การวิเคราะห์และจัดกลุ่มความรู้น้ำพริกไทย
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
น้ำพริกไทยเป็นอาหารที่สะท้อนภูมิปัญญาและอัตลักษณ์ทางวัฒนธรรมของไทย อย่างไรก็ตาม
องค์ความรู้เกี่ยวกับน้ำพริกยังขาดการจัดองค์ความรู้อย่างเป็นระบบ การวิจัยเรื่อง การวิเคราะห์และจัดกลุ่มความรู้น้ำพริกไทย มีจุดมุ่งหมายเพื่อวิเคราะห์เนื้อหา จัดกลุ่มความรู้ และประเมินกลุ่มความรู้น้ำพริกไทยโดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ประกอบด้วย แบบวิเคราะห์เนื้อหาความรู้ที่รวบรวมจากทรัพยากรสารสนเทศที่มีเนื้อหาด้านน้ำพริกไทย ครอบคลุมหนังสือ งานวิจัย วิทยานิพนธ์ บทความวิจัย บทความวิชาการ และสื่ออิเล็กทรอนิกส์ และแบบสัมภาษณ์ผู้เชี่ยวชาญ จำนวน 5 คน เพื่อตรวจสอบความถูกต้อง ความครอบคลุม และความสมบูรณ์ของเนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า ในเบื้องต้นสามารถจัดกลุ่มความรู้
น้ำพริกไทยได้ 5 หมวด จากนั้นนำมาปรับปรุงโดยพิจารณาให้ครอบคลุมเนื้อหาในทุกมิติ จึงได้ขยายการจัดกลุ่มเป็น 7 หมวด ผลการตรวจสอบโดยผู้เชี่ยวชาญยืนยันกลุ่มความรู้ทั้ง 7 หมวดมีความถูกต้อง ความครอบคลุม และความสมบูรณ์ ได้แก่ 1) ชื่อน้ำพริก 2) ประเทศต้นกำเนิด 3) ภูมิภาค 4) วัตถุดิบ 5) วิธีการทำ
6) กระบวนการเตรียม และ 7) รสชาติ โดยแบ่งออกเป็นหมวดย่อย จำนวน 292 หมวดย่อย และหมู่ย่อย จำนวน 347 หมู่ย่อย ผลการวิจัยนี้สามารถนำไปประยุกต์ใช้เป็นโครงสร้างพื้นฐานสำหรับการพัฒนาระบบจัดการองค์ความรู้ด้านน้ำพริกไทยต่อไป
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความทุกเรื่องที่ลงตีพิมพ์จะได้รับการตรวจอ่านโดยผู้ทรงคุณวุฒิ ความคิดเห็นและบทความที่ปรากฏในวารสารนี้ เป็นของผู้เขียนซึ่งมิใช่เป็นความคิดเห็นของคณะผู้จัดทำ และมิใช่ความรับผิดชอบของสมาคมห้องสมุดแห่งประเทศไทยฯ การนำบทความในวารสารนี้ไปตีพิมพ์ซ้ำต้องได้รับอนุญาตจากคณะผู้จัดทำ
All articles submitted for publication will be reviewed by the academic reviewers. The editorial board and TLA claim no responsibility for the content or opinions expressed by the authors of individual articles or columns in this journal. Reprinting of any articles in this journal must be permitted by the editorial board.
เอกสารอ้างอิง
Akanit, R., Putthapongsiriporn, T., Lumdabwong, N., and Thunkijjanukij, A. (2011). Ontology development for rice processing knowledge management. Journal of Agricultural Research and Communications, 27(3), 267-274. [In Thai]
Berlin, B. (1992). Ethnobiological classification: Principles of categorization of plants and animals in traditional societies. Princeton University Press.
Bowker, G. C., and Star, S. L. (1999). Sorting things out: Classification and its consequences. MIT Press.
Brank, J., Grobelnik, M., and Mladenic, D. (2005). A survey of ontology evaluation techniques. In: Proceedings of the conference on data mining and data warehouses (SiKDD 2005). Slovenia: Citeseer Ljubljana.
Broughton, V. (2005). Essential classification. Facet Publishing.
Cantais, J., Dominguez, D., Gigante, V., Laera, L., and Tamma, V. (2005). An example of food ontology for diabetes control. In: Proceedings of the international semantic web conference 2005 workshop on ontology patterns for the semantic web. CEUR-WS. Retrieved from https://cgi.csc.liv.ac.uk/~floriana/PIPS/papers/FoodOntology.pdf
Chaipattanamatee, P. (2021). The development of ontologies of processed food products of community enterprise group. The Journal of King Mongkut’s University of Technology North Bangkok, 31(1), 118-129. [In Thai]
Chongchorhor, C., and Kabmala, M. (2019). Using facet analytico-synthetic method for organizing Thai’s indigenous rice knowledge. Kasetsart Journal of Social Sciences, 40(1), 121-128.
Chuamuangfang S., and Aunsan, S. (2017). Constructing the ontology for food recommendation items based on body’s elements. In: ASTC2017: The 5th academic science and technology conference 2017. (pp. 1411-1417). [In Thai]
Dooley, D. M., et, al. (2018). FoodOn: a harmonized food ontology to increase global food traceability, quality control and data integration. NPJ Science of Food, 2. https://doi.org/10.1038/s41538-018-0032-6
Gruber, T. R. (1995). Toward principles for the design of ontologies used for knowledge sharing? International Journal of Human-Computer Studies, 43(5-6), 907-928. https://doi.org/10.1006/ijhc.1995.1081
Hjørland, B. (2017). Classification. Knowledge Organization, 44(2), 97–128.
Kabmala, M., Manmart, L., and Malaivongs, K. (2006). Ontologies: Approach for building. Journal of Information Science Research and Practice, 24(1-3), 24-49. [In Thai]
Kolchin, M., and Zamula, D. (2013). Food product ontology: initial implementation of a vocabulary for describing food products. In: Proceeding of the 14th conference of open innovations association FRUCT, FRUCT Association.
Kunprajhuab, K. (2013). The development of a dietary supplement product ontology [Master’s degree]. Suranaree University of Technology, Thailand. [In Thai]
Lertkrai, J., and Boonbrahm, S. (2017). Application of ontology technology for food recommendation. Journal of Information Science and Technology (JIST), 7(1), 22-32. https://doi.org/10.14456/jist.2017.3 [In Thai]
Madalli, D. P., Chatterjee, U., and Dutta, B. (2017). An analytical approach to building a core ontology for food. Journal of Documentation, 73(1), 123-144.
Ninsin, S. (2010). Local wisdom knowledge development model for tamarind processing using ontology-structured content management system [Master’s degree]. Naresuan University, Thailand. [In Thai]
Nitiworakarn, S. (2014). Thai food: Cultural heritage of the nation. Academic Journal Phranakhon Rajabhat University, 5(1), 171-179. [In Thai]
Noy, N. F., and McGuinness, D. L. (2001). Ontology development 101: A guide to creating your first ontology. Retrieved from https://protege.stanford.edu/publications/ontology_development/ontology101.pdf
Oussaid, M., Bouarab-Dahmani, F., and Cullot, N. (2022, November). Food ontology enrichment using word embeddings and machine learning technologies. In: 2022 5th international symposium on informatics and its applications (ISIA) (pp. 1-6).
Phonphotthanamat, W. (2022). A comparative study of verifying the content validity of a research instrument with the IOC, CVR and CVI. RSU Library Journal, 28(1), 169-192. [In Thai]
Popovski, G., Seljak, B. K., and Eftimov, T. (2019). FoodOntoMap: Linking food concepts across different food ontologies. In: Proceedings of the 11th international joint conference on knowledge discovery, knowledge engineering and knowledge management (IC3K 2019). (pp. 195–202). SciTePress. https://doi.org/10.5220/0008353201950202
Ranganathan, S. R. (1967). Prolegomena to library classification (3rd ed.). London: Asia Publishing House.
Saengsupawat, P. (2014). The development of a Thai food recipe ontology for supporting ingredient substitution [Master’s degree]. Suranaree University of Technology, Thailand. [In Thai]
Sangdad Publishing. (2002). น้ำพริกรสเด็ด [The flavorful chili paste] (2nd ed.). Sangdad. [In Thai]
Snae, C., and Bruckner, M. (2008). FOODS: A food-oriented ontology-driven system. In: 2008 2nd IEEE international conference on digital ecosystems and technologies (pp.168-176). IEEE. https://doi.org/10.1109/DEST.2008.4635195
Su, W., and Udomsilp, P. (2024). Chili paste: Intangible cultural heritage in Thai and Chinese society. Journal of Humanities and Social Sciences Bansomdejchaopraya Rajabhat University, 18(2), 212-235. [In Thai]
Suwannako, P., and Niwattanakul, S. (2025). The development of Thai herbal ontology to support information search using SPARQL. Journal of Information Science Research and Practice, 43(1), 58-72. https://doi.org/10.14456/jiskku.2025.4 [In Thai]
Wiharja, K. R. S., Barawi, M. H., Romadhony, A., Atastina, I., Dharayani, R., and Othman, M. K. (2025). Safe Nusantara: A semi-automatic framework for engineering and populating a Nusantara Food Ontology. International Journal on Information and Communication Technology, 10(2), 321-337. https://doi.org/10.21108/ijoict.v10i2.1042
Wongthai, N. (2016). The Study of the chili paste names in 4 regions of Thailand: The reflection of Thai living and culture. Srinakharinwirot Research and Development (Journal of Humanities and Social Sciences), 8(16), 88-100. [In Thai]
Yathongchai, W. (2017). Ontological with knowledge based development. Journal of Science and Technology Buriram Rajabhat University, 1(2), 47-58. [In Thai]
Yuwanabun, N., Chaitap, W., Kantri, N., Krisnachuta, S., Pandam, P., and Sathawee, S. (2007). น้ำพริก : ฐานทรัพยากรอาหาร วิถีชุมชน ภายใต้กระแสโลกาภิวัฒน์ [Nam prik: Food resource base and community ways of life under globalization]. BioThai Foundation. [In Thai]
