การบริหารงานหอสมุดแห่งชาติของประเทศสมาชิกอาเซียน

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาพัฒนาการและวิเคราะห์การบริหารงานหอสมุดแห่งชาติของประเทศสมาชิกอาเซียน วิธีวิจัยใช้การวิเคราะห์เอกสารและการสัมภาษณ์ แหล่งข้อมูลหลัก คือ เอกสารและผู้บริหารหอสมุดแห่งชาติของประเทศสมาชิกอาเซียน 9 แห่ง ไม่รวมบรูไน ซึ่งไม่มีหอสมุดแห่งชาติ เครื่องมือวิจัย คือ แบบบันทึก และแบบสัมภาษณ์ ข้อมูลเชิงคุณภาพใช้การวิเคราะห์และสังเคราะห์เนื้อหา นำเสนอข้อมูลเชิงพรรณนา ข้อมูลเชิงปริมาณนำเสนอในรูปตารางประกอบการบรรยาย     

ผลการวิจัยพบว่า 1) หอสมุดแห่งชาติของประเทศสมาชิกอาเซียนมีพัฒนาการอย่างยาวนาน โดย หอสมุดแห่งชาติฟิลิปปินส์เป็นหอสมุดแห่งชาติที่ก่อตั้งเป็นแห่งแรก (พ.ศ. 2471) และหอสมุดแห่งชาติอินโดนีเซีย ก่อตั้งหลังสุด (พ.ศ. 2523) หอสมุดแห่งชาติส่วนใหญ่วางรากฐานการก่อตั้งโดยผู้ปกครองอาณานิคมตะวันตก รองลงมาก่อตั้งโดยสถาบันกษัตริย์ ปัจจัยสำคัญที่มีผลต่อพัฒนาการของหอสมุดแห่งชาติ ได้แก่ กฎหมาย เทคโนโลยีสารสนเทศ และเครือข่ายความร่วมมือ 2) หอสมุดแห่งชาติทุกแห่งมีบทบาทและพันธกิจในฐานะสถาบันทางวัฒนธรรมของชาติ มุ่งเน้นการพัฒนาและสงวนรักษาทรัพยากรสารสนเทศอันเป็นมรดกทางภูมิปัญญาของชาติ เป็นหน่วยงานของรัฐ ส่วนใหญ่สังกัดกระทรวงวัฒนธรรม มีกฎหมายที่เกี่ยวข้องเพื่อใช้ในการดำเนินงาน ทุกแห่งจัดหาทรัพยากรสารสนเทศโดยได้รับตามกฎหมาย มีคอลเลคชันพิเศษเอกสารต้นฉบับตัวเขียนและหนังสือหายาก มีบริการการอ่านและบริการบรรณานุกรมแห่งชาติ และมีเครือข่ายความร่วมมือระดับชาติและภูมิภาค สิงคโปร์และมาเลเซียเป็นสองประเทศที่กฎหมายหอสมุดแห่งชาติส่งผลถึงโครงสร้างและรูปแบบการบริหารงาน และผลงานที่โดดเด่นของหอสมุดแห่งชาติของทั้งสองประเทศ