บทบาทขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นและการบูรณาการภาคีเครือข่ายในการเสริมพลังผู้สูงอายุ: กรณีศึกษาจังหวัดพิษณุโลก
คำสำคัญ:
องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น , การเสริมพลังผู้สูงอายุ, การบูรณาการภาคีเครือข่ายบทคัดย่อ
การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาแนวทางการเสริมพลังผู้สูงอายุขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นและวิเคราะห์การบูรณาการเครือข่ายภาคีในการพัฒนาระบบการดูแลผู้สูงอายุอย่างยั่งยืนในจังหวัดพิษณุโลก ใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพผ่านการสัมภาษณ์เชิงลึกผู้ให้ข้อมูลหลัก 15 คน ประกอบด้วยเจ้าหน้าที่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล อาสาสมัครสาธารณสุข และผู้นำชุมชน รวมถึงการวิเคราะห์เอกสารนโยบายที่เกี่ยวข้อง ผลการวิจัยพบว่าองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นมีบทบาทสำคัญในสามมิติหลัก ได้แก่ การจัดสวัสดิการและบริการทางสังคม การสนับสนุนกิจกรรมส่งเสริมสุขภาพ และการสร้างโอกาสในการมีส่วนร่วมของผู้สูงอายุในกิจกรรมชุมชน อย่างไรก็ตาม การดำเนินงานยังเผชิญข้อจำกัดด้านงบประมาณ โครงสร้างการบริหาร และกลไกความร่วมมือระหว่างภาคีเครือข่าย การบูรณาการภาคีเครือข่ายต้องอาศัยองค์ประกอบสี่ประการ คือ การพัฒนาโครงสร้างความร่วมมือ การเสริมสร้างความสัมพันธ์และความไว้วางใจ การใช้ทรัพยากรร่วมกันอย่างมีประสิทธิภาพ และการพัฒนาแนวทางการบริหารจัดการที่ยั่งยืน ข้อเสนอแนะเชิงนโยบายประกอบด้วยการพัฒนาระบบงบประมาณเพื่อสนับสนุนโครงการดูแลผู้สูงอายุ การจัดตั้งระบบติดตามและประเมินผลที่มีประสิทธิภาพ การสร้างคณะกรรมการบูรณาการด้านผู้สูงอายุในระดับพื้นที่ และการพัฒนาระบบเครือข่ายสุขภาพผู้สูงอายุด้วยเทคโนโลยีสารสนเทศ
เอกสารอ้างอิง
เกษแก้ว เสียงเพราะ, และคณะ. (2561). การพัฒนารูปแบบการมีส่วนร่วมของภาคีเครือข่ายในชุมชนต่อการสร้างเสริมสุขภาพผู้สูงอายุแบบองค์รวมให้กับผู้สูงอายุในชุมชนชนบทของจังหวัดพะเยา. วารสารสาธารณสุขแห่งประเทศไทย, 48(2), 113–126.
ธิติรัตน์ ราศิริ และอาจินต์ สงทับ. (2561). การบูรณาการเครือข่ายเพื่อการดูแลผู้สูงอายุ: ความท้าทายและโอกาสในบริบทไทย. วารสารนโยบายสาธารณะและการบริหาร, 15(2), 45-62.
ศูนย์อนามัยที่ 2 พิษณุโลก. (2565). รายงานสถานการณ์ประชากรผู้สูงอายุในจังหวัดพิษณุโลก ปี 2565. พิษณุโลก: ศูนย์อนามัยที่ 2 พิษณุโลก.
สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ. (2564). แนวทางการพัฒนาระบบการดูแลผู้สูงอายุในชุมชน. กรุงเทพฯ: สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ.
สำนักงานพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์จังหวัดพิษณุโลก. (2563). รายงานสถานการณ์สวัสดิการสังคมจังหวัดพิษณุโลก ประจำปี 2563. พิษณุโลก: สำนักงานพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์จังหวัดพิษณุโลก.
สุปรีญา นุ่นเกลี้ยง และศิริลักษณ์ คัมภิรานนท์. (2562). ศักยภาพขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในการพัฒนาคุณภาพชีวิตของกลุ่มผู้สูงอายุบนพื้นฐานทุนทางวัฒนธรรมในพื้นที่จังหวัดชายแดนใต้: ศึกษากรณี เทศบาลตำบลยุโป อำเภอเมือง จังหวัดยะลา. คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏยะลา.
Benjapongs, N., Chaiyasit, C., & Wongsa, S. (2024). Active ageing policy development in Thailand: A policy review and framework adjustment. Journal of Ageing and Society, 39(2), 117–132. https://doi.org/10.1017/S0144686X24000215
Boonyia, N., & Kitreerawutiwong, N. (2021). Developing community-based active aging model for rural Thai elderly. Thai Journal of Health Education, 14(1), 44–59.
Bryson, J. M., Crosby, B. C., & Stone, M. M. (2015). Designing and implementing cross-sector collaborations: Needed and challenging. Public Administration Review, 75(5), 647–663. https://doi.org/10.1111/puar.12432
Bureau of Policy and Strategy. (2014). National policy on the elderly 2014-2021. Ministry of Social Development and Human Security.
City Population. (2024). Phitsanulok (Province, Thailand) - Population statistics, charts, map and location. Retrieved from https://www.citypopulation.de/en/thailand/prov/admin/northern/65__phitsanulok/
Cohen, J. M., & Uphoff, N. T. (1980). Participation’s place in rural development: Seeking clarity through specificity. World Development, 8(3), 213–235.
Ekadinata, N., Hsu, Y. H., Chuang, Y. C., & Chao, J. C. J. (2023). Community participation in elderly care: A systematic review of interventions and outcomes. International Journal of Environmental Research and Public Health, 20(8), 1-18.
Hanson, E. M. (2003). Educational administration and organizational behavior (5th ed.). Allyn and Bacon.
International Association for Public Participation. (2007). IAP2 spectrum of public participation. Retrieved November 22, 2016, from https://www.iap2.org/associations/4748/files/spectrum.pdf
Kajornbun, S. (2023). Network and collaboration management of local administrative organizations for improving the quality of life for the elderly in Upper Southern Region, Thailand. Local Administration Journal, 16(1), 105–124.
Nakniyom, P. (2025). Applying SDCA+ model and digital tools to local government decision-making in ageing society. Journal of Public Sector Innovation, 11(1), 23–45.
Phijaisanit, S. (2023). Thailand’s Active Ageing Index and elderly well-being trends: A quantitative analysis. Social Indicators Review, 45(4), 302–317. https://doi.org/10.1007/s11205-023-03049-w
Rayan, N., Sutthinarakorn, W., & Tammasuwan, T. (2023). Social capital and local elderly care networks in Northeastern Thailand. Journal of Social Development Studies, 21(3), 65–84.
Sansone, D., & Zhu, A. (2020). Using Machine Learning to Create an Early Warning System for Welfare Recipients. arXiv.
Sarakarn, A. (2020). Success of local governance management based on collaborative networks: Lessons from the elderly service system project in Kalasin Municipality. Journal of Public and Private Management, 27(2), 27.
Shaeffer, S. (1994). Participation for educational change: A synthesis of experience. UNESCO.
Srichamroen, W. (2023). Hybrid governance of local administrative organizations and primary health services in promoting elderly well-being. Local Administration Journal, 16(2), 88–105.
Statista. (2024). Thailand: Aging population 2040. Retrieved from https://www.statista.com/statistics/713667/thailand-forecast-aging-population/
The Nation Thailand. (2024, August 15). How Thailand's aging society and changing world affect businesses and SMEs. The Nation Thailand. Retrieved from https://www.nationthailand.com/pr-news/pr-news/40040566
Unger, D. W., & Mahakanjana, C. (2016). Decentralization and local governance in Thailand: Contemporary challenges and reforms. In A. Suwanmala (Ed.), Public Administration in Southeast Asia (pp. 139–158). CRC Press.
Weltch, K., & Tulbert, P. (2001). Dynamics of organizational collaboration. Jossey-Bass.
World Health Organization. (2020). World report on ageing and health. Geneva: World Health Organization.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 วารสารการจัดการและพัฒนาท้องถิ่น มหาวิทยาลัยราชภัฏพิบูลสงคราม
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ประกาศเกี่ยวกับลิขสิทธิ์
- เนื้อหาและข้อมูลในบทความที่ลงพิมพ์กับวิทยาลัยการจัดการและพัฒนาท้องถิ่นถือเป็นข้อคิดเห็น และความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความโดยตรงซึ่งกองบรรณาธิการวารสารไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย หรือร่วมรับผิดชอบใด ๆ
- บทความ ข้อมูล เนื้อหา รูปภาพ ฯลฯ ที่ได้รับการตีพิมพ์ในวิทยาลัยการจัดการและพัฒนาท้องถิ่นถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารวารสารวิทยาลัยการจัดการและพัฒนาท้องถิ่น หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำทั้งหมดหรือส่วนหนึ่ง ส่วนใดไปเผยแพร่ต่อหรือเพื่อการกระทำการใด ๆ จะต้องได้รับอนุญาตเป็นลายลักษณ์อักษรจากวิทยาลัยการจัดการและพัฒนาท้องถิ่นก่อนเท่านั้น
