การบำบัดแบบการยอมรับและพันธสัญญาสำหรับผู้ที่มีปัญหาการดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์

ผู้แต่ง

  • โปรยฝน จิตต์อักษร ศูนย์ปรึกษาเพื่อการเลิกสุราและการเสพติด
  • นฤมล พระใหญ่ สถาบันวิจัยพฤติกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ
  • สิทธิพร ครามานนท์ สถาบันวิจัยพฤติกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ

คำสำคัญ:

การบำบัดแบบยอมรับและพันธสัญญา, ความยืดหยุ่นทางใจ, ปัญหาการดื่มแอลกอฮอล์, การหลีกเลี่ยงประสบการณ์, การเจริญสติ

บทคัดย่อ

ปัญหาการดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์มักเกิดจากวงจรของความไม่ยืดหยุ่นทางใจ ที่บุคคลพยายามต่อสู้และหลีกหนีจากประสบการณ์ภายในที่เจ็บปวด บทความนี้ทบทวนและสังเคราะห์การประยุกต์ใช้การบำบัดแบบยอมรับและพันธสัญญาสำหรับผู้ที่เผชิญปัญหานี้ โดย ACT เสริมสร้างความยืดหยุ่นทางใจผ่านกระบวนการหลัก 6 ประการ ได้แก่ การยอมรับ การแยกความคิด การอยู่กับปัจจุบัน การมองตนเองในฐานะผู้สังเกต การให้คุณค่า และการลงมือทำอย่างมุ่งมั่น ซึ่งผู้เขียนสังเคราะห์กระบวนการเหล่านี้เป็นกลไกหลัก 3 ประการ คือ 1) การสร้างความเปิดรับต่อประสบการณ์ภายใน 2) การกลับมาอยู่กับศูนย์กลางแห่งสติ และ 3) การใช้ชีวิตอย่างมีความหมายและมีส่วนร่วม บทความเจาะลึกถึงเทคนิคและอุปมาอุปไมยเชิงปฏิบัติเพื่อเปลี่ยนแปลงความสัมพันธ์กับความทุกข์ภายใน และเริ่มต้นสร้างพฤติกรรมใหม่ที่สอดคล้องกับคุณค่าของตน ข้อสรุปสำคัญแสดงให้เห็นว่า ACT เป็นการเปลี่ยนกระบวนทัศน์จากการมุ่งกำจัดอาการ ไปสู่การเสริมสร้างศักยภาพให้บุคคลสามารถใช้ชีวิตอย่างมีความหมายได้แม้ในขณะที่ยังมีความเจ็บปวดเกิดขึ้น ทำให้เป็นแนวทางที่มีศักยภาพสูงสำหรับผู้ที่ไม่ตอบสนองต่อการบำบัดรูปแบบดั้งเดิม

เอกสารอ้างอิง

จิณห์จุฑา ชัยเสนา ดาลลาสและคณะ.(2565). ศึกษาผลของโปรแกรมกลุ่มบำบัดแบบการยอมรับและสร้างพันธะสัญญาเพื่อบ่มเพาะความยืดหยุ่นในชีวิตและความตั้งใจในการเลิกเสพสารเสพติดในเยาวชนที่ใช้สารเสพติด. (รายงานการวิจัย). นนทบุรี: สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข.

ชัยรัชต์ ก้องเปสลาพันธ. (2566). ประสิทธิผลของรูปแบบการบำบัดด้วยแนวคิดการยอมรับและพันธสัญญาในด้านความยืดหยุ่นทางใจ การเห็นคุณค่าในตนเองและความผาสุกทางจิตใจในผู้ป่วยสารเสพติด. วารสารจิตวิทยาคลินิกไทย. 54(1), 51-64

ศูนย์วิจัยปัญหาสุรา (ศวส.) (2563). Global Alcohol Policy Conference 2023. สืบค้น 20 เมษายน 2568, จาก: https://cas.or.th/?p=11096/

สาวิตรี อัษณางค์กรชัย. (2564). รายงานสถานการณ์การบริโภคเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ในสังคมไทยประจำปี 2564. สงขลา: ศูนย์วิจัยปัญหาสุรา (ศสว.) สาขาวิชาระบาดวิทยา คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครรินทร์.

สำนักงานสถิติแห่งชาติ. (2564). การสำรวจพฤติกรรมการสูบบุหรี่และการดื่มใสุราของประชากร พ.ศ. 2564. กรุงเทพมหานคร: กองสถิติสังคมสำนักงานสถิติแห่งชาติ.

Azkhosh, M., Farhoudian, A., Saadati, H., Shoaee, F., & Lashani, L. (2016). Comparing acceptance and commitment group therapy and 12-steps narcotics anonymous in addict's rehabilitation process: A randomized controlled trial. Iranian Journal of Psychiatry. 11(4), 244–249.

Hayes, S. C., Strosahl, K. D., & Wilson, K. G. (1999). Acceptance and Commitment Therapy: An Experiential Approach to Behavior Change. New York: Guilford Press.

Hayes, S. C., & Smith, S. (2005). Get Out of Your Mind and Into Your Life: The New Acceptance and Commitment Therapy. Oakland, CA: New Harbinger Publications.

Hayes, S. C., Strosahl, K. D., & Wilson, K. G. (2012). Acceptance and commitment therapy: The process and practice of mindful change. (2nd ed.). The Guilford Press.

Hayes, S. C., Strosahl, K. D., & Wilson, K. G. (2012). Acceptance and commitment therapy: The process and practice of mindful change. (2nd ed.). The Guilford Press.

Luoma, J. B., Drake, C. E., Kohlenberg, B. S., & Hayes, S. C. (2011). Substance abuse and psychological flexibility: The development of a new measure. Addiction Research and Theory. 19(1), 3-13.

Osaji, J., Ojimba, C., & Ahmed, S. (2020). The use of acceptance and commitment therapy in substance use disorders: A review of literature. Journal of Clinical Medicine Research. 12(10), 629–633. https://doi.org/10.14740/jocmr4311

Powers, M. B., Zum Vörde Sive Vörding, M. B., & Emmelkamp, P. M. G. (2009). "Acceptance and commitment therapy: A meta-analytic review. Psychotherapy and Psychosomatics. 78(2), 73–80.

PositivePsychology.com. (n.d.). Acceptance and commitment therapy (ACT) model: The 6 core processes. Retrieved July 20, 2025, from https://positivepsychology.com/act-model/

Simon P Byrne, Paul Haber, Andrew Baillie, Daniel S J Costa, Vincent Fogliati, Kirsten Morley. Alcohol and Alcoholism. 54(2), 159–166. https://doi.org/10.1093/alcalc/agy089.

World Health Organization. (2018). Global status report on alcohol and health 2018. World Health Organization. Retrieved April, 2025, From https://www.who.int/publications/i/item/9789241565639

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

เผยแพร่ 2025-08-03 — ปรับปรุง 2025-08-17

เวอร์ชัน

รูปแบบการอ้างอิง

จิตต์อักษร โ., พระใหญ่ น., & ครามานนท์ ส. (2025). การบำบัดแบบการยอมรับและพันธสัญญาสำหรับผู้ที่มีปัญหาการดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์. มจร การพัฒนาสังคม, 10(1), 219–229. สืบค้น จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/JMSD/article/view/280587 (Original work published 3 สิงหาคม 2025)

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิชาการ