มาตรการกฎหมายส่งเสริมความปลอดภัยของพินัยกรรมอิเล็กทรอนิกส์ในประเทศไทย

ผู้แต่ง

  • คณุตม์ ไชยจารี นักศึกษาหลักสูตรนิติศาสตรมหาบัณฑิต, คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์, เลขที่ 15 ตำบลหาดใหญ่ อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา 90110, guitarkoko2007@gmail.com
  • กฤษรัตน์ ศรีสว่าง รองศาสตราจารย์, คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์, เลขที่ 15 ตำบลหาดใหญ่ อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา 90110, kritsarat.sr@gmail.com
  • จุมพล ชื่นจิตต์ศิริ ผู้ช่วยศาสตราจารย์, คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์, เลขที่ 15 ตำบลหาดใหญ่ อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา 90110, jumphon.c@psu.ac.th

คำสำคัญ:

ความปลอดภัยทางไซเบอร์, ลายมือชื่อดิจิทัล, มรดก

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้ศึกษาวิจัยเอกสารเพื่อวิเคราะห์แนวคิด มาตรการความปลอดภัย และข้อจำกัดทางกฎหมายของพินัยกรรมแบบอิเล็กทรอนิกส์ในประเทศไทย โดยเปรียบเทียบกับมาตรฐานสากลและกฎหมายของประเทศสหรัฐอเมริกา ประเทศออสเตรเลีย และประเทศเอสโตเนีย ผลการศึกษาพบว่า ปัจจุบันพินัยกรรมอิเล็กทรอนิกส์ในประเทศไทยยังไม่มีผลสมบูรณ์ตามกฎหมาย เนื่องจากกฎหมายว่าด้วยธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์และกฎหมายลำดับรองยกเว้นไม่ให้นำมาใช้กับการทำพินัยกรรม ทำให้เกิดอุปสรรคต่อวิถีชีวิตยุคดิจิทัลและกลุ่มผู้ป่วยที่ไม่สามารถทำพินัยกรรมตามรูปแบบที่ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์กำหนดได้ ปัญหาสำคัญประกอบด้วยความเสี่ยงด้านความปลอดภัยของข้อมูลจากการถูกแก้ไขหรือการโจมตีทางไซเบอร์ การพิสูจน์ตัวตนและเจตนาที่แท้จริงของผู้ทำพินัยกรรม หน่วยงานที่รับผิดชอบโดยตรง และข้อจำกัดด้านงบประมาณสำหรับโครงสร้างพื้นฐาน
ข้อเสนอแนะจากการวิจัยคือประเทศไทยควรตราและบังคับใช้กฎหมายพินัยกรรมแบบอิเล็กทรอนิกส์เป็นการเฉพาะควบคู่กับการแก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1672 เพื่อให้กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมมีอำนาจตรากฎกระทรวง เสนอให้มีการจัดตั้งระบบกลางที่รองรับการยืนยันตัวตนด้วยระบบไบโอเมตริกซ์ ลายมือชื่อดิจิทัล และการบันทึกวิดีโอเพื่อยืนยันสติสัมปชัญญะ สำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์กำหนดมาตรฐานทางเทคนิค และกระทรวงมหาดไทยทำหน้าที่เป็นผู้รับฝากและตรวจสอบการยืนยันตัวตนด้วยระบบดิจิทัล เพื่อสร้างมาตรฐานใหม่ในการรักษาเจตนาสุดท้ายของบุคคลให้มีความโปร่งใส ปลอดภัย และมีประสิทธิภาพสูงสุด

เอกสารอ้างอิง

จันที สีปาน. (2558). การทำพินัยกรรม ศึกษากรณีเปรียบเทียบระหว่างกฎหมายมรดกไทย และสปป.ลาว. (วิทยานิพนธ์นิติศาสตรมหาบัณฑิต, สถาบันบัณฑิตพัฒบริหารศาสตร์).

จีระพร สุภะกะ. (2564). พินัยกรรมแบบอิเล็กทรอนิกส์. (วิทยานิพนธ์นิติศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์).

ณัฐรณ แก้วจังหวัด. (2566). การปรับใช้หลักกฎหมายเกี่ยวกับพินัยกรรมแบบเอกสารฝ่ายเมือง. (สารนิพนธ์นิติศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์).

ธนาคารไทยพาณิชย์ จำกัด (มหาชน). (2569). ปิดช่องโหว่ ‘พินัยกรรมปลอม’ ก่อนเป็น ‘มรดกเลือด’. สืบค้นวันที่ 27 กุมภาพันธ์ 2569, จาก https://www.scb.co.th/th/personal-banking/stories/tips-for-you/fake-testament#:~:text=ผลของพินัยกรรมที่ไม่,ไม่มีการทำพินัยกรรมเลย

บวรศักดิ์ อุวรรณโณ. (2548). คำอธิบายกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ว่าด้วยมรดก. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพมหานคร: โครงการตำราและสื่อการสอน คณะนิติศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

สำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์. (2569). Estonia’s Digital X Road: e-Revolution ของประเทศเอสโตเนีย. สืบค้นวันที่ 27 กุมภาพันธ์ 2569, จาก https://www.etda.or.th/th/Useful-Resource/Knowledge-Sharing/Articles/Estonia-Digital-X-Road.aspx

โสฬส ตาลคำมูล และสุชาดา รัตนพิบูลย์. (2568). ปัญหาทางกฎหมายของพินัยกรรมอิเล็กทรอนิกส์. วารสาร มจร.หริภุญชัยปริทรรศน์, ปีที่ 9 (2), 599-612.

Australian Signals Directorate. (2026). Who we are. Retrieved February 27, 2026, from https://www.cyber.gov.au/about-us/about-asd-acsc/who-we-are

Family Law Express. (2026). Re Estate of Wai Fun CHAN, Deceased [2015] NSWSC 1107. Retrieved February 27, 2026, from https://www.familylawexpress.com.au/family-law-decisions/inheritance/wills/re-estate-of-wai-fun-chan-deceased-2015-nswsc-1107/

ISO. (2024). ISO/IEC 29100:2024. Retrieved February 27, 2026, from https://www.iso.org/standard/85938.html

ISO. (2022). What is ISO/IEC 27001?. Retrieved February 27, 2026, from https://www.iso.org/standard/27001

ISO. (2022). What is ISO/IEC 27002?. Retrieved February 27, 2026, from https://www.iso.org/standard/75652.html

Nordic Institute for Interoperability Solutions. (2013). History of NIIS. Retrieved February 27, 2026, from https://www.niis.org/history

State Government of Victoria. (2026). Victoria COVID-19 Omnibus (Emergency Measures) Act 2020. Retrieved February 27, 2026, from https://www.legislation.vic.gov.au/as-made/acts/covid-19-omnibus-emergency-measures-act-2020

The National Conference of Commissioners on Uniform State Laws. (2019). Electronic Wills Act. Retrieved February 27, 2026, from https://www.uniformlaws.org/committees/community-home?CommunityKey=a0a16f19-97a8-4f86-afc1-b1c0e051fc71

True Digital Academy. (2566). 6 การโจมตีทางไซเบอร์ (Cyber Attack) ที่ควรรู้จัก และวิธีรับมือ. สืบค้นวันที่ 27 กุมภาพันธ์ 2569, จาก https://www.truedigitalacademy.com/blog/6-types-of-cyber-security-threats

X-Road. (2026). X-Road History. Retrieved February 27, 2026, from https://x-road.global/xroad-history

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-06-30

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย