คณะสงฆ์โลกอุดร: พัฒนาการทางประวัติศาสตร์ อัตลักษณ์ทางจิตวิญญาณ และปรากฏการณ์เชิงสังคมวัฒนธรรมในพระพุทธศาสนาไทย
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิชาการนี้มุ่งศึกษาคณะสงฆ์โลกอุดรในฐานะ “สัญลักษณ์” ของอำนาจเหนือธรรมชาติที่อยู่นอกกรอบกฎระเบียบของคณะสงฆ์กระแสหลัก โดยอาศัยการวิเคราะห์คัมภีร์สำคัญ เช่น สมันตปาสาทิกา และ มหาวงศ์ และสื่อออนไลน์ เช่น YouTube และ Facebook ในสังคมไทยร่วมสมัย
การศึกษา พบว่า คณะสงฆ์โลกอุดรเป็นความเชื่อเรื่อง “พระเหนือโลก” หรือคณะสงฆ์ในเงา มีรากโยงกับสังคายนาครั้งที่ 3 และคณะพระสมณทูตสู่สุวรรณภูมิ ถูกอธิบายว่าเป็นคณะพระอรหันต์ 5 รูป เช่น พระโสณเถระ และ พระอุตตรเถระ ที่ทรงอภิญญาและดำรงอยู่เหนือกาลเวลา คำสอนเน้นการปฏิบัติเรียบง่าย เช่น การมีสติ ดูจิต สมถะ และใช้อิทธิบาท 4 เพื่อพัฒนาจิตสู่โลกุตตระ ความเชื่อพัฒนาในสังคมไทยยุคใหม่เชื่อมโยงบุคคลสำคัญและขยายสู่สื่อดิจิทัล เช่น YouTube และ Facebook
ในเชิงสังคมวิทยา คณะสงฆ์โลกอุดรทำหน้าที่เป็น “สถาบันทางเลือก” ตอบสนองความต้องการทางจิตใจ และสะท้อนความยืดหยุ่นของพระพุทธศาสนาไทยในท่ามกลางความท้าทายด้านกฎหมาย สิ่งแวดล้อม และเศรษฐกิจความเชื่อ
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
- ผลงานที่ส่งตีพิมพ์จะต้องไม่เคยเผยแพร่ในสิ่งตีพิมพ์อื่นใดมาก่อนและต้องไม่อยู่ในระหว่างการพิจารณาของวารสารอื่น การละเมิดลิขสิทธิ์ถือเป็นความรับผิดชอบของผู้ส่งบทความโดยตรง
- ต้นฉบับที่ส่งตีพิมพ์ต้องเป็นภาษาไทยหรือภาษาอังกฤษเท่านั้น
- ต้นฉบับต้องผ่านการกลั่นกรองโดยผู้ทรงคุณวุฒิและได้รับความเห็นชอบจากกองบรรณาธิการ
- ในกรณีที่เป็นบทความแปล ต้องได้รับอนุญาตจากเจ้าของลิขสิทธิ์ โดยการขออนุญาตให้เป็นไปตามหลักจริยธรรมสากล
- ข้อความ เนื้อหา รูปภาพ และตาราง ที่ตีพิมพ์ในวารสาร เป็นความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความแต่เพียงผู้เดียว มิใช่ความคิดเห็นและความรับผิดชอบของกองบรรณาธิการวารสาร กองจัดการ และมหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย วิทยาเขตอีสาน
6. ผลงานที่ได้รับการตีพิมพ์ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสาร
เอกสารอ้างอิง
คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ. (2566). รายงานผลการตรวจสอบการละเมิดสิทธิมนุษยชน.(ออนไลน์). แหล่งที่มา: https://static.nhrc.or.th/. (24 เมษายน)
เทวฤทธิ์. (2559). ปาฏิหาริย์ บันดาลโชค หลวงปู่สรวง เทวดาเล่นดิน พิมพ์ครั้งที่ 4. สำนักพิมพ์ ทิพยมงคล.
ไทยดำและคณะ. (2535). หลวงปู่เทพโลกอุดร เล่ม 2. กองทุนโลกทิพย์.
พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2552). จารึกอโศก. สำนักพิมพ์ผลิธัมม์.
พระมหานามเถระ และคณะบัณฑิต. (2553). คัมภีร์มหาวงศ์ ภาค 1 แปลโดยผู้ช่วยศาสตราจารย์สุเทพ พรมเลิศ. มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2552). อรรถกถาภาษาไทย พระวินัยปิฎก สมันตปาสาทิกา ภาค 1 ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
มานพ นักการเรียน และคณะ. (2569). บทบาทการทำนุบำรุงพระพุทธศาสนาของหลวงปู่เทพโลกอุดรตามความเชื่อของนักปฏิบัติธรรม. วารสารมนุษยวิชาการ, 3(1): 19-29.
สิทธา เชตวันและคณะ. (ม.ป.ป.). หลวงปู่เทพโลกอุดร เล่ม 1. กองทุนโลกทิพย์.
Becknui. (2552). หลวงปู่โลกอุดร. (ออนไลน์). แหล่งที่มา: http://www.navaraht.com/. (24 เมษายน)
madchima. (2555). หลวงปู่สุก “เข้าสมาบัติ 7 วัน” ที่ถ้ำวัวแดง ชัยภูมิ. (ออนไลน์). แหล่งที่มา: https://www.madchima.org/forum/. (17 กุมภาพันธ์)
Poundtawan. (2561). ไขปริศนาใครคือครูกรรมฐานคนแรกของพระเจ้าตาก! ที่นักประวัติศาสตร์ ก็ยังไม่รู้ได้. (ออนไลน์). แหล่งที่มา: https://www.winnews.tv/news/7419. (13 มีนาคม)
thaisamulets. (2561). ตำนานหลวงปู่โลกเทพอุดรและคณะพระธรรมทูต. (ออนไลน์). แหล่งที่มา: https://thaisamulets.com/th/articles/. (28 พฤศจิกายน)
Tnews. (2559). เปิดตำนาน “บรมครูหลวงปู่เทพโลกอุดร คณะพระอรหันต์จากอินเดีย” ผู้มาเผยแผ่ธรรมในดินแดนสุวรรณภูมิ. (ออนไลน์). แหล่งที่มา: https://www.tnews.co.th/. (29 สิงหาคม)
