รูปแบบการเคลื่อนย้ายของนักบินโดรนเกษตรในจังหวัดชัยภูมิ
คำสำคัญ:
การเคลื่อนย้าย , นักบินโดรนเกษตร , เกษตรดิจิทัลบทคัดย่อ
บทความวิจัยชิ้นนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษารูปแบบของการเคลื่อนย้าย (Mobility) ผ่านประสบการณ์ของนักบินโดรนเกษตรจังหวัดชัยภูมิ ใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ โดยการสัมภาษณ์เชิงลึก การสังเกตแบบมีส่วนร่วมและไม่มีส่วนร่วม ดำเนินการเก็บรวบรวมข้อมูลจากผู้ให้ข้อมูลสำคัญจำนวน 16 คน ที่มีอายุ 20 ปีขึ้นไป และมีประสบการณ์บินโดรนเกษตรอาชีพอย่างน้อย 1 ปี โดยนำเสนอข้อมูลผ่านวิธีพรรณนาเชิงวิเคราะห์ (analytical descriptive) ผลการศึกษาพบว่า เส้นทางอาชีพของนักบินโดรนเกษตรเต็มไปด้วยความท้าทายในชีวิตและมีความแตกต่างกันในจุดเริ่มต้นของอาชีพที่หลากหลาย สามารถแบ่งออกเป็น 3 กลุ่มหลักตามมิติทางอำนาจทางสังคมและเศรษฐกิจ ได้แก่ กลุ่มผู้ยึดโยง เน้นใช้เครือข่ายทางสังคมในพื้นที่เพื่อเคลื่อนย้ายในพื้นที่ใกล้เคียง กลุ่มผู้เคลื่อนย้ายที่มุ่งเคลื่อนย้ายข้ามเขตพื้นที่และเดินทางไกลเพื่อแสวงหาโอกาสทางเศรษฐกิจที่มากขึ้น และกลุ่มผู้เชี่ยวชาญเทคนิค อาศัยทุนทางวัฒนธรรมและความรู้ความสามารถด้านเทคโนโลยีดิจิทัลมาเป็นเครื่องมือสำคัญในการดำเนินธุรกิจ โดยจุดเริ่มต้นเหล่านี้ได้ส่งผลต่อความสามารถในการจัดการกับแรงเสียดทาน และขอบเขตในการเคลื่อนย้ายต่างกัน การเคลื่อนย้ายของนักบินโดรนเกษตรในพื้นที่อีสานจึงชี้ให้เห็นว่าในยุคของการเกษตรดิจิทัลความหมายของความเป็นเกษตรกรและพื้นที่เกษตรกรรมในชนบทอีสานมีความยืดหยุ่นและเปลี่ยนแปลงอยู่เสมอ ซึ่งเป็นภาพสะท้อนของการปรับตัวของแรงงานเกษตรรุ่นใหม่ที่หล่อหลอมระหว่างรากเหง้าดั้งเดิมเข้ากับการยอมรับเทคโนโลยี
เอกสารอ้างอิง
กรมส่งเสริมการเกษตร. (2567). พีรพันธ์ รุกโดรนเพื่อการเกษตร. ค้นจาก https://www.doae.go.th/พีรพันธ-รุกโดรนเพื่อการการเกษตร
กีรติพร จูตะวิริยะ และอาทิตย์ ภูผาผุด. (2566). การสร้างตัวแบบเชิงพัฒนาในการฝึกอบรมเชิงปฏิบัติการ และเครือข่ายทางสังคม สำหรับอาชีพการให้บริการโดรนเกษตรเพื่อแรงงานที่ได้รับผลกระทบจากสถานการณ์การระบาดของโควิด-19 (รายงานผลการวิจัย). กรุงเทพฯ: หน่วยบริหารและจัดการทุนด้านการพัฒนาระดับพื้นที่ (บพท.).
จันทนี เจริญศรี. (2561). การเคลื่อนย้ายของแรงงานทักษะสูงในไทย: การเคลื่อนย้าย การเคลื่อนที่ และการเคลื่อนย้ายเสมือน. ใน ประเสริฐ แรงกล้า (บ.ก.), ชีวิตทางสังคมในการเคลื่อนย้าย (น. 247-277). กรุงเทพฯ: ภาพพิมพ์.
ณปภัช สิริเกษมชัย. (2566). การเคลื่อนย้ายและความสัมพันธ์ในเมือง: กรณีศึกษารถตู้โดยสารประจำทาง ในเขตกรุงเทพฯ และปริมณฑล. สังคมศาสตร์, 35(1), 237-271.
ประเสริฐ แรงกล้า. (2561). ชีวิตทางสังคมในการเคลื่อนย้าย. กรุงเทพฯ: ภาพพิมพ์.
สำนักงานสถิติแห่งชาติ. (2567). รายงานผลการสำรวจจำนวนโดรนเพื่อการเกษตร. ค้นจาก https://www.nso.go.th/nsoweb/storage/cunsuss_news.pdf
อรุโณทัย วรรณถาวร. (2565). กระบวนทัศน์การเคลื่อนย้ายใหม่กับการศึกษาการเคลื่อนไหวทางการเมืองดิจิทัลในสื่อสังคมออนไลน์. วารสารการสื่อสารมวลชน, 10(1), 92-122.
Cresswell, T. (2010). Towards a politics of mobility. Environment and Planning D: Society and Space, 28, 17-31.
Fortune Business Insights. (2024). Agriculture drones market size, share & COVID-19 impact analysis. Retrieved October 10, 2025, from https://www.fortunebusinessinsights.com/agriculture-drones-market-102589
Sheller, M., & Urry, J. (2006). The new mobilities paradigm. Environment and Planning A, 38, 207-226.Urry, J. (2007). Mobilities. Cambridge: Polity Press.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารการจัดการและพัฒนาท้องถิ่น มหาวิทยาลัยราชภัฏพิบูลสงคราม

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ประกาศเกี่ยวกับลิขสิทธิ์
- เนื้อหาและข้อมูลในบทความที่ลงพิมพ์กับวิทยาลัยการจัดการและพัฒนาท้องถิ่นถือเป็นข้อคิดเห็น และความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความโดยตรงซึ่งกองบรรณาธิการวารสารไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย หรือร่วมรับผิดชอบใด ๆ
- บทความ ข้อมูล เนื้อหา รูปภาพ ฯลฯ ที่ได้รับการตีพิมพ์ในวิทยาลัยการจัดการและพัฒนาท้องถิ่นถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารวารสารวิทยาลัยการจัดการและพัฒนาท้องถิ่น หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำทั้งหมดหรือส่วนหนึ่ง ส่วนใดไปเผยแพร่ต่อหรือเพื่อการกระทำการใด ๆ จะต้องได้รับอนุญาตเป็นลายลักษณ์อักษรจากวิทยาลัยการจัดการและพัฒนาท้องถิ่นก่อนเท่านั้น