การพัฒนาตัวแบบการส่งเสริมการรู้สารสนเทศด้านสุขภาพสำหรับผู้สูงอายุของหน่วยงานบริการด้านสุขภาพ
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพการส่งเสริมการรู้สารสนเทศด้านสุขภาพสำหรับผู้สูงอายุของหน่วยงานบริการด้านสุขภาพ 2) ศึกษาการรู้สารสนเทศด้านสุขภาพของผู้สูงอายุ และ 3) พัฒนา
ตัวแบบการส่งเสริมการรู้สารสนเทศด้านสุขภาพสำหรับผู้สูงอายุของหน่วยงานบริการด้านสุขภาพ ผู้ให้ข้อมูลหลัก จำนวน 36 คน ได้แก่ บุคลากรของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล จำนวน 6 คน และผู้สูงอายุ จำนวน 30 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ แบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง วิเคราะห์ข้อมูลโดยการวิเคราะห์เนื้อหาแบบอุปนัย
ผลการวิจัย พบว่า 1) หน่วยงานบริการด้านสุขภาพมีการส่งเสริมการรู้สารสนเทศด้านสุขภาพแก่ผู้สูงอายุโดยดำเนินกิจกรรมในลักษณะการแนะนำ การสอน และสาธิต 2) การรู้สารสนเทศด้านสุขภาพของผู้สูงอายุ พบว่า ผู้สูงอายุส่วนใหญ่ มีทักษะการรู้สารสนเทศด้านสุขภาพในระดับพื้นฐานทั้ง 6 ทักษะได้แก่ ทักษะการเข้าถึงสารสนเทศและการบริการ ทักษะความรู้ความเข้าใจ ทักษะการสื่อสาร ทักษะการรู้เท่าทันสื่อ ทักษะการตัดสินใจ และทักษะการจัดการตนเอง ทั้งนี้ต้องได้รับคำแนะนำจากผู้ให้บริการและบุคคลใกล้ชิด และ3) ตัวแบบการส่งเสริมการรู้สารสนเทศด้านสุขภาพสำหรับผู้สูงอายุของหน่วยงานบริการด้านสุขภาพที่เอื้อต่อการเรียนรู้ของผู้สูงอายุอาศัยองค์ประกอบพื้นฐาน 3 ประการ คือ (1) หน่วยงานบริการด้านสุขภาพ ครอบคลุมนโยบาย บุคลากร กิจกรรมส่งเสริมการรู้สารสนเทศด้านสุขภาพ เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร เครือข่าย ช่องทางการบริการ และ
สิ่งอำนวยความสะดวก (2) สารสนเทศ ครอบคลุมการจัดการสารสนเทศ และการออกแบบสื่อสารสนเทศ และ(3) ผู้ใช้ ครอบคลุมผู้สูงอายุ และบุคคลใกล้ชิด
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความทุกเรื่องที่ลงตีพิมพ์จะได้รับการตรวจอ่านโดยผู้ทรงคุณวุฒิ ความคิดเห็นและบทความที่ปรากฏในวารสารนี้ เป็นของผู้เขียนซึ่งมิใช่เป็นความคิดเห็นของคณะผู้จัดทำ และมิใช่ความรับผิดชอบของสมาคมห้องสมุดแห่งประเทศไทยฯ การนำบทความในวารสารนี้ไปตีพิมพ์ซ้ำต้องได้รับอนุญาตจากคณะผู้จัดทำ
All articles submitted for publication will be reviewed by the academic reviewers. The editorial board and TLA claim no responsibility for the content or opinions expressed by the authors of individual articles or columns in this journal. Reprinting of any articles in this journal must be permitted by the editorial board.
เอกสารอ้างอิง
Age UK. (2023). Services. Retrieved from https://www.ageuk.org.uk/services
China Association of Universities for the Third Age (Ed.). (2010). Zhongguo chengshi laonianjiaoyu yanjiu [Research on the elderly education in urban China]. Beijing: Higher Education Press.
Clark, N.M. (2003). Management of chronic disease by patients. Annual Review of Public Health, 24(1) 289-313.
Cutilli, C.C. (2007). Health literacy in geriatric patients: An integrative review of the literature. Orthopaedic nursing / National Association of Orthopaedic Nursing, 26(1), 43-48.
Cutilli, C.C., Simko, L.C., Colbert, A.M. and Bennett, I.M. (2018). Health literacy, health disparities, and sources of health information in U.S. older adults. Orthopaedic Nursing, 37(1), 54-65.
Daemayu, A., Panuthai, S. and Juntasopeepun, P. (2020). Correlation between Health literacy and self-management amongst older Thai muslims with hypertension. Journal of Thailand Nursing and Midwifery Council, 35(3), 87-107. [In Thai]
Demir, G. (2016). Guidelines for libraries serving hospital patients and the elderly and disabled in long-term care facilities. Retrieved from https://www.ifla.org/files/assets/hq/publications/professionnal-report/61.pdf
Eriksson-Backa K., Ek, S., Niemelä, R. and Huotari, M.L. (2012). Health information literacy in everyday life: A study of Finns aged 65-79 years. Health Informatics Journal, 18(2),
-94.
Estebsari, F., Dastoorpoor, M., Khalifehkandi, ZR., Nouri, A., Mostafaei, D., Hosseini, M., Esmaeili, R. and Aghababaeian, H. (2020). The concept of successful aging: A review article.
Current Aging Science, 13(1), 4-10.
Findsen, B. and Formosa, M. (2016). International perspectives on older adult education: Research, policies and practice. Cham: Springer.
Green, G. (2022). Seniors' eHealth literacy, health and education status and personal health knowledge. Digital Health, 8(Mar), 1-8.
Hochhauser, M., Brusovansky, M., Sirotin, M. and Bronfman, K. (2019). Health literacy in an Israeli elderly population. Israel Journal of Health Policy Research, 8(1), 61.
Hori, S. (2016). Japan. In Findsen, B. and Formosa, M. (Eds.), International perspectives on older adult education: Research, policies and practice (pp. 211-219). Cham: Springer.
Institute of Medicine. (2004). Health literacy: A prescription to end confusion. Washington, DC: The National Academies Press.
Jaemtim, N. and Yuenyong, S. (2019). The used of online media and perceptions of eHealth literacy among the elderly in Suphanburi province. The Journal of Baromarajonani College of Nusing, Nakhonratchasima, 25(2), 168-180. [In Thai]
Kaeodumkoeng, T. and Doungnetre, T. (2015). Health literacy promoting in aging population. Journal of Health Science Research, 9(2), 1-8. [In Thai]
Kespichayawattana, J., Wivatvanit, S. and Wanwacha, C. (2020). Health literacy of older persons participating in senior clubs and learning centers in the Bangkok metropolitan region. Journal of Demography, 36(2), 40-57. [In Thai]
Knowles, M. S. (1980). The modern practice of adult education: from pedagogy to andragogy. Englewood Cliffs, NJ: Cambridge Adult Education.
Koo, L.W., Horowitz, A.M, Radice, S.D., Wang, M.Q., Kleinman, D.V. (2016). Nurse practitioners' use of communication techniques: results of a maryland oral health literacy survey. PLoS One, 11(1), e0146545.
Leung, A.Y., Cheung, M.K., Lou, V.W., Chan, F.H., Ho, C.K., Do, T.L., Chan, S.S. and Chi, I. (2013). Development and validation of the Chinese health literacy scale for chronic care. Journal of Health Communication, 18(1), 205-222.
Li, C., Mengyao, L., Jin, Z., Mei Z., Huanchang, L., Yuting, W., Hui, L., George, W.L. and Tingting, D. (2022). Do health information sources influence health literacy among older adults: A cross-sectional study in the urban areas of western China. International Journal of Environmental Research and Public Health, 19(20), 13106.
Liyanagunawardena, T.R. and Williams, S.A. (2016). Elderly learners and massive open online courses: A review. Interactive Journal of Medical Research, 5(1), e1.
McClusky, H. Y. (1975). Education for ageing: The scope of the field and perspectives for the future In S. M. Grabowski & W. D. Mason (Eds.), Learning for ageing (pp. 324–355). Washington, DC: Adult Education Association of the United States of America.
Ministry of Public Health, Department of Disease Control. (2022). คู่มือกระบวนการสร้างความรอบรู้ด้านสุขภาพในการป้องกันควบคุมโรคและภัยสุขภาพ [Handbook of the process of building health literacy in the prevention and control of diseases and health threats]. Bangkok: Author. [In Thai]
Nutbeam, D. (2008). The evolving concept of health literacy. Social Science and Medicine, 67(12), 2072-2078.
Office of Disease Prevention and Health Promotion. (2012). Materials for older adults. Retrieved from https://health.gov/our-work/nutrition-physical-activity/move-your-way-community-resources/campaign-materials/materials-older-adults.
Park, S. (2017). Differences between nurses and patients’ perception of nurses’ communication skills. Korean Journal of Adult Nursing, 29(2), 166-176.
The Partnership for 21st Century Skills. (2009). P21 Framework definitions. Retrieved from https://files.eric.ed.gov/fulltext/ED519462.pdf
Rudnicka, E., Napierala, P., Podfigurna, A., Meczekalski, B., Smolarczyk, R., Grymowicz, M. (2020). The world health organization (WHO) approach to healthy ageing. Maturitas. 139, 6–11.
Shreffler-Grant, J., Nichols, E.G. and Weinert, C. (2021). Community-based skill building intervention to enhance health literacy among older rural adults. Western Journal of Nursing Research, 43(7), 668-676.
Sorensen, K., Van den Broucke, S., Fullam, J., Doyle, G., Pelikan, J., Slonska, Z., Brand, H. and Consortium Health Literacy Project European. (2012). Health literacy and public health: A systematic review and integration of definitions and models. BMC Public Health, 12(80), 1-13.
Speros, C. (2009). More than words: Promoting health literacy in older adults. Retrieved from http://www.medscape.com/viewarticle/717469
Strong, M. L., Guillot, L. and Badeau, J. (2012). Senior CHAT: a model for health literacy Instruction. New Library World, 113(5/6), 249-261.
Upatum, P. (2019). The development of an information services model of the elderly for lifelong learning (Doctoral dissertation) Sukhothai Thammathirat Open University, Thailand.
[In Thai]
U.S. Department of Health and Human Services, Office of Disease Prevention and Health Promotion. (2010). National Action Plan to Improve Health Literacy. Washington, DC:
Vajragupta, Y. and Jitsuchon, S. (2020). ผลกระทบของโควิด-19 ต่อผู้สูงอายุ [Impact of COVID-19 to the elderly]. Retrieved from https://tdri.or.th/2020/09/the-impact-of-covid-19-on-older-persons. [In Thai]
Warren, M., DeCarlo, D.K. and Dreer, L.E. (2013). Promoting health literacy in older adults with low vision. Topics in Geriatric Rehabilitation, 29(2), 107-115.
Wister, A.V., Malloy-Weir, L.J., Rootman, I. and Desjardins, R. (2010). Lifelong educational practices and resources in enabling health literacy among older adults. Journal of Aging and Health, 22(6), 827–854.
World Wide Web Consortium. (2020). Developing websites for older people: how web content accessibility guidelines (WCAG) 2.0 Applies. Retrieved from https://www.w3.org/WAI/older-users/developing/#distractions
Zhang, H., Zhu, C. and Sang, G. (2014). Teachers’ stages of concern for media literacy education and the integration of MLE in Chinese primary schools. Asia Pacific Education Review, 15(3), 459–471.
