบวนการเรียนรู้ การวัดและประเมินผล และระบบสนับสนุน โดยมีกระบวนการจัดการเรียนรู้ 6 ขั้นตอน ได้แก่ ขั้นที่ 1 สังเกตและเลือกปรากฏการณ์ ขั้นที่ 2 ทำความเข้าใจปรากฏการณ์ ขั้นที่ 3 สืบเสาะค้นหาคำตอบ ขั้นที่ 4 สร้างสรรค์ผลงาน ขั้นที่ 5 นำเสนอและประเมินผลงาน และขั้นที่ 6 การประยุกต์ใช้
2. ด้านประสิทธิผลของรูปแบบ พบว่า นิสิตวิชาชีพครูทั้งสองกลุ่มมีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนหลังเรียนสูงกว่าก่อนเรียนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 เมื่อเปรียบเทียบผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนหลังเรียนระหว่างกลุ่มด้วยการวิเคราะห์ความแปรปรวนร่วม พบว่าแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 และกลุ่มทดลองมีความสามารถในการพัฒนาหลักสูตรและการออกแบบการจัดการเรียนรู้สูงกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
วิชญาวัฒน์ ว. (2026). การพัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรู้ตามทฤษฎีการสร้างองค์ความรู้กับการเรียนรู้โดยใช้ปรากฏการณ์เป็นฐานเพื่อเสริมสร้างความสามารถในการพัฒนาหลักสูตรและการจัดการเรียนรู้ของนิสิตวิชาชีพครู. วารสารวิชาการธรรมทรรศน์, 26(2), 313–328. สืบค้น จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/dhammathas/article/view/294059
ประเภทบทความ
บทความวิจัย (Research Article)

เอกสารอ้างอิง

กฎกระทรวง มาตรฐานคุณวุฒิระดับอุดมศึกษา พ.ศ. 2565. (31 มีนาคม 2565). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 139 ตอนที่ 20 ก, หน้า 28-31.

ข้อบังคับคุรุสภาว่าด้วยมาตรฐานวิชาชีพ (ฉบับที่ 4) พ.ศ. 2562. (20 มีนาคม 2562). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 136 ตอนพิเศษ 68 ง, หน้า 18-20.

จริยา ตะลังวิทย์. (2566). การพัฒนาแผนการจัดกิจกรรมการเรียนรู้โดยใช้ปรากฏการณ์เป็นฐาน รายวิชาการพัฒนาหลักสูตรของนักศึกษาชั้นปีที่ 2 คณะศิลปศึกษา สถาบันบัณฑิตพัฒนศิลป์. วารสารพัฒนศิลป์วิชาการ, 7(2), 1-18.

ชนาธิป บุบผามาศ. (2566). การพัฒนารูปแบบการเรียนการสอนตามแนวคิดปรากฏการณ์เป็นฐานเพื่อเสริมสร้างความสามารถในการจัดประสบการณ์ของนักศึกษาครู. (วิทยานิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต). นครปฐม: มหาวิทยาลัยศิลปากร.

ชุติกานต์ เอี่ยวเล็ก และอรทัย อนุรักษ์วัฒนะ. (2565). ผลการจัดประสบการณ์การเรียนการสอนโดยใช้ปรากฏการณ์เป็นฐานเพื่อพัฒนาทักษะการคิดอย่างมีวิจารณญาณของนักศึกษาครู. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร, 20(1), 177-191.

นันทญ์ณภัค พรมมา และอุบลวรรณ ส่งเสริม. (2567). แนวคิดการจัดการเรียนรู้โดยใช้ปรากฏการณ์เป็นฐานกับทิศทางความเหมาะสมในบริบทการศึกษาของสังคมไทย. วารสารครุศาสตร์ ราชภัฏเชียงใหม่, 3(2), 1-15.

พงศธร มหาวิจิตร. (2562). การประยุกต์ใช้แนวคิดการเรียนรู้โดยใช้ปรากฏการณ์เป็นฐานร่วมกับการเรียนรู้เชิงรุกในรายวิชาการประถมศึกษาเพื่อเสริมสร้างทักษะการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น, 42(2), 73-90.

เรวณี ชัยเชาวรัตน์, ชาริณี ตรีวรัญญู และอัมพร ม้าคนอง. (2561). ผลการเสริมสร้างความสามารถในการออกแบบการเรียนการสอนของนักศึกษาปฏิบัติการวิชาชีพครูตามแนวคิดชุมชนการเรียนรู้ทางวิชาชีพ. วารสารครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 46(4), 318-338.

วารินท์พร ฟันเฟื่องฟู. (2566). ผลการจัดการเรียนรู้โดยใช้ปรากฏการณ์เป็นฐานตามรูปแบบ READS วิชาการพัฒนาหลักสูตร ระดับปริญญาตรีชั้นปีที่ 2. วารสารนิสิตวัง, 25(2), 102-109.

วิไลภรณ์ ฤทธิคุปต์ และลำไย สีหามาตย์. (2565). การจัดการเรียนรู้โดยใช้ปรากฏการณ์เป็นฐานเพื่อเสริมสร้างทักษะการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 ของนิสิตบัณฑิตศึกษา. วารสารราชพฤกษ์, 20(1), 116-127.

ศรัณยา ฤกษ์ขำ. (2565). การประยุกต์ใช้แนวคิดการเรียนรู้โดยใช้ปรากฏการณ์เป็นฐานในรายวิชาวิวัฒนาการสำหรับครูเพื่อเสริมสร้างทักษะการเรียนรู้ทางวิทยาศาสตร์: กรณีศึกษานักศึกษาสาขาชีววิทยาและวิทยาศาสตร์ทั่วไป คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสุรินทร์, 24(2), 65-80.

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2553). คู่มือการประเมินสมรรถนะครู สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (ฉบับปรับปรุง). กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน.

Almeida, S. de, & Viana, J. (2022). Teachers as curriculum designers: What knowledge is needed? The Curriculum Journal, 34(3), 357-374. https://doi.org/10.1002/curj.199

Bada, S. O. (2015). Constructivism learning theory: A paradigm for teaching and learning. IOSR Journal of Research & Method in Education, 5(6), 66-70.

Fong-Yee, D., & Normore, A. H. (2013). The impact of quality teachers on student achievement. Retrieved from https://digitalcommons.fiu.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1054&context=sferc

Fosnot, C. T. (Ed.). (2005). Constructivism: Theory, perspectives, and practice. (2nd ed.). New York: Teachers College Press.

Joyce, B., Weil, M., & Calhoun, E. (2015). Models of teaching. (9th ed.). Boston: Pearson.

Kiraly, D. C. (2000). A social constructivist approach to translator education: Empowerment from theory to practice. Manchester: St. Jerome Publishing.

Symeonidis, V., & Schwarz, J. F. (2016). Phenomenon-based teaching and learning through the pedagogical lenses of phenomenology: The recent curriculum reform in Finland. Forum Oświatowe, 28(2), 31-47.