การวิเคราะห์ปริมาณอะฟลาทอกซินในน้ำพริกแกงเผ็ดสำเร็จรูปที่จำหน่ายในประเทศไทย
คำสำคัญ:
อะฟลาทอกซิน, นํ้าพริกแกงเผ็ดสําเร็จรูป, การปนเปื้อน, ความปลอดภัยอาหารบทคัดย่อ
งานวิจัยนี้เป็นการศึกษาเชิงสำรวจแบบภาคตัดขวาง (Survey research by cross-sectional study) ในช่วงเดือนกุมภาพันธ์-มีนาคม พ.ศ. 2569 โดยดำเนินการสุ่มเก็บตัวอย่างผลิตภัณฑ์น้ำพริกแกงเผ็ดสําเร็จรูปจำนวน 24 ตัวอย่าง ครอบคลุมรูปแบบบรรจุภัณฑ์ปิดสนิทและตักแบ่งขาย จาก 3 ช่องทางการจำหน่าย ได้แก่ ห้างสรรพสินค้า ตลาดสด และแพลตฟอร์มออนไลน์ นำไปตรวจวิเคราะห์หาปริมาณสารอะฟลาทอกซินด้วยเทคนิคโครมาโทกราฟีของเหลวสมรรถนะสูง (HPLC) เพื่อสำรวจและประเมินระดับการปนเปื้อนของสารอะฟลาทอกซินรวม ตลอดจนชนิดย่อย (AFB1, AFB2, AFG1 และ AFG2) ในผลิตภัณฑ์น้ำพริกแกงเผ็ดสำเร็จรูปที่จำหน่ายในประเทศ
ผลการตรวจวิเคราะห์พบว่า ผลิตภัณฑ์ส่วนใหญ่ (คิดเป็นร้อยละ 87.50) ปราศจากการปนเปื้อน โดยมีเพียง 3 ตัวอย่าง (คิดเป็นร้อยละ 12.50) ที่ตรวจพบเฉพาะสารอะฟลาทอกซิน บี1 (Aflatoxin B1) ในระดับที่ต่ำมาก (Trace level) คือน้อยกว่า 0.70 ไมโครกรัมต่อกิโลกรัม ซึ่งปริมาณที่ตรวจพบทั้งหมดอยู่ภายใต้เกณฑ์ควบคุมของประกาศกระทรวงสาธารณสุข ที่อนุญาตให้มีการปนเปื้อนอะฟลาทอกซินรวมได้สูงสุดไม่เกิน 20 ไมโครกรัมต่อกิโลกรัม
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงอุตสาหกรรม. ประกาศกระทรวงอุตสาหกรรม เรื่อง กำหนดมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม น้ำพริกแกงและเครื่องปรุงแต่งกลิ่นรส (มอก. 429–2548). ราชกิจจานุเบกษา 2549 ก.พ. 9;123(12 ก):26.
สุพรรษา ก้งเซ่ง. Estimated Risk of Liver Cancer Due to Aflatoxin Exposure from Red Curry Paste Consumption in Bangkok Population [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต]. นครปฐม: มหาวิทยาลัยมหิดล; 2551.
อดิพล ดิลกพิภิล. ราและอะฟลาทอกซินในน้ำพริกแกงและเครื่องเทศที่เป็นองค์ประกอบ [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต]. กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย; 2546.
Krungthai COMPASS. ธุรกิจเครื่องปรุงรส [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ: ธนาคารกรุงไทย; 2567 [เข้าถึงเมื่อ 25 พ.ย. 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://media.settrade.com/settrade/Documents/2024 /Nov/211124-Krungthai-COMPASS-Seasoning.pdf
Shabeer S, Asad S, Jamal A, Ali A. Aflatoxin contamination, its impact and management strategies: an updated review. Toxins (Basel). 2022;14(5):307. doi:10.3390/toxins14050307.
Okechukwu VO. Aflatoxins: Occurrence, biosynthesis, mechanism of action. Food Chem. 2024; 429:137775. doi:10.1016/j.foodchem.2023.137775.
Abrehame S, Remony VR, Hailu M, Chen YP, Lin YC, Chen YP. Aflatoxins: Source, Detection, Clinical Features and Prevention. Processes. 2023;11(1):204. doi: 10.3390/pr11010204.
อังกินันท์ ณ, ชาญพิพัฒนชัย ว, นาคะสูนย์ ส, สิริเลิศศักดิ์สกุล ม, โชติวิทยารัตน์ ช, สาชลวิจารณ์ ช, และคณะ. การประเมินการปนเปื้อนสารอะฟลาท็อกซินในอาหารแห้งจากซูเปอร์มาร์เก็ตและร้านของชำในเขตกรุงเทพมหานคร.วารสารวิชาการสาธารณสุขชุมชน. 2567;10(4):175-183.
Hassan FF. Detection of Aflatoxin B1 in Some Canned Foods and Reduction of Toxin by Ultraviolet Radiation. Iraqi J Sci. 2017;58(4C):2343-9.
Thanaboripat D, Sattasakulchai S, Wiwattanakul N, Tuntiprapas P. Aflatoxin in Thai chili powder. Commun Agric Appl Biol Sci.2016;81(1):49–56.
International Agency for Research on Cancer. Aflatoxins. IARC Monographs on the Evaluation of Carcinogenic Risks to Humans, Volume 100F. Lyon: IARC; 2012.
Ferlay J, Ervik M, Lam F, Laversanne M, Colombet M, Mery L, Piñeros M, Znaor A, Soerjomataram I, Bray F. Global Cancer Observatory: Cancer Today [Internet]. Lyon: International Agency for Research on Cancer; 2024 [cited 2025 Nov 20].
กระทรวงสาธารณสุข. ประกาศกระทรวงสาธารณสุข (ฉบับที่ 414) พ.ศ. 2563 เรื่อง มาตรฐานอาหารที่มีสารปนเปื้อน.ราชกิจจานุเบกษา 2563 พ.ค. 20;137(พิเศษ 118 ง):17.
นิธิศ สมานทอง, กฤษณัฐ กิจสงวน, ชิชฌา เกษตรเจริญกิจ, วิลาสินี บุญจริยะวัฒน์, แคลร์ริตา ใบโพธิ์วงศ์, จีรภา น้อยสีเหลือง. ความสัมพันธ์ระหว่างการปนเปื้อนของอะฟลาท็อกซิน บี1 และจุลินทรีย์ในพริกแกงพื้นบ้านจากตลาดสดในจังหวัดนนทบุรี. วารสารอาหารและยา. 2569;33(1):45-57.
Ruengsitagoon W, Promdee T, Pearruksa P. Determination of aflatoxin B1, B2, G1 and G2 in chilli paste by high performance liquid chromatography. KKU Research Journal. 2005;10(3):242-249.
