วัฒนธรรมการบริโภคอาหารของชาวล้านนา
คำสำคัญ:
วัฒนธรรมการบริโภค, อาหารล้านนา, ชาวล้านนาบทคัดย่อ
บทความนี้มีวัตถุประสงค์ในการนำเสนอการบริโภคอาหารพื้นบ้านของชาวล้านนา เพื่อแสดงให้เห็นว่าอาหารล้านนาเป็นภูมิปัญญาหนึ่งของชาวล้านนาที่มีการถ่ายทอดสั่งสมประสบการณ์ และสืบต่อกันมาอย่างยาวนาน ผ่านกิจกรรมในวิถีชีวิตประจำวัน วัฒนธรรม ประเพณี ชาวล้านนานิยมบริโภคอาหารที่หารับประทานได้จากธรรมชาติตามฤดูกาล รวมทั้งได้เพาะปลูกไว้ตามบริเวณที่อยู่อาศัยของตนเองแล้วนำมาปรุงเป็นอาหารเพื่อบริโภค โดยผักพื้นบ้านที่นำมาปรุงเป็นอาหารนั้นล้วนแล้วแต่มีสรรพคุณทางยาที่ช่วยในการรักษาโรค ขณะเดียวกันผักพื้นบ้านที่นำมาปรุงอาหารเหล่านี้ยังเกี่ยวข้องคติ ความเชื่อ ค่านิยมของชาวล้านนา
เอกสารอ้างอิง
ภาษาไทย
จิราพร เกศพิชญวัฒนา สุวิณีวิวัฒน์วานิช สหรัฐ เจตมโนรมย์และปราริชาติ ญาตินิยม.(2550). สูงวัยไม่สูญค่า.นนทบุรี: สหมิตรพริ้นติ้งแอนด์พับลิสซิ่ง.
ฉวีวรรณ สุวรรณาภา อรอนงค์ วูวงค์และเสริมศิลป์ สุภเมธีสกุล.(2561).อาหารพื้นบ้าน:กระบวนการจัดการเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตและจริยธรรมทางสังคมในชุมชนภาคเหนือ.วารสารสันติศึกษาปริทรรศน์ มจร, 6(4):1306-1319.
ชวพรรณ จันทร์ประสิทธิ์ สุมาลี เลิศมัลลิกาพร ธานี แก้วธรรมานุกูล วรันธรณ์ จงรุ่งโรจน์สกุล และปิยวรรณ สวัสดิ์สิงห์. (2563).ภูมิปัญญาท้องถิ่น “ล้านนา”ในการสร้างเสริมสุขภาวะของผู้สูงอายุ:การศึกษานำ ร่อง.พยาบาลสาร, 47(1): 185-197.
เบญจพร สว่างศรีและเสริมศิริ แต่งงาม.(2556). การดูแลสุขภาพตนเองของผู้สูงอายุ อำเภอสามชุก จังหวัดสุพรรณบุรี.วารสาร มทรส,1(2): 128-137.
ประเวศ วะสี.(2543).คุณภาพผู้สูงอายุที่พึงปรารถนา.กรุงเทพฯ:จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ปวีณา ลิมปีทีปราการ จีราพร ทิพย์พิลา พัจนภา ธานี ปัณฑิตา สุขุมาลย์.(2562).การประเมินความพร้อมของชุมชนเพื่อเตรียมการรองรับสังคมสูงวัย:กรณีศึกษาในเขตเมือง.วารสารการพัฒนาสุขภาพชุมชน มหาวิทยาลัยขอนแก่น, 7(4): 579-589.
พรรณเพ็ญ เครือไทย.(2552). ข่วงพญาสุขภาพล้านนา. เชียงใหม่: มรดกล้านนา.
พระไพศาล วิสาโล. (2552).สุขแท้ด้วยปัญญา วิถีสู่สุขภาวะทางปัญญา.พิมพ์ครั้งที่ 3 กรุงเทพฯ:สำนักงาน กองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ สสส.
พาณี ศิริสะอาด. (2553).การใช้สุมนไพรในวัฒนธรรมล้านนา.สืบค้น 9 ตุลาคม 2563.จาก https://www.facebook.com/notes/ตำรับยา-ตำราไทย/การใช้สมุนไพรในวัฒนธรรมล้านนา/152595871441198/
ภัทราพร เกษสังข์ พระครูปริยัติคุณรังสีและส่งสุข ภาแก้ว. (2562).การพัฒนาองค์ประกอบและตัวชี้วัดการ จัดการสุขภาวะของผู้สูงอายุในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ.วารสารวิจัยและพัฒนา
มหาวิทยาลัยราชภัฎเลย,13 (46) : 90-100.
ศันสนีย์ กระจ่างโฉม. (2556). องค์ความรู้ด้านการบริโภคอาหารของผู้สูงอายุในกลุ่มชาติพันธ์ไทยวน ไทลื้อ ไทยยองและไทยใหญ่ภายใต้วัฒนธรรมล้าน.งานวิจัยกรมส่งเสริมวัฒนธรรม กระทรวงวัฒนธรรม.
สมพันธ์ เตชะอธิก และวินัย วงศ์อาสา (2012).สุขภาวะชุมชนเพื่อความอยู่ดีมีสุข.วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 29 (2): 3-22.
สมหมาย เปรมจิตต์, ชัปนะ ปิ่นเงินและศรีเลา เกษพรหม. (2550).ครอบครัวสบายสไตล์ล้านนา: วิถีชีวิตและการดูแลสุขภาพผู้สูงอายุ.เชียงใหม่: สถาบันวิจัยสังคม มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
สามารถ ใจเตี้ย. (2561).วัฒนธรรมสุขภาพล้านนาเพื่อการดูแลสุขภาพ.ธรรมศาสตร์เวชสาร,18(2): 240-248.
สามารถ ใจเตี้ยและวรางคณา สินธุยา.(2561). ผีล้านนาในมิติการสร้างเสริมสุขภาพชุมชน.วารสารวิจัยราชภัฎ พระนคร สาขาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี, 14(2): 161-168.
สำนักงานคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ. (2552ข).พระราชบัญญัติสุขภาพแห่งชาติ พ.ศ.2550.นนทบุรี : บริษัท วิกิ จำกัด.
อุเทน ลาพิงค์.(2561). การพัฒนาสุขภาวะทางสังคมของผู้สูงอายุโดยใช้หลักสังควัตถุ 4 ในภาคเหนือ.วารสาร วิชาการธรรมทรรศน์,18(2): 233-244.
ภาษาต่างประเทศ
Adams, T., Bezner, J.,and Steinhardt, M. (1997), The conceptualization and measurement of perceived wellness: Integrating balance across and within dimensions. American Journal of Health Promotion,11(3): 208-218.
Department of Health, Ministry of Public Health. (2012). Home care for older persons in communities. Retrieved from https://spkhp.files.wordpress.com/2016/01/manual- elderlycare-volunteer.pdf (In Thai)
Pender, N.J., Murdaugh, C.L., and Parsons, M.A. (2002). Health Promotion in Nursing Practice. 4th (ed). New Jersey : Pearson Education, Inc.
จิราพร เกศพิชญวัฒนา สุวิณีวิวัฒน์วานิช สหรัฐ เจตมโนรมย์และปราริชาติ ญาตินิยม.(2550). สูงวัยไม่สูญค่า.นนทบุรี: สหมิตรพริ้นติ้งแอนด์พับลิสซิ่ง.
ฉวีวรรณ สุวรรณาภา อรอนงค์ วูวงค์และเสริมศิลป์ สุภเมธีสกุล.(2561).อาหารพื้นบ้าน:กระบวนการจัดการเพื่อพัฒนาคุณภาพชีวิตและจริยธรรมทางสังคมในชุมชนภาคเหนือ.วารสารสันติศึกษาปริทรรศน์ มจร, 6(4):1306-1319.
ชวพรรณ จันทร์ประสิทธิ์ สุมาลี เลิศมัลลิกาพร ธานี แก้วธรรมานุกูล วรันธรณ์ จงรุ่งโรจน์สกุล และปิยวรรณ สวัสดิ์สิงห์. (2563).ภูมิปัญญาท้องถิ่น “ล้านนา”ในการสร้างเสริมสุขภาวะของผู้สูงอายุ:การศึกษานำ ร่อง.พยาบาลสาร, 47(1): 185-197.
เบญจพร สว่างศรีและเสริมศิริ แต่งงาม.(2556). การดูแลสุขภาพตนเองของผู้สูงอายุ อำเภอสามชุก จังหวัดสุพรรณบุรี.วารสาร มทรส,1(2): 128-137.
ประเวศ วะสี.(2543).คุณภาพผู้สูงอายุที่พึงปรารถนา.กรุงเทพฯ:จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ปวีณา ลิมปีทีปราการ จีราพร ทิพย์พิลา พัจนภา ธานี ปัณฑิตา สุขุมาลย์.(2562).การประเมินความพร้อมของชุมชนเพื่อเตรียมการรองรับสังคมสูงวัย:กรณีศึกษาในเขตเมือง.วารสารการพัฒนาสุขภาพชุมชน มหาวิทยาลัยขอนแก่น, 7(4): 579-589.
พรรณเพ็ญ เครือไทย.(2552). ข่วงพญาสุขภาพล้านนา. เชียงใหม่: มรดกล้านนา.
พระไพศาล วิสาโล. (2552).สุขแท้ด้วยปัญญา วิถีสู่สุขภาวะทางปัญญา.พิมพ์ครั้งที่ 3 กรุงเทพฯ:สำนักงาน กองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ สสส.
พาณี ศิริสะอาด. (2553).การใช้สุมนไพรในวัฒนธรรมล้านนา.สืบค้น 9 ตุลาคม 2563.จาก https://www.facebook.com/notes/ตำรับยา-ตำราไทย/การใช้สมุนไพรในวัฒนธรรมล้านนา/152595871441198/
ภัทราพร เกษสังข์ พระครูปริยัติคุณรังสีและส่งสุข ภาแก้ว. (2562).การพัฒนาองค์ประกอบและตัวชี้วัดการ จัดการสุขภาวะของผู้สูงอายุในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ.วารสารวิจัยและพัฒนา
มหาวิทยาลัยราชภัฎเลย,13 (46) : 90-100.
ศันสนีย์ กระจ่างโฉม. (2556). องค์ความรู้ด้านการบริโภคอาหารของผู้สูงอายุในกลุ่มชาติพันธ์ไทยวน ไทลื้อ ไทยยองและไทยใหญ่ภายใต้วัฒนธรรมล้าน.งานวิจัยกรมส่งเสริมวัฒนธรรม กระทรวงวัฒนธรรม.
สมพันธ์ เตชะอธิก และวินัย วงศ์อาสา (2012).สุขภาวะชุมชนเพื่อความอยู่ดีมีสุข.วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 29 (2): 3-22.
สมหมาย เปรมจิตต์, ชัปนะ ปิ่นเงินและศรีเลา เกษพรหม. (2550).ครอบครัวสบายสไตล์ล้านนา: วิถีชีวิตและการดูแลสุขภาพผู้สูงอายุ.เชียงใหม่: สถาบันวิจัยสังคม มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
สามารถ ใจเตี้ย. (2561).วัฒนธรรมสุขภาพล้านนาเพื่อการดูแลสุขภาพ.ธรรมศาสตร์เวชสาร,18(2): 240-248.
สามารถ ใจเตี้ยและวรางคณา สินธุยา.(2561). ผีล้านนาในมิติการสร้างเสริมสุขภาพชุมชน.วารสารวิจัยราชภัฎ พระนคร สาขาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี, 14(2): 161-168.
สำนักงานคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ. (2552ข).พระราชบัญญัติสุขภาพแห่งชาติ พ.ศ.2550.นนทบุรี : บริษัท วิกิ จำกัด.
อุเทน ลาพิงค์.(2561). การพัฒนาสุขภาวะทางสังคมของผู้สูงอายุโดยใช้หลักสังควัตถุ 4 ในภาคเหนือ.วารสาร วิชาการธรรมทรรศน์,18(2): 233-244.
ภาษาต่างประเทศ
Adams, T., Bezner, J.,and Steinhardt, M. (1997), The conceptualization and measurement of perceived wellness: Integrating balance across and within dimensions. American Journal of Health Promotion,11(3): 208-218.
Department of Health, Ministry of Public Health. (2012). Home care for older persons in communities. Retrieved from https://spkhp.files.wordpress.com/2016/01/manual- elderlycare-volunteer.pdf (In Thai)
Pender, N.J., Murdaugh, C.L., and Parsons, M.A. (2002). Health Promotion in Nursing Practice. 4th (ed). New Jersey : Pearson Education, Inc.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
2021-12-27
ฉบับ
ประเภทบทความ
บทความวิชาการ
สัญญาอนุญาต
ประกาศเกี่ยวกับลิขสิทธิ์
- เนื้อหาและข้อมูลในบทความที่ลงพิมพ์กับวิทยาลัยการจัดการและพัฒนาท้องถิ่นถือเป็นข้อคิดเห็น และความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความโดยตรงซึ่งกองบรรณาธิการวารสารไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย หรือร่วมรับผิดชอบใด ๆ
- บทความ ข้อมูล เนื้อหา รูปภาพ ฯลฯ ที่ได้รับการตีพิมพ์ในวิทยาลัยการจัดการและพัฒนาท้องถิ่นถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารวารสารวิทยาลัยการจัดการและพัฒนาท้องถิ่น หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำทั้งหมดหรือส่วนหนึ่ง ส่วนใดไปเผยแพร่ต่อหรือเพื่อการกระทำการใด ๆ จะต้องได้รับอนุญาตเป็นลายลักษณ์อักษรจากวิทยาลัยการจัดการและพัฒนาท้องถิ่นก่อนเท่านั้น
