การพัฒนาชุมชนโดยเศรษฐกิจภาคประชาชน: กรณีศึกษาเศรษฐกิจชุมชนตำบลทับน้ำ อำเภอบางปะหัน จังหวัดพระนครศรีอยุธยา

ผู้แต่ง

  • ดารินทร์ กำแพงเพชร อาจารย์ประจำวิทยาลัยผู้นำและนวัตกรรมสังคม มหาวิทยาลัยรังสิต
  • ชวพล ช้างกลาง อาจารย์ประจำวิทยาลัยผู้นำและนวัตกรรมสังคม มหาวิทยาลัยรังสิต
  • วทัญญู ใจบริสุทธิ์ นักวิจัยชำนาญการพิเศษ สถาบันเอเชียตะวันออกศึกษาฯ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์

คำสำคัญ:

ห่วงโซ่อุปทาน, เศรษฐกิจชุมชน , ผู้จัดการชุมชน , องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น

บทคัดย่อ

บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อที่จะทำการศึกษาถึงการพัฒนาชุมชนด้วยเศรษฐกิจภาคประชาชน (Main Street Capitalism) ที่มุ่งเน้นไปที่ความพอดีตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง การสำรวจ ศึกษา และวิเคราะห์ทรัพยากรที่มีอยู่ภายในชุมชน วิเคราะห์ความต้องการของชุมชน การพัฒนาการเชื่อมต่อห่วงโซ่การผลิต การแสวงหาช่องทางการตลาด การลดรายจ่าย เพิ่มรายได้ภายในชุมชน ด้วยความร่วมมือและความกระตือรือร้นของคนภายในชุมชน (Active Local) ภายใต้สัมฤทธิผลในการพัฒนาเศรษฐกิจชุมชนของชุมชนตำบลทับน้ำ อำเภอบางปะหัน จังหวัดพระนครศรีอยุธยา โดยการนำของเทศบาลตำบลทับน้ำในฐานะของ “ผู้จัดการระบบเศรษฐกิจชุมชน” ร่วมกับประชาชน อันนำไปสู่การพัฒนาการบริหารจัดการน้ำ การพัฒนาการผลิตแบบ Smart Farming การพัฒนาห่วงโซ่เศรษฐกิจภายในชุมชน การพัฒนาการช่องทางในการจัดจำหน่ายผลผลิต การพัฒนาการตลาดแบบออนไลน์ ออฟไลน์ และการพัฒนาแหล่งท่องเที่ยวของชุมชน ส่งผลให้เกิดเศรษฐกิจทางเลือกที่พัฒนาจากฐานราก ทำให้เกิดการพึ่งตนเองของชุมชน เกิดความยั่งยืน ลดความเหลื่อมล้ำ สร้างความสมดุลทั้งทางสังคมและสิ่งแวดล้อม อันแตกต่างไปจากระบบเศรษฐกิจแบบทุนเสรี (Liberal Capitalism) ซึ่งมีลักษณะที่จำต้องตอบสนองต่อความต้องการของมนุษย์ที่มีอย่างไม่จำกัด ภายใต้ทรัพยากรที่มีอยู่อย่างจำกัด ก่อให้เกิดการใช้ทรัพยากรแบบล้างทำลาย เพียงเพื่อให้ได้มาซึ่งคำว่า “กำไรและการขยายตัว” ก่อเกิดสภาวะที่เรียกว่า “ปลาใหญ่กินปลาเล็ก” ทุนใหญ่กลืนกินทุนเล็ก ทุนข้ามชาติกลืนกินทุนชาติ ก่อให้เกิดวิกฤตทางเศรษฐกิจซ้ำแล้วซ้ำเล่า

เอกสารอ้างอิง

ณรงค์ เพ็ชรประเสริฐ.( 2542). เศรษฐศาสตร์กระแสทวน (พิมพ์ครั้งที่1). ศูนย์เศรษฐศาสตร์การเมือง คณะเศรษฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

บีบีบีซีไทย. (2567, 3 ธันวาคม). แนวคิดขึ้น VAT 15% ลดภาษีเงินได้ ปฏิรูปการจัดเก็บภาษีครั้งใหญ่ของรัฐบาล คนไทยจะได้-เสียอะไร. BBC News ไทย https://www.bbc.com/thai/articles/c1el8y002nno

สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2567). รายงานการวิเคราะห์สถานการณ์ความยากจนและความเหลื่อมล้ำในประเทศไทย. https://www.nesdc.go.th/more_news.php?cid=941&filename=index

สำนักงานสถิติแห่งชาติ. (2567). รายงานภาวะสังคมไทยไตรมาส 3. https://www.nso.go.th/nsoweb/index?set_lang=th

วีระศักดิ์ เครือเทพ. (2565). นวัตกรรมการพัฒนารายได้ท้องถิ่น: การพัฒนาตัวแบบและบทเรียนสำคัญจากการวิจัยเชิงทดลอง. วารสารปาริชาต มหาวิทยาลัยทักษิณ, 35(1), 87–106.

วีระศักดิ์ เครือเทพ และคณะ. (2565). โครงการการพัฒนาระบบบริหารจัดเก็บรายได้ท้องถิ่น (ระยะที่ 2). สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ.

วุฒิสาร ตันไชย และคณะ. (2558). ข้อเสนอเชิงนโยบายนวัตกรรมการพัฒนารายได้ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น. สถาบันพระปกเกล้า.

Smick, D. M. (2017). The great equalizer: How Main Street capitalism can create an economy for everyone. PublicAffairs.

Fitzgerald, J., & Leigh, N. G. (2002). Economic revitalization: Cases and strategies for city and suburb. Sage Publications.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-06-30