ช่องว่างทางนโยบายผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงในประเทศไทย: ผลกระทบต่อบทบาทของผู้ดูแลในครอบครัวและข้อเสนอแนะเชิงนโยบาย
คำสำคัญ:
ช่องว่างทางนโยบาย , ผู้สูงอายุ, ผู้ดูแลในครอบครัวบทคัดย่อ
บทความวิชาการนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาช่องว่างทางนโยบายผู้สูงอายุในประเทศไทยและผลกระทบต่อผู้ดูแลในครอบครัวของผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิง โดยมุ่งวิเคราะห์ปัญหาและผลกระทบที่เกิดจากการขาดมาตรการสนับสนุนที่เหมาะสมจากภาครัฐในด้านต่าง ๆ ได้แก่ ด้านร่างกาย จิตใจ เศรษฐกิจ และสังคม บทความนี้แสดงให้เห็นถึงความจำเป็นในการส่งเสริมนโยบายที่สามารถตอบสนองต่อความต้องการของผู้ดูแลในครอบครัว การศึกษาพบว่าการขาดแคลนนโยบายส่งผลให้ผู้ดูแลในครอบครัวขาดการสนับสนุนที่เหมาะสมและต้องแบกรับภาระทั้งหมดเพียงลำพัง ดังนั้นเพื่อเสริมสร้างคุณภาพชีวิตและลดภาระในการดูแลผู้สูงอายุ การศึกษานี้นำเสนอข้อเสนอแนะเชิงนโยบายเพื่อสนับสนุนผู้ดูแลในครอบครัว ได้แก่ (1) การจัดสวัสดิการและระบบสนับสนุนทางการเงินที่เหมาะสม (2) การบูรณาการบทบาทของผู้ดูแลในกรอบนโยบายระดับชาติเพื่อให้ได้รับสิทธิประโยชน์ทางสังคมอย่างเท่าเทียม และ (3) การพัฒนาระบบการดูแลผู้สูงอายุระยะยาว (Long-Term Care) ให้มีประสิทธิภาพและความยั่งยืน ข้อเสนอเหล่านี้เป็นแนวทางในการช่วยเหลือและสนับสนุนผู้ดูแลในครอบครัว แบ่งเบาภาระที่เกิดขึ้นและนำไปสู่การแก้ไขปัญหาสังคมสูงวัยอย่างยั่งยืน
เอกสารอ้างอิง
กรมกิจการผู้สูงอายุ. (2566). สถานการณ์ผู้สูงอายุไทย พ.ศ. 2565. กรุงเทพมหานคร: บริษัท อมรินทร์ คอร์เปอเรชั่น จำกัด (มหาชน).
ชยุตรา สุทธิลักษณ์ และคณะ (2562). “ผู้ป่วยที่มองไม่เห็น” ญาติผู้ดูแลผู้สูงอายุที่มีภาวะสมองเสื่อม. วารสารพยาบาลทหารบก, 20(1), 40-46.
ชวลิต สวัสดิ์ผล และ วารี ศรีสุรพล. (2565). การพัฒนาศักยภาพชุมชนท้องถิ่นเพื่อผู้สูงอายุที่อยู่ในภาวะพึ่งพิงในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ. วารสาร มจร บาฬีศึกษาพุทธโฆสปริทรรศน์, 6(1), 43-56.
ธนารัตน์ อุดมวรรณาเขตร. (2563). บทบาทของผู้ดูแลผู้สูงอายุต่อความสัมพันธ์ของคนในครอบครัว: กรณีศึกษากรุงเทพมหานครและปริมณฑล. (วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต). กรุงเทพฯ. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ธัญวรัตน์ แจ่มใส. (2564). นโยบายเกี่ยวกับสวัสดิการของผู้สูงอายุในประเทศไทย. วารสาร มจร การพัฒนาสังคม, 6(3), 1-15.
นัทธมน หรี่อินทร์. (2564). ผลการพัฒนาการดูแลผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงภายใต้กระบวนการ Care Management อำเภอหนองสองห้อง จังหวัดขอนแก่น. วารสารสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดขอนแก่น, 3(1), 55-69.
มณีรัตน์ ชาวบล และคณะ. (2022). ปัจจัยทำนายภาวะซึมเศร้าของผู้ดูแลผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิง. NURS SCI J THAIL. 40(3). 90-104.
ภาสกร สวนเรือง และคณะ. (2561). การดูแลผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงของผู้ช่วยเหลือในชุมชนภายใต้นโยบายการพัฒนาระบบการดูแลระยะยาวด้านสาธารณสุขสำหรับผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิง. วารสารวิจัยระบบสาธารณสุข, 12(3)
ศศิพัฒน์ ยอดเพชร และคณะ. (2552). ระบบการดูแลระยะยาวและกําลังคนในการดูแลผู้สูงอายุ: ทิศทางประเทศไทย .กรุงเทพมหานคร: มูลนิธิสถาบันวิจัยและพัฒนาผู้สูงอายุไทย (มส.ผส.)
สุธิดา แจ้งประจักษ์. (2566). การดูแลผู้สูงอายุระยะยาวของประเทศไทย: มุมมองด้านนโยบาย. วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์, 10(5), 233-243.
สุธิดา แจ้งประจักษ์. (2567). การเข้าสู่วาระนโยบาย: การดูแลระยะยาวสำหรับผู้สูงอายุ. วารสารสังคมศาสตร์และวัฒนธรรม, 8(4), 246-256.
สุธิดา แจ้งประจักษ์ และ พิชาย รัตนดิลก ณ ภูเก็ต. (2566). พัฒนาการนโยบายผู้สูงอายุไทย: การปรับเปลี่ยนกระบวนทัศน์ของนโยบาย. Journal of Politics and Governance, 13(1), 46-62
สุรีย์พร สลับสี และ พงษ์พัต วัฒนพงศ์ศิริ. (2565). การวิเคราะห์นโยบายเบี้ยยังชีพผู้สูงอายุของไทย. วารสารสังคมศาสตร์ปัญญาพัฒน์, 4(3), 253-262.
สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ. (2559). คู่มือสนับสนุนการบริหารจัดการระบบบริการดูแลระยะยาวด้านสาธารณสุขสำหรับผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงในระบบหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ (สปสช.).
วารุณี มีเจริญ. (2557). ญาติผู้ดูแลผู้ป่วยมะเร็ง: การปรับตัวต่อบทบาทและการส่งเสริมคุณภาพชีวิต. วารสารพยาบาลรามาธิบดี, 20(1), 10-22.
เจริญชัย หมื่นห่อ และ สุพรรณี พูลผล. (2559). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับบทบาทของผู้ดูแลในการดูแลผู้สูงอายุจังหวัดนครพนม. วารสารมหาวิทยาลัยนครพนม, 6(1), 79-86.
เริงชาติ ศรีขจรวงศ์ และ ภักดี โพธิ์สิงห์. (2566). นวัตกรรมกระบวนการเชิงบูรณาการสำหรับกำหนดรูปแบบการจัดสวัสดิการแห่งรัฐในการดูแลระยะยาวผู้สูงอายุ. วารสารการบริหารนิติบุคคลและนวัตกรรมท้องถิ่น, 9(4), 426-440.
Carmeli, E. (2014). The invisibles: Unpaid caregivers of the elderly. Frontiers in Public Health, 2, Article 91. https://doi.org/10.3389/fpubh.2014.00091
Gutierrez, F. J., & Ochoa, S. F. (2021). Making visible the invisible: Understanding the nuances of computer-supported cooperative work on informal elderly caregiving in Southern Cone families. Personal and Ubiquitous Computing, 25(437–456). https://doi.org/10.1007/s00779-020-01391-7
Reinhard, S. C., Given, B., Petlick, N. H., & Bemis, A. (2018). Supporting Family Caregivers in Providing Care In R. G. Hughes (Ed.), Patient Safety and Quality: An Evidence-Based Handbook for Nurses: AHRQ Publication.
Wallsten, S. M. (1997). Elderly caregivers and care receivers. In P. D. Nussbaum (Ed.), Handbook of neuropsychology and aging (pp. 467-482). Springer. https://doi.org/10.1007/978-1-4899-1857-4_31
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 วารสารการจัดการและพัฒนาท้องถิ่น มหาวิทยาลัยราชภัฏพิบูลสงคราม
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ประกาศเกี่ยวกับลิขสิทธิ์
- เนื้อหาและข้อมูลในบทความที่ลงพิมพ์กับวิทยาลัยการจัดการและพัฒนาท้องถิ่นถือเป็นข้อคิดเห็น และความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความโดยตรงซึ่งกองบรรณาธิการวารสารไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย หรือร่วมรับผิดชอบใด ๆ
- บทความ ข้อมูล เนื้อหา รูปภาพ ฯลฯ ที่ได้รับการตีพิมพ์ในวิทยาลัยการจัดการและพัฒนาท้องถิ่นถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารวารสารวิทยาลัยการจัดการและพัฒนาท้องถิ่น หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำทั้งหมดหรือส่วนหนึ่ง ส่วนใดไปเผยแพร่ต่อหรือเพื่อการกระทำการใด ๆ จะต้องได้รับอนุญาตเป็นลายลักษณ์อักษรจากวิทยาลัยการจัดการและพัฒนาท้องถิ่นก่อนเท่านั้น
