องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นและชุมชนจัดการตนเอง: บทบาทในการพัฒนาคุณภาพชีวิตของประชาชนอย่างยั่งยืน

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาบทบาทขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นและชุมชนจัดการตนเองในการพัฒนาคุณภาพชีวิตของประชาชน ตลอดจนวิเคราะห์กระบวนการมีส่วนร่วมที่เชื่อมโยงการทำงานของทั้งสองภาคส่วน การศึกษาครั้งนี้เป็นการศึกษาเชิงเอกสารและการวิเคราะห์เชิงคุณภาพ โดยศึกษาข้อมูลจากกฎหมาย เอกสารวิชาการ และแนวคิดที่เกี่ยวข้องกับการบริหารท้องถิ่นและการพัฒนาชุมชน                                                                                               ผลการศึกษาพบว่า องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นมีบทบาทสำคัญทั้งในด้านการดำเนินภารกิจตามกฎหมายและการตอบสนองต่อปัญหาและความต้องการของประชาชนในพื้นที่ ขณะที่ชุมชนจัดการตนเองมีบทบาทในการขับเคลื่อนการพัฒนาจากฐานราก ผ่านการสร้างความตระหนักรู้ การรวมกลุ่ม และการสร้างเครือข่ายความร่วมมือภายในชุมชน ทั้งสองภาคส่วนจึงมีความสัมพันธ์เชิงเกื้อกูลกัน โดยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นทำหน้าที่สนับสนุนเชิงนโยบายและทรัพยากร ส่วนชุมชนทำหน้าที่เป็นกลไกการมีส่วนร่วมและการจัดการปัญหาด้วยตนเอง อันนำไปสู่การพัฒนาคุณภาพชีวิตอย่างยั่งยืน องค์ความรู้สำคัญที่ค้นพบ คือ        การบูรณาการกระบวนการมีส่วนร่วมระหว่างภาครัฐและภาคประชาชนในระดับพื้นที่สามารถสร้าง“ความร่วมมือ” ที่เอื้อต่อการจัดการปัญหาและการตัดสินใจร่วมกันได้อย่างมีประสิทธิภาพ                                        ข้อเสนอแนะจากการศึกษา ได้แก่ 1) ระดับนโยบาย การแก้กฎหมายและระเบียบ มุ่งเน้นการลดข้อจำกัดทางกฎหมาย 2) ระดับปฏิบัติการ การสร้างกลไกและพื้นที่การทำงานร่วมกัน มุ่งเน้นการสร้าง "จุดเชื่อมโยง" และเครื่องมือที่ช่วยให้ทุกภาคส่วนเข้ามาทำงานร่วมกัน 3) ระดับชุมชน โดยการเสริมสร้างศักยภาพ มุ่งเน้นการเตรียมความพร้อมให้คนในพื้นที่