การวิจัยเชิงเอกสารเพื่อสังเคราะห์องค์ประกอบของแนวคิดการจัดการความเสี่ยงจากภัยคุกคามไซเบอร์ในยุค Digital Disruption
คำสำคัญ:
การจัดการความเสี่ยง , ภัยคุกคามไซเบอร์ , ดิจิทัล ดิสรัปชันบทคัดย่อ
ยุค Digital Disruption ได้เปลี่ยนภูมิทัศน์ด้านความมั่นคงไซเบอร์ของภาครัฐอย่างมีนัยสำคัญ โดยเทคโนโลยีเกิดใหม่ เช่น Cloud Computing, Artificial Intelligence (AI), Artificial Intelligence (AI), Big Data และ Blockchain แม้ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการให้บริการสาธารณะ แต่กลับขยายพื้นที่เสี่ยงและเพิ่มความซับซ้อนของภัยคุกคามไซเบอร์ งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) สังเคราะห์องค์ประกอบแนวคิดการจัดการความเสี่ยงไซเบอร์ในภาครัฐ และ (2) วิเคราะห์ความเชื่อมโยงระหว่าง Digital Disruption กับ Cyber Resilience ในบริบทภาครัฐไทยและต่างประเทศ โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงเอกสาร (Documentary Research) จากงานวิชาการ มาตรฐานสากล รายงานนโยบาย และฐานข้อมูลนานาชาติที่เกี่ยวข้อง
ผลการวิเคราะห์พบว่า การจัดการความเสี่ยงไซเบอร์ของภาครัฐประกอบด้วยองค์ประกอบหลัก 7 ประการ ได้แก่ การกำกับดูแลและนโยบาย การประเมินความเสี่ยง มาตรการป้องกัน ระบบเฝ้าระวังและตรวจจับ การตอบสนองและฟื้นฟู มนุษย์และวัฒนธรรมองค์กร และความยืดหยุ่นทางดิจิทัล ทั้งนี้ Digital Disruption ได้ทำให้ความเสี่ยงไซเบอร์กลายเป็นความเสี่ยงเชิงยุทธศาสตร์ของรัฐ ไม่ใช่เพียงประเด็นด้านเทคโนโลยี โดยมีลักษณะเป็น Shared Risk เชื่อมโยงเป็น Ecosystem และต้องใช้แนวทางบริหารแบบ Proactive และ Predictive มากขึ้น
อย่างไรก็ตาม ยังพบช่องว่างทางวิชาการ ได้แก่ การมุ่งเน้นด้านเทคนิคมากกว่าปัจจัยเชิงสังคมความสัมพันธ์เชิงสาเหตุระหว่าง Digital Disruption และ Cyber Resilience ที่ยังมีจำกัดและการขาดกรอบวิเคราะห์ผลกระทบเชิงเศรษฐกิจและความมั่นคงมนุษย์ ซึ่งเป็นโอกาสสำหรับการศึกษาวิจัยในอนาคต ทั้งในระดับนโยบาย องค์กร และสังคม
เอกสารอ้างอิง
คงนุ่น, ธัญวรัตน์. (2568). ปัจจัยที่ส่งผลต่อความสำเร็จของการพัฒนาวัฒนธรรมความเสี่ยงของ
องค์กรภาครัฐ: กรณีศึกษาที่ว่าการอำเภอเมือง จังหวัดอุตรดิตถ์. วารสารการจัดการและการ
พัฒนาท้องถิ่น มหาวิทยาลัยราชภัฏพิบูลสงคราม, 5(1), 17–27.
นงลักษณ์ วิรัชชัย. (2541). การวิจัยทางพฤติกรรมศาสตร์. กรุงเทพมหานคร: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
Al-Nimer, M., Abbadi, S. S., Al-Omush, A., & Ahmad, H. (2021). Risk management practices and firm performance with a mediating role of business model innovation: Observations from Jordan. Journal of Risk and Financial Management, 14(3), 113.
Aromataris, E., & Munn, Z. (Eds.). (2024). JBI manual for evidence synthesis. Joanna
Briggs Institute. https://jbi-global.atlassian.net/wiki/spaces/MANUAL
Committee of Sponsoring Organizations of the Treadway Commission. (2017).
Enterprise risk management: Integrating with strategy and performance.
COSO.
IBM Security. (2023). Cost of a data breach report 2023. IBM Corporation.
International Organization for Standardization. (2022). ISO/IEC 27001: Information security management systems. ISO.
ISACA. (2019). COBIT 2019 framework: Governance and management objectives. ISACA.
Scott, J. (1990). A matter of record: Documentary sources in social research. Polity Press.
WEF – World Economic Forum. (2024). Global risks report 2024. World Economic Forum
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารการจัดการและพัฒนาท้องถิ่น มหาวิทยาลัยราชภัฏพิบูลสงคราม
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ประกาศเกี่ยวกับลิขสิทธิ์
- เนื้อหาและข้อมูลในบทความที่ลงพิมพ์กับวิทยาลัยการจัดการและพัฒนาท้องถิ่นถือเป็นข้อคิดเห็น และความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความโดยตรงซึ่งกองบรรณาธิการวารสารไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย หรือร่วมรับผิดชอบใด ๆ
- บทความ ข้อมูล เนื้อหา รูปภาพ ฯลฯ ที่ได้รับการตีพิมพ์ในวิทยาลัยการจัดการและพัฒนาท้องถิ่นถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารวารสารวิทยาลัยการจัดการและพัฒนาท้องถิ่น หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำทั้งหมดหรือส่วนหนึ่ง ส่วนใดไปเผยแพร่ต่อหรือเพื่อการกระทำการใด ๆ จะต้องได้รับอนุญาตเป็นลายลักษณ์อักษรจากวิทยาลัยการจัดการและพัฒนาท้องถิ่นก่อนเท่านั้น
