ภูมิปัญญา “ภาษาจูด” ในวิถีอาชีพจักสานกระจูดชุมชนทะเลน้อย จังหวัดพัทลุง

Main Article Content

ปริยากรณ์ ชูแก้ว
พรพันธุ์ เขมคุณาศัย
กรีกมล หนูเกื้อ

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาภูมิปัญญาภาษาจูดของชุมชนทะเลน้อยในด้านความหมายประจำรูป และความหมายเชิงเปรียบเทียบ วิธีดำเนินการใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ เก็บรวบรวมข้อมูลภาษาจูด ด้วยวิธีการสังเกต การสัมภาษณ์ และการสนทนากลุ่ม ได้จำนวนคำทั้งหมด 25 คำ จากผู้ให้ข้อมูลหลักที่ทำอาชีพจักสานกระจูด ในตำบลทะเลน้อย และตำบลพนางตุง อำเภอควนขนุน จังหวัดพัทลุง จำนวน 21 คน คือ รุ่นปู่ย่า ตายาย 7 คน รุ่นพ่อแม่ 7 คน และรุ่นลูก 7 คน ผลการศึกษาพบว่า ภาษาจูดที่ใช้เป็นคำเรียกกระบวนการสานกระจูด ตั้งแต่ขั้นการเตรียมกระจูด ไปจนถึงการสานขึ้นรูป มีความหมายประจำรูป จำนวน 15 คำ ได้แก่ ต้นจูด ตัดจูด คลุกตม โซะจูด ล้างตม กลิ้งจูด คัดตอก จัดตอก ขึ้นมุม มุม จัดทรง เม้นควบ แซมปาก พับขอบ และม้วนขอบ ส่วนความหมายเชิงเปรียบเทียบ มีจำนวน 10 คำ ได้แก่ กำป่า ตากปลายแห ตากซุ้ม ตากจาย ตั้งร้าน ตอก ตาเผา พลิ้วตอก ลูกดิบ และลูกโอ่ง อาจกล่าวได้ว่า ภาษาจูดมีนัยสำคัญต่อการสงวนรักษาภูมิปัญญาการจักสานกระจูดของชุมชนเอาไว้จากปากต่อปาก และจากรุ่นสู่รุ่น

Article Details

ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

Anakkapan, P. (2024). ภาพลายเส้นวาดจากภาพถ่ายต้นฉบับ [Hand-drawn illustration based on the original photograph]. [In Thai]

Ampala, P. (2022). A semantics change of [kin] from the concept of ‘EATING IS LIFE’ in Thai Language. Payap University Journal, 32(1), 19-35. [In Thai]

Dulyala, J. (2012). Metaphorical meaning of body part terms in Chinese and Thai (Master’s thesis). Mahasarakham University, Thailand. [In Thai]

Jabjainai, T. (2021). Cognitive semantics of animal names in the Northern dialect, Chiangrai province (Doctoral dissertation). Naresuan University, Thailand. [In Thai]

Kanchanawan, N. (2014). The importance of dialects and indigenous languages. Journal of Humanities and Social Sciences Suratthani Rajabhat University, 6(1), 1-12.

Lomlim, T. (1996). ภูมิหลังชุมชนทะเลน้อย [Background of the Talay Noi community]. Parichart Journal, 9(2), 47-53. [In Thai]

Nakthaen, K. (2022). Conceptual masculine metaphors expressed in folk Songs: Analysis of source domain and target domain. Inthaninthaksin Journal,17(1), 155-174. [In Thai]

Nokkaew, J., Subsandee, P. and Khwanriang, P. (2023). Developing a curriculum in local wisdom on palmyra palm in Huai Krot Subdistrict Community, Sankhaburi District, Chainat Province. TLA Research Journal, 16(2), 14-27. [In Thai]

Panich, R. (2016). Conceptual metaphors using/kha:w/(Rice) in Thai. Mekong-Salween Civilization Studies Journal, 5(7), 161-190. [In Thai]

Pumyoo, W. (2017). Rice terms and the worldview of rice in Vietnamese. Journal of Liberal Arts, Ubon Ratchathani University, 3(1), 2-31. [In Thai]

Royal Academy. (2013). พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2554 เฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เนื่องในโอกาสพระราชพิธีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 7 รอบ 5 ธันวาคม 2554 [Royal Institute Dictionary 2011: In honor of His Majesty the King on the auspicious occasion of His Majesty's 7th cycle birthday anniversary on 5 December 2011]. Bangkok: Sirivatana Interprint. [In Thai]

Sathientharadol, P., Jailak, T., Sommit, V. and Prueksa, R. (2019). A comparison of meaning strategies in Thai country music of Praiwan Rukphet and American country music of John Denver in semantic framework. Academic and Research Journal of Liberal Arts (Online), 14(2), 119-135. [In Thai]

Southern Studies Institute, Srinakharinwirot University. (1987). พจนานุกรมภาษาถิ่นใต้ พุทธศักราช 2525 [Southern dialect dictionary, B.E. 2525]. Bangkok: Amarin Printing Group. [In Thai]

Thailand Cultural Encyclopedia Foundation, Siam Commercial Bank (1999). สารานุกรมวัฒนธรรมไทย ภาคใต้ เล่ม 1 [Encyclopedia of Thai culture, southern region, volume 1]. Bangkok: Siampress Management. [In Thai]

Wongthai, N. (2014). Conceptual metaphors of death in Thai. Journal of Language and Culture, 31(1), 43-64. [In Thai]