การพัฒนารูปแบบส่งเสริมป้องกันโรคไตเรื้อรัง กรณีจังหวัดเชียงใหม่

บทคัดย่อ

      การศึกษานี้เป็นการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการพัฒนารูปแบบการส่งเสริมป้องกันโรคไตเรื้อรัง กรณีจังหวัดเชียงใหม่ กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้ป่วยโรคไตเรื้อรัง ระยะที่ 2 – 4 เชิงปริมาณ 221 คน และเชิงคุณภาพ 60 คน เก็บข้อมูลจากการสัมภาษณ์ และแบบสอบถาม วิเคราะห์ข้อมูลโดยการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพโดยการวิเคราะห์เชิงเนื้อหา และวิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณโดย จำนวน , ร้อยละ , ค่าเฉลี่ย , ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน , t-test , Chi Square test และสถิติ t-test

      ผลการวิจัยพบว่า ส่วนใหญ่ผู้ป่วยมีโรคความดันโลหิตและโรคเบาหวานร่วมด้วย พฤติกรรมสุขภาพเพื่อชะลอไตเสื่อมของผู้ป่วยโรคไตเรื้อรัง ก่อน-หลังเข้าร่วมโปรแกรม พบว่า พฤติกรรมสุขภาพด้านการกินอาหาร ด้านการออกกำลังกาย ด้านการดูแลสุขภาพจิตใจ มีความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .001 ส่วนด้านการใช้ยา ไม่มีความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ผลลัพธ์สุขภาพไต พบว่า ผลการตรวจทางห้องปฏิบัติการ ก่อน-หลังเข้าร่วมโปรแกรม ไม่พบความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ รวมถึงการพัฒนารูปแบบการส่งเสริมป้องกันโรคไตเรื้อรัง กรณีจังหวัดเชียงใหม่ เป็นกระบวนการดำเนินงานอย่างมีส่วนร่วมในการคิด วางแผน ปฏิบัติ และประเมินผลของ 3 เสาหลัก ประกอบด้วย 1) คณะกรรมพัฒนาระบบบริการสุขภาพ (Service Plan) เขตสุขภาพที่ 1 เป็นกลไกขับเคลื่อน ทำหน้าที่วิเคราะห์ วางแผน และกำกับติดตามผล 2) หน่วยบริการสาธารณสุขทุกระดับ จัดบริการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพเพื่อชะลอภาวะไตเสื่อมและรักษาพยาบาล 3) ผู้ป่วยและครอบครัว ศึกษาความรู้โรคไตเรื้อรังจากคู่มือ เอกสาร วีดิโอ เพื่อให้เข้าใจโรค เข้าใจความเสี่ยง วางแผนเฝ้าระวังความเสี่ยง กำกับผลลัพธ์สุขภาพของตนอง เข้ารับบริการตรวจสุขภาพ รับการรักษา และปรับเปลี่ยนพฤติกรรมป้องกันภาวะไตเสื่อม