การพัฒนารูปแบบสร้างความรอบรู้ด้านสุขภาพในการป้องกันตนเองจากโรคติดเชื้อ ไวรัสโคโรนา 2019 ของทีมอาสา COVID-19 ประจำหมู่บ้าน อำเภอท่าคันโท จังหวัดกาฬสินธุ์

บทคัดย่อ

     การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงปฏิบัติการ (Action Research) ในกลุ่มอาสาโควิด-19 ประจำหมู่บ้าน ทุกคนในอำเภอท่าคันโท จำนวน 240 คน  เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยครั้งนี้ เป็นแบบสอบถาม และแบบสัมภาษณ์แบบเจาะลึก โดยประยุคใช้แนวคิดความรอบรู้ของ Sørensen ซึ่งประกอบด้วย การเข้าถึง การเข้าใจ  การประเมิน และการประยุกต์ใช้ ตรวจสอบคุณภาพเครื่องมือ ด้านความตรงเชิงเนื้อหาโดยผู้เชี่ยวชาญจำนวน  3 ท่าน และความเที่ยงโดยการหาค่าสัมประสิทธิ์อัลฟ่าของครอนบาช ในส่วนการได้รับการอบรมทักษะ การได้รับแรงสนับสนุนทางสังคม และการได้รับข้อมูลข่าวสารและการมีอุปกรณ์ เท่ากับ  0.81 0.87 และ 0.82 ตามลำดับ สถิติการประมาณค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ของเพียร์สันในการระบุความสัมพันธ์ และการการสังเคราะห์เนื้อหาเชิงคุณภาพจากการสัมภาษณ์เชิงลึก

     ผลการศึกษา พบว่า ทีมอาสาโควิด-19 มีความรอบรู้ด้านสุขภาพในด้านการป้องกันและควบคุมโรคโควิด-19  อยู่ในระดับเป็นปัญหา ร้อยละ 24.58  โดยผลการวิเคราะห์ความสัมพันธ์ พบว่า ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับความรอบรู้ที่อยู่ในระดับสูง ประกอบด้วย การได้รับการอบรมเรื่องทักษะการเฝ้าระวังป้องกันโรค (r=0.85, 95%CI: 0.81 to 0.88;  p-value <0.001)  การได้รับข้อมูลข่าวสาร และการมีอุปกรณ์ หรือเครื่องมือ สนับสนุนในการเฝ้าระวังป้องกันโรค (r= 0.96, 95%CI: 0.95 to 0.97;  p-value <0.001) ความสัมพันธ์ในระดับปานกลางคือ การได้รับแรงสนับสนุนทางสังคม (r= 0.58, 95%CI: 0.49 to 0.66;  p-value <0.001) จากการสัมภาษณ์เชิงลึก สรุปได้ว่าการพัฒนากระบวนการในการสร้างความรอบรู้ด้านสุขภาพ ของทีมอาสาโควิด-19 จะต้องมีแผนการจัดการที่สามารถบริหารจัดการทั้ง คน เงิน วัสดุอุปกรณ์ และระบบที่ชัดเจน รวมทั้งมีการติดตามผลการดำเนินงานอย่างต่อเนื่อง

     ผลการวิจัยสรุปได้ว่า การพัฒนากระบวนการสร้างความรอบรู้นั้น ควรผลักดันเป็นนโยบายในการส่งเสริมและพัฒนา และจะต้องมีแผนการที่ชัดเจนเพื่อดำเนินการพัฒนาอย่างต่อเนื่อง ซึ่งรูปแบบที่สำคัญที่ควรมีคือการอบรมเรื่องทักษะการเฝ้าระวังป้องกันโรค การสนับสนุนด้านข้อมูลข่าวสารและอุปกรณ์ต่างๆ