การพัฒนาระบบแจ้งเตือนทางระบาดวิทยาผ่านแอปพลิเคชันมือถือ เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการเฝ้าระวังโรคในชุมชน

ผู้แต่ง

  • ภูริชา พัชรธรภากุล วิทยาลัยการสาธารณสุขสิรินธร จังหวัดขอนแก่น คณะสาธารณสุขศาสตร์และสหเวชศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก
  • ปวีณ์ธิดา ไชยคำ วิทยาลัยการสาธารณสุขสิรินธร จังหวัดขอนแก่น คณะสาธารณสุขศาสตร์และสหเวชศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก
  • อมรพรรณ มาลัย วิทยาลัยการสาธารณสุขสิรินธร จังหวัดขอนแก่น คณะสาธารณสุขศาสตร์และสหเวชศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก
  • ปภัสสร โยวะกา โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลทุ่งกุลา อำเภอท่าตูม จังหวัดสุรินทร์

คำสำคัญ:

ระบบแจ้งเตือนทางระบาดวิทยา, แอปพลิเคชันมือถือ, โรคไข้เลือดออก, การเฝ้าระวังโรค, การมีส่วนร่วมของชุมชน

บทคัดย่อ

     การวิจัยกึ่งทดลองนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสถานการณ์ และความต้องการของผู้ใช้งาน พัฒนาระบบแจ้งเตือนทางระบาดวิทยาผ่านแอปพลิเคชันมือถือ และประเมิน ประสิทธิภาพ ความสามารถในการใช้งาน และความพึงพอใจของระบบต่อการเฝ้าระวังโรคไข้เลือดออกในชุมชน จังหวัดร้อยเอ็ด ดำเนินการตามแบบจำลอง ADDIE กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้นำด้านสุขภาพ อาสาสมัครสาธารณสุข ประจำหมู่บ้าน และเจ้าหน้าที่สาธารณสุขในพื้นที่จังหวัดร้อยเอ็ด จำนวน 31 คน ได้มาโดยการสุ่มตัวอย่างแบบง่าย เครื่องมือที่ใช้เป็นแบบสอบถาม วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา (ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน) และสถิติ Paired t-test เปรียบเทียบก่อน และหลังใช้ระบบ

     ผลการวิจัย พบว่า สถานการณ์เดิมมีปัญหาความล่าช้าในการรายงาน และเฝ้าระวังโรคที่ไม่เป็นปัจจุบัน (Real-time) ผู้วิจัยจึงพัฒนาแอปพลิเคชัน “ทันโรค (Tan-Rok)” บนแพลตฟอร์ม LINE Official Account ซึ่งให้บริการแจ้งเตือน 4 ประเภท ได้แก่ การแจ้งเตือนก่อนฤดูฝน การแจ้งเตือนเมื่อพบผู้ป่วยรายใหม่ การแจ้งเตือนเมื่อค่าดัชนีลูกน้ำยุงลายเกินเกณฑ์ (House Index > 10%) และการแจ้งเตือนกิจกรรมป้องกันโรค ตามหลัก 5ป. 1ข. 3เก็บ ผลการประเมินประสิทธิภาพ 4 ด้าน (ความถูกต้อง ความรวดเร็ว ความเสถียร และความสามารถในการใช้งาน) อยู่ในระดับมาก (equation= 4.09, S.D. = 0.734) คะแนน System Usability Scale อยู่ในระดับมาก (equation= 4.23, S.D. = 0.707) และความพึงพอใจโดยรวมอยู่ในระดับมาก (equation= 4.12, S.D. = 0.783) เมื่อเปรียบเทียบก่อนและหลังการใช้ระบบ พบว่า คะแนนเฉลี่ยด้านการรับรู้ข้อมูล และการแจ้งเตือนหลังใช้ระบบ (equation= 4.16, S.D. = 0.75) สูงกว่าก่อนใช้ระบบ (equation= 3.45, S.D. = 0.95) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p <.001)

เอกสารอ้างอิง

วราพร ดำจับ. การสื่อสารในยุคดิจิทัล. วารสารสหศาสตร์ศรีปทุม ชลบุรี. 2560;3(1).

ธานินทร์ อินทรวิเศษ, ธนวัตน์ พูลเขตนคร, ธนวัตน์ เจริญษา และคณะ. เทคโนโลยีและนวัตกรรมกับการจัดการเรียนการสอนในยุคดิจิทัล. วารสาร Veridian E-Journal Silpa Korn University สาขามนุษยศาสตร์ สังคมศาสตร์ และศิลปะ. 2562;12(6):478-94.

เสาวลักษณ์ พันธบุตร. อยู่อย่างคนร่วมสมัยในยุคดิจิทัล. วารสารวิชาการนวัตกรรมสื่อสารสังคม. 2560;5(2):161-7.

กรกฎ จำเนียร. การพัฒนาทักษะการใช้สมาร์ทโฟนเพื่อการผลิตงานข่าวของนักสื่อสารชุมชน. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยราชภัฏกาญจนบุรี. 2562;8(1):16-24.

เยาวนารถ พันธุ์เพ็ง. รูปแบบการสื่อสารผ่านไลน์กับประสิทธิผลการทำงานของบุคลากรมหาวิทยาลัยเอกชนในสถานการณ์โควิด 19. วารสารสหศาสตร์ศรีปทุม ชลบุรี. 2566;9(1).

World Health Organization. Dengue situation report, July 2025 [อินเทอร์เน็ต]. Geneva: World Health Organization; 2025 [เข้าถึงเมื่อ 11 ม.ค. 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://www.who.int

กรมควบคุมโรค. สถานการณ์โรคไข้เลือดออกในประเทศไทย. นนทบุรี: กระทรวงสาธารณสุข; 2566.

บุญชม ศรีสะอาด. การวิจัยเบื้องต้น. พิมพ์ครั้งที่ 10. กรุงเทพฯ: สุวีริยาสาส์น; 2560.

ณัฐพงษ์ สังข์สอน และคณะ. การพัฒนาแอปพลิเคชันสมาร์ทโฟนสนับสนุนการดำเนินงานนำเข้าสินค้า กรณีศึกษา บริษัท ดีดี 1971 จำกัด และเครือบริษัท. วารสารวิชาการ ศิลปะสถาปัตยกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร. 2567;15(2).

ภูริชา พัชรธรภากุล. การบูรณาการการป้องกันอุบัติเหตุทางถนนโดยการมีส่วนร่วมของเครือข่ายสุขภาพ ภายใต้การดำเนินชีวิตวิถีใหม่ (New Normal) โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านสังสงยาง ตำบลสะอาดสมบูรณ์ อำเภอเมืองร้อยเอ็ด จังหวัดร้อยเอ็ด. การประชุมวิชาการวันหมออนามัยแห่งชาติ; วันที่ 13-14 กันยายน 2563; ปทุมธานี. ปทุมธานี: สมาคมหมออนามัย; 2563. หน้า 1-13.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-09-30

รูปแบบการอ้างอิง

พัชรธรภากุล ภ., ไชยคำ ป., มาลัย อ., & โยวะกา ป. (2026). การพัฒนาระบบแจ้งเตือนทางระบาดวิทยาผ่านแอปพลิเคชันมือถือ เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการเฝ้าระวังโรคในชุมชน. วารสารสิ่งแวดล้อมศึกษาการแพทย์และสุขภาพ, 11(3), 1774–1781. สืบค้น จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/hej/article/view/300482