ปัจจัยทางครอบครัวที่มีความสัมพันธ์กับภาวะน้ำหนักเกินในเด็กปฐมวัย จังหวัดสุพรรณบุรี

Amporn Sajjaweerawan; Muntanavadee Maytapattana

Authors

Amporn Sajjaweerawan -
Muntanavadee Maytapattana -

Keywords:

Family factors, Overweight, Preschool children, Parents

Abstract

This cross-sectional survey research aimed to investigate family factors associated with overweight among preschool children in Suphan Buri Province. The sample consisted of 350 parents of preschool children, selected through simple random sampling. The research instrument was a questionnaire on parent information of preschool children. Content validity was assessed by three experts, yielding item-content validity index values ranging from 0.67 to 1.00. The reliability of the questionnaire, determined using Cronbach’s alpha coefficient, was 0.85. Data were analyzed using descriptive statistics, including frequency, percentage, mean, and standard deviation. Inferential statistics comprised the Chi-square test and Binary Logistic Regression.

The findings revealed that 26.00% of preschool children were overweight. Most parents were female (71.43%), with a mean age of 35.27 years (SD = 9.54). Most had a moderate level of attitude toward childhood overweight (62.29%), a high level of knowledge (51.43%), and a moderate level of caregiving behavior (64.86%). The factors significantly associated with overweight among preschool children were monthly household income (χ² = 33.225, p < .001), family structure (χ² = 6.616, p = .037), receipt of information from health personnel (χ² = 11.472, p = .001), attitude level (χ² = 70.323, p < .001), knowledge level (χ² = 8.493, p = .014), and behavior level (χ² = 31.477, p < .001). The family-related factor model explained 42.80% of the variance in overweight among preschool children (Nagelkerke R² = .428). Factors significantly associated with overweight were monthly household income (p = .008), parental attitude (Adjusted OR = .949, 95% CI: .921–.977, p < .001), and parental behavior (Adjusted OR = .895, 95% CI: .855–.936, p < .001).

References

NCD Risk Factor Collaboration (NCD-RisC). Worldwide trends in body-mass index, underweight, overweight, and obesity from 1975 to 2016: a pooled analysis of 2416 population-based measurement studies in 128.9 million children, adolescents, and adults. Lancet. 2017;390(10113):2627-42.

World Health Organization, Imperial College London. Tenfold increase in childhood and adolescent obesity in four decades [Internet]. Geneva: World Health Organization; 2017 Oct 11 [cited 2025 Oct 19]. Available from: https://www.who.int/news/item/11-10-2017-tenfold-increase-in-childhood-and-adolescent-obesity-in-four-decades-new-study-by-imperial-college-london-and-who

Australian Government Department of Health and Aged Care. Healthy Food Partnership [Internet]. Canberra: Australian Government; [cited 2026 Jun 7]. Available from: https://www.health.gov.au/our-work/healthy-food-partnership/about-the-healthy-food-partnership

Thai Health Promotion Foundation. สถิติกลุ่มโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs) [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ: สสส.; 2564 [เข้าถึงเมื่อ 7 พฤศจิกายน 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://resource.thaihealth.or.th

Whitaker RC, Wright JA, Pepe MS, Seidel KD, Dietz WH. Predicting obesity in young adulthood from childhood and parental obesity. N Engl J Med. 1997;337(13):869-73.

สถาบันวิจัยประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล. รายงานสุขภาพคนไทย 2563: สองทศวรรษปฏิรูปการศึกษาไทย ความล้มเหลวและความสำเร็จ [อินเทอร์เน็ต]. นครปฐม: สถาบันวิจัยประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล; 2563 [เข้าถึงเมื่อ 7 พ.ย. 2568]. ได้จาก: รายงานสุขภาพคนไทย 2563

Jaichuen N, Vandevijvere S, Kelly B, Vongmongkol V, Phulkerd S, Tangcharoensathien V, et al. Unhealthy food and non-alcoholic beverage advertising on children's, youth and family free-to-air and digital television programmes in Thailand. BMC Public Health. 2018;18:737

Spinelli A, Buoncristiano M, Kovacs VA, Yngve A, Spiroski I, Obreja G, et al. Prevalence of severe obesity among primary school children in 21 European countries. Obes Facts. 2019;12(2):244–58. doi:10.1159/000500436

กรมอนามัย. กรมอนามัยเปิดตัว Model พลัง 3 สร้าง แก้ปัญหาเด็กปฐมวัยไทยเตี้ย ผอม อ้วน [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: กรมอนามัย; 2567 [เข้าถึงเมื่อ 7 พ.ย. 2568]. ได้จาก: กรมอนามัยเปิดตัว Model พลัง 3 สร้าง แก้ปัญหาเด็กปฐมวัยไทยเตี้ย ผอม อ้วน

สถาบันวิจัยประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล. ก้าวต่อไปกับการจัดการปัญหาโรคอ้วนในเด็กไทย: โครงการพัฒนางานวิจัยเชิงนโยบายเพื่อลดปัญหาภาวะน้ำหนักเกินและโรคอ้วนในเด็กไทย (Childhood Overweight and Obesity Policy Research). นครปฐม: สถาบันวิจัยประชากรและสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล; 2563.

Jutiporn. เดินหน้าโครงการ “อย่าปล่อยให้เด็กอ้วน” รณรงค์ลดหวาน มัน เค็ม ป้องกันอาหารและเครื่องดื่ม ส่งผลกระทบต่อสุขภาพเด็ก[อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.); 2565 [เข้าถึงเมื่อ 7 พฤศจิกายน 2568]. เข้าถึงได้จาก: เว็บไซต์ สสส.

สำนักงานสถิติแห่งชาติ. การสำรวจสถานการณ์เด็กและสตรีในประเทศไทย พ.ศ. 2565: รายงานสรุปผลที่สำคัญ [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานสถิติแห่งชาติ; 2566 [สืบค้นเมื่อ 5 ต.ค. 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://www.unicef.org/thailand/reports/thailand-multiple-indicator-cluster-survey-2022

กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข. ตัวชี้วัดที่ 1.8 ร้อยละเด็กอายุ 0–5 ปี สูงดีสมส่วน [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: กรมอนามัย; 2565 [สืบค้นเมื่อ 6 พ.ย. 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://nutrition2.anamai.moph.go.th/th/kpi65

เขตสุขภาพที่ 5 กระทรวงสาธารณสุข. บทสรุปสำหรับผู้บริหาร ปีงบประมาณ 2567 รอบ 1 [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: กระทรวงสาธารณสุข; 2567 [เข้าถึงเมื่อ 19 ต.ค. 2568]. เข้าถึงได้จาก: HDC Dashboard กรมอนามัย

Davison KK, Birch LL. Childhood overweight: a contextual model and recommendations for future research. Obes Rev. 2001;2(3):159-71. doi:10.1046/j.1467-789X.2001.00036.x.

Vaughn AE, Ward DS, Fisher JO, Faith MS, Hughes SO, Kremers SPJ, et al. Fundamental constructs in food parenting practices: a content map to guide future research. Nutr Rev. 2016;74(2):98-117. doi:10.1093/nutrit/nuv061.

Yamane, T. (1973). Statistics: An introductory analysis (3rd ed.). Harper & Row.

นัยนา อรัมสัจจากุล, และ อนุพันธ์ สุวรรณพันธ์. (2568). สุขภาพเด็กปฐมวัยและปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ต่อสุขภาพเด็กปฐมวัยในศูนย์พัฒนาเด็กก่อนวัยเรียนสังกัดเทศบาลเมืองศรีสะเกษ. วารสารวิทยาศาสตร์การกีฬาและนวัตกรรมสุขภาพ กลุ่มมหาวิทยาลัยราชภัฏแห่งประเทศไทย, 4(3), 133–146.

อภิชญา อาจอารัญ, และ ธิติรัตน์ ราศิริ. (2567). ปัจจัยที่มีผลต่อภาวะโภชนาการเกินของเด็กก่อนวัยเรียนในศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก อำเภอวิเชียรบุรี จังหวัดเพชรบูรณ์. วารสารศูนย์อนามัยที่ 9: วารสารส่งเสริมสุขภาพและอนามัยสิ่งแวดล้อม, 19(1), 116–131.

Bloom BS. The new direction in educational research: alterable variables. Phi Delta Kappan. 1980;61(6):382-5.

Ajzen I. The theory of planned behavior. Organ Behav Hum Decis Process. 1991;50(2):179-211.

Rogers EM. Diffusion of Innovations. 5th ed. New York: Free Press; 2003.