ภาวะทุกข์ยากของผู้ป่วยโรคไต: กรณีศึกษาผู้ป่วยโรคไตที่ทำการบำบัดรักษาทดแทนไตโดยวิธีการฟอกเลือดด้วยเครื่องไตเทียมและการล้างไตทางช่องท้อง

ผู้แต่ง

  • ธนันญา กาสา มหาวิทยาลัยนเรศวร
  • รองศาสตราจารย์ ดร. พิษนุ อภิสมาจารโยธิน คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร

คำสำคัญ:

ภาวะทุกข์ยาก, ประสบการณ์ชีวิต, ผู้ป่วยโรคไตเรื้อรัง, การปรับตัวและการจัดการชีวิต

บทคัดย่อ

บทคัดย่อ

            การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาภาวะทุกข์ยาก การปรับตัวและการจัดการชีวิตผ่านเรื่องเล่าของผู้ป่วยโรคไต โดยใช้การวิจัยเชิงคุณภาพ ด้วยการสัมภาษณ์เชิงลึกและการสังเกต ผู้ให้ข้อมูลงานวิจัย ได้แก่ ผู้ป่วยโรคไตที่ทำการบำบัดรักษาทดแทนไตโดยวิธีการฟอกเลือดด้วยเครื่องไตเทียมและการล้างไตทางช่องท้อง จำนวน 2 คน และครอบครัวของผู้ป่วยโรคไต จำนวน 4 คน ซึ่งใช้วิธีการเลือกกลุ่มตัวอย่างแบบเจาะจง ผู้วิจัยวิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้การวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า สาเหตุที่ป่วยโรคไตเกิดจากการพักผ่อนน้อย พฤติกรรมการรับประทานอาหาร และโรคประจำตัว เป็นต้น โดยโรคไตทำให้เกิดการสูญเสียบทบาทหน้าที่หัวหน้าครอบครัวและอาชีพ ซึ่งส่งผลต่อความทุกข์ยากในการดำเนินชีวิต ได้แก่ ร่างกายที่อ่อนเพลียง่าย ไม่สามารถประกอบอาชีพ และไม่มีรายได้ตลอดจนบทบาททางสังคมที่เปลี่ยนแปลงไป นอกจากนี้ความเจ็บปวดของโรคไต ส่งผลกระทบต่อสุขภาวะด้านจิตใจของผู้ป่วยและครอบครัว โดยผู้ป่วยมีการปรับตัวและการจัดการชีวิต ได้แก่ การยอมรับความจริง การปรับพฤติกรรมการดำเนินชีวิตให้เข้ากับโรคไต การเข้ารับการตรวจตามแพทย์นัด การหาที่พึ่งทางใจ และการปรับตัวด้านรายจ่าย เป็นต้น

คำสำคัญ : ภาวะทุกข์ยาก, ประสบการณ์ชีวิต, ผู้ป่วยโรคไตเรื้อรัง, การปรับตัวและการจัดการชีวิต

ประวัติผู้แต่ง

รองศาสตราจารย์ ดร. พิษนุ อภิสมาจารโยธิน, คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร

รศ. ดร. พิษนุ อภิสมาจารโยธิน 

อาจารย์ภาควิชาสังคมวิทยาและมานุษยวิทยา คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร

เอกสารอ้างอิง

กองยุทธศาสตร์และแผนงาน. (2562). สรุปรายงานผู้ป่วยรายปี. [ออนไลน์] ได้จาก: https://bps.moph.go.th.
นาตยา แสงวิชัยภัทร. (2554). การพยาบาลผู้ป่วยโรคไตเรื้อรัง ใน ปราณี ทู้ไพเราะ, วันดี โตสุขศรี, จงกลวรรณ มุสิกทอง, วันเพ็ญ ภิญโญภาสกุล และศรินรัตน์ ศรีประสงค์ (บรรณาธิการ). การพยาบาลอายุรศาสตร์ 2. กรุงเทพฯ: เอ็นพีเพรส.
นิลญา อาภรณ์กุล และศิริลักษณ์ ศุภปีติพร. (2560). การปรับตัวและปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับการปรับตัวของนักศึกษาแพทย์ชั้นปีที่ 1. จุฬาลงกรณ์เวชสาร. 61(5), 634
ปริมประภา ก้อนแก้ว และปัทมา สุพรรณกุล. (2562). พฤติกรรมเสี่ยงต่อการเกิดโรคไตเรื้อรัง: มุมมองของผู้ป่วยโรคไตเรื้อรัง. วารสารสาธารณสุขศาสตร์. 49(3), 136.
พัชราภัณฑ์ ไชยสังข์ และประทีป หมีทอง. (2561). ปัจจัยที่เป็นตัวทำนายโรคไตเรื้อรังของผู้ป่วยโรคเรื้อรังในชุมชน. วารสารสาธารณสุขศาสตร์. 49(3), 130.
พัชราภัณฑ์ ไวชสังข์ และประทีป หมีทอง. (2561). ปัจจัยที่เป็นตัวทำนายโรคไตเรื้อรังของผู้ป่วยโรคเรื้อรังในชุมชน. วารสารศูนย์การศึกษาแพทยศาสตร์คลินิก โรงพยาบาลปกเกล้า. 35(2), 133.
พิษนุ อภิสมาจารโยธิน. (2560). เรื่องเพศกับการแพทย์ : อนามัยเจริญพันธุ์ในมิติของสังคมวิทยา. กรุงเทพฯ: ทริปเพิ้ล เอ็ดดูเคชั่น.
ลำพึง ทองสุขดี. (2557). ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการปรับตัวของผู้ป่วยโรคไตวายระระสุดท้ายที่ล้างไตทางช่องท้องอย่างต่อเนื่อง. วิทยานิพนธ์เสนอบัณฑิตวิทยาลัย สาขาวิชาการพยาบาลเวชปฏิบัติชุมชน บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยนเรศวร.
วนิดา วชัยศักดิ์. (2559). การศึกษาเปรียบเทียบคุณภาพชีวิตระหว่างผู้ป่วยโรคไตวายเรื้อรังระยะสุดท้ายที่รักษาด้วยการฟอกเลือด การล้างหน้าท้อง และกลุ่มผู้ป่วยโรคไตวายเรื้อรังระยะสุดท้ายที่ได้รับการผ่าตัดเปลี่ยนไตที่คลินิกโรคไต แผนกอายุกรรม ในโรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์. วิทยานิพนธ์ปริญญาวิทยาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาสุขภาพจิต บัณฑิตวิทยาลัย จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
วรรณา บรรจงรักษา. (2558). ความชุกและปัจจัยที่มีผลต่อภาวะซึมเศร้าในผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังที่ได้รับการฟอกเลือดด้วยเครื่องไต ที่เข้ารับการรักษาในโรงพยาบาลธรรมศาสตร์เฉลิมพระเกียรติ. [ออนไลน์] ได้จาก: https://www.hospital.tu.ac.th/km/admin/new/200418_140539.pdf.
สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งประเทศไทย. (2561). การจัดตั้งกองทุนโรคไตวาย. [ออนไลน์] ได้จาก: https://www.nhso.go.th/ARCHIVES/history/detail4.aspx.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2022-06-29