การพัฒนามาตรฐานการปฏิบัติงานทีมตระหนักรู้สถานการณ์เพื่อยกระดับระบบตระหนักรู้สถานการณ์ด้านสาธารณสุข กรมควบคุมโรค
คำสำคัญ:
ทีมตระหนักรู้สถานการณ์, ข่าวกรองด้านสาธารณสุข, ระบบเฝ้าระวัง, ภาวะฉุกเฉินทางสาธารณสุข, กรมควบคุมโรคบทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสถานการณ์ ปัญหา และความต้องการในการพัฒนา พัฒนาและประเมินมาตรฐานการปฏิบัติงาน รวมทั้งจัดทำมาตรฐานการปฏิบัติงานทีมตระหนักรู้สถานการณ์ กรมควบคุมโรค พ.ศ. 2568 เป็นการวิจัยเชิงปฏิบัติการ ดำเนินการระหว่างเดือนมกราคม พ.ศ. 2568 ถึงกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2569 แบ่งเป็น 5 ระยะ ได้แก่ (1) การทบทวนเอกสารและมาตรฐานที่เกี่ยวข้อง (2) การพัฒนาร่างมาตรฐาน (3) การทดลองใช้ในสำนักงานป้องกันควบคุมโรค 3 แห่ง (4) การปรับปรุงมาตรฐานตามผลการทดลองใช้และข้อเสนอแนะของผู้ทรงคุณวุฒิ และ (5) การจัดทำมาตรฐานฉบับสมบูรณ์
ผลการวิจัย: มาตรฐานการปฏิบัติงานทีมตระหนักรู้สถานการณ์ กรมควบคุมโรค ฉบับปี พ.ศ. 2568 ประกอบด้วยตัวชี้วัด 6 ด้าน ได้แก่ การจัดตั้งทีม ศักยภาพทางวิชาการ ความพร้อมในการปฏิบัติงาน การเฝ้าระวังและประเมินสถานการณ์ คุณภาพรายงานข่าวการระบาด และระบบสนับสนุน การกำกับติดตาม และการประเมินผล ผลการทดลองใช้พบว่าหน่วยงานสามารถใช้มาตรฐานประเมินตนเองได้ ตัวชี้วัดมีความชัดเจน สะท้อนการดำเนินงานจริง และช่วยระบุช่องว่างในการพัฒนาระบบตระหนักรู้สถานการณ์
เอกสารอ้างอิง
World Health Organization.(2016). International health regulations (2005). 3rd ed. Geneva: World Health Organization; 2016.
World Health Organization.(2022). Joint external evaluation tool: International Health Regulations (2005). 3rd ed. Geneva: World Health Organization; 2022.
Endsley MR.(1995). Toward a theory of situation awareness in dynamic systems. Hum Factors. 1995;37(1):32-64. doi:10.1518/001872095779049543.
World Health Organization.(2023). Global public health intelligence report 2022. Geneva: World Health Organization; 2023.
World Health Organization.(2014). Early detection, assessment and response to acute public health events: implementation of event-based surveillance under the International Health Regulations (2005). Geneva: World Health Organization; 2014.
World Health Organization.(2015). Framework for a public health emergency operations centre. Geneva: World Health Organization; 2015.
Centers for Disease Control and Prevention.(2019). Public health emergency preparedness and response capabilities: national standards for state, local, tribal, and territorial public health. Atlanta (GA): US Department of Health and Human Services; 2019.
World Health Organization.(2023). Defining collaborative surveillance: a core concept for strengthening the global architecture for health emergency preparedness, response, and resilience (HEPR). Geneva: World Health Organization; 2023.
กองระบาดวิทยา กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข.(2563). มาตรฐานและแนวทางปฏิบัติงานทีมเฝ้าระวังสอบสวนควบคุมโรคและภัยสุขภาพ พ.ศ. 2563 [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: กรมควบคุมโรค; 2563 [เข้าถึงเมื่อ 5 ก.ย. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://ddc.moph.go.th/uploads/publish/1119320210312043053.pdf
กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข.(2563). แบบเก็บข้อมูลพื้นฐานเพื่อการวางแผนการพัฒนาศูนย์ปฏิบัติการภาวะฉุกเฉินสำหรับหน่วยงานสาธารณสุขระดับจังหวัดและระดับเขต (EOC Assessment Tool) [อินเทอร์เน็ต].นนทบุรี: กรมควบคุมโรค; 2563 [เข้าถึงเมื่อ 7 ก.ย. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://www.ddc.moph.go.th/ddce/news.php?deptcode=ddce&news=13271&utm_source
