ผีบุ้งเต้า: ภูมิปัญญาท้องถิ่นที่อยู่ในวิถีชีวิตชาวไทเลย
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) ศึกษาภูมิปัญญาท้องถิ่นประเพณีผีบุ้งเต้า และ (2) ศึกษาการเปลี่ยนแปลงภูมิปัญญาท้องถิ่นประเพณีผีบุ้งเต้า พื้นที่ในการวิจัยคือ บ้านไฮตาก ตำบลลาดค่าง อำเภอภูเรือ จังหวัดเลย เครื่องมือเชิงคุณภาพ ได้แก่ การสัมภาษณ์แบบเจาะลึก การสนทนากลุ่ม การประชุมระดมความคิด และวิเคราะห์ข้อมูลด้วยการบรรยายเชิงพรรณนา
ผลการวิจัย พบว่า (1) สภาพพื้นที่ชุมชนบ้านไฮตาก มีธรรมชาติอุดมสมบูรณ์ ประชากรส่วนใหญ่ประกอบอาชีพเกษตรกรรม มีการปลูกพืชผักเมืองหนาวต่าง ๆ โดยเฉพาะน้ำเต้า ซึ่งเป็นพืชที่นิยมปลูกในพื้นที่ และได้มีการนำภูมิปัญญาท้องถิ่นมาประยุกต์ใช้ โดยนำน้ำเต้ามาประดิษฐ์ทำเป็นหน้ากากเพื่อใช้สำหรับงานประเพณีผีบุ้งเต้า และ (2) การเปลี่ยนแปลงภูมิปัญญาท้องถิ่นประเพณีผีบุ้งเต้า 2.1) ด้านความเชื่อ มีการเคารพและบูชาสิ่งศักดิ์สิทธิ์เพื่อปกป้องคุ้มครองชุมชนจากภัยอันตราย 2.2) ด้านการอนุรักษ์และฟื้นฟู มีการถ่ายทอดและการเพิ่มคุณค่าทางเศรษฐกิจไปพร้อมกัน 2.3) ด้านการศึกษา ช่วยให้เยาวชนมีความรู้และเข้าใจถึงรากเหง้าทางวัฒนธรรมและวิถีชีวิตของชุมชน 2.4) ด้านเศรษฐกิจ เป็นช่องทางในการกระตุ้นเศรษฐกิจชุมชนได้ 2.5) ด้านการผสมผสานกับวัฒนธรรมสมัยใหม่ ได้ถูกผลิตขึ้นในรูปแบบของผลิตภัณฑ์เพื่อการท่องเที่ยว และ 2.6) ด้านการปรับตัวต่อความเปลี่ยนแปลงของสังคมประเพณี มีการผสมผสานความเชื่อดั้งเดิมกับวัฒนธรรมร่วมสมัย
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความทุกเรื่องที่ลงตีพิมพ์จะได้รับการตรวจอ่านโดยผู้ทรงคุณวุฒิ ความคิดเห็นและบทความที่ปรากฏในวารสารนี้ เป็นของผู้เขียนซึ่งมิใช่เป็นความคิดเห็นของคณะผู้จัดทำ และมิใช่ความรับผิดชอบของสมาคมห้องสมุดแห่งประเทศไทยฯ การนำบทความในวารสารนี้ไปตีพิมพ์ซ้ำต้องได้รับอนุญาตจากคณะผู้จัดทำ
All articles submitted for publication will be reviewed by the academic reviewers. The editorial board and TLA claim no responsibility for the content or opinions expressed by the authors of individual articles or columns in this journal. Reprinting of any articles in this journal must be permitted by the editorial board.
เอกสารอ้างอิง
Ariyasuntorn, S. (2015). Conservation or restoration: tradition, local wisdom, national and local art and culture, according to the law on culture: case study on the Establisement of the Cultural Council by National Culture Act, B.E. 2553 (2010) (Master’s an Independent Study). Thammasat University, Thailand. [In Thai]
Artsomban, W. (October 1, 2024). สัมภาษณ์ [Interview]. [In Thai]
Boonyakanjana. C. (2014). Local information management. Nonthaburi: Sukhothai Thammathirat University. [In Thai]
Dailynews Online. (April 16, 2024). ‘สงกรานต์’ ชาวเลยร่วมใจแห่ ‘ผีบุ้งเต้า’ สรงน้ำพระพุทธนาวาบรรพต-ภูเรือ [‘Songkran’ Local Loei People dressed as ‘Phi Bung Tao’ joined the parade to celebrate Songkran Festival by sprinkling Phra Bhuddha Nava Bunphot with scented water in Phuruea District, Loei Province, Thailand]. Retrieved from https://www.dailynews.co.th/news/3349449/
Konhan, P., Pakotang, J. and Phoglin, S. (2015). Model of participation of the school and the community in applying local wisdom in a learning process at the primary educational level. Graduate Studies Journal, 12(56), 149-164. [In Thai]
Lengwiriyakul, K. and Jarernsiripornkul, S. (2017). Development approach on tourism cluster of Chai Khong road, Chiang Khan district, Loei province. MBA-KKU Journal, 10(1), 220-246. [In Thai]
Nokkaew, J. and Khwanriang, P. (2024). Knowledge management of local wisdom for development of creative and innovative community. Pathum Thani: Digital Printing Production and Management Learning Center, Valaya Alongkorn Rajabhat University under Royal Patronage. [In Thai]
Phoungmanee, T., Charoensuk, K. and Sumran, S. (2022). Identity and aesthetics of Phi Boong Tao Masks influencing tourism development of Hi-Tak Village, Phu Ruea District, Loei Province. Mangrai Saan Journal, 10(2), 67-81. [In Thai]
Phuthed, U. (2019). Knowledge management of local wisdom in occupation of Tumbon Thap Krit Chum Seang District Nakhon Sawan Province. Humanities and Social Sciences Nakhonsawan Rajabhat University Academic Journal, 5(1), 313-330. [In Thai]
Prommanot, P., Tubporn, H. and Sachakul, K. (2019). Pound nets fisher: The local wisdom and inheritance of Samutsongkram fisheries culture. Silpakorn University Journal, 39(2), 50-66. [In Thai]
Puangpejara, K. and Supasaktamrong, C. (2022). Cultural tourism promotion with local wisdom and cultural capital of Thai Phuan Community at Thanon Yai, Lop Buri Province. Journal of Humanities and Social Sciences Mahasarakham University, 41(6), 49-65. [In Thai]
Royal Society of Thailand. (2013). พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2554 [Royal Institute Dictionary, 2011]. Bangkok: Royal Society of Thailand. [In Thai]
Seesalab, N., et al. (1998). Guidelines for the promotion of Thai wisdom in educational management. Bangkok: Office of the National Education Commission. [In Thai]
Sri-On, S. (2022). The imaginative ghost masks in the Buddhist cultures on both sides of Mekong. Wiwitwannasan Journal of Language and Culture, 6(3), 87-104. [In Thai]
The Secretariat of the Senate. (2017). รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560 [Constitution of the Kingdom of Thailand, B.E. 2560]. Bangkok: The Secretariat of the Senate. [In Thai]
Wantrong, S. (2017). Local information management. Surin: Surin Rajabhat University. [In Thai]
