การพัฒนากิจกรรมเสริมหลักสูตรเพื่อธำรงอัตลักษณ์พื้นถิ่นด้วยศิลปะการแสดงสิละในบริบทพหุวัฒนธรรม
คำสำคัญ:
กิจกรรมเสริมหลักสูตร , ศิลปะการแสดงสิละ , พหุวัฒนธรรม , อัตลักษณ์พื้นถิ่นบทคัดย่อ
การธำรงอัตลักษณ์ทางวัฒนธรรมท้องถิ่นในบริบทสังคมพหุวัฒนธรรมเป็นประเด็นสำคัญของการจัดการศึกษาในจังหวัดชายแดนภาคใต้ เนื่องจากการเปลี่ยนแปลงทางสังคมส่งผลให้โอกาสในการเรียนรู้และสืบทอดศิลปวัฒนธรรมพื้นบ้านของเยาวชนลดลง การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) พัฒนากิจกรรมเสริมหลักสูตรด้านศิลปะการแสดงสิละเพื่อธำรงอัตลักษณ์พื้นถิ่นในบริบทพหุวัฒนธรรม 2) เปรียบเทียบผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน ก่อนและหลังเข้าร่วมกิจกรรม 3) ประเมินทักษะการปฏิบัติท่ารำสิละ และ 4) ศึกษาความพึงพอใจของนักเรียนต่อกิจกรรม โดยใช้แนวคิดการเรียนรู้จากประสบการณ์ และการศึกษาในบริบทพหุวัฒนธรรมเป็นกรอบการจัดกิจกรรม กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ นักเรียนชมรมนาฏศิลป์ โรงเรียนชุมชนบ้านปาดัง ภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2567 จำนวน 20 คน เครื่องมือวิจัยประกอบด้วยแผนการจัดการเรียนรู้ 8 แผน แบบทดสอบความรู้ แบบประเมินทักษะ และแบบสอบถามความพึงพอใจ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และ T-test ผลการวิจัยพบว่า 1) กิจกรรมเสริมหลักสูตรที่พัฒนาขึ้นสามารถส่งเสริมการธำรงอัตลักษณ์พื้นถิ่นในบริบทพหุวัฒนธรรมได้อย่างเหมาะสม 2) ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนด้านความรู้หลังเรียนสูงกว่าก่อนเรียนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 3) นักเรียนมีทักษะการปฏิบัติท่ารำสิละอยู่ในระดับดี โดยมีค่าเฉลี่ย 17.60 จากคะแนนเต็ม 20 คะแนน และ 4) ความพึงพอใจต่อกิจกรรมโดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด มีค่าเฉลี่ย 4.88 ผลการวิจัยชี้ให้เห็นว่า กิจกรรมเสริมหลักสูตรที่บูรณาการศิลปะการแสดงพื้นถิ่นร่วมกับการเรียนรู้จากประสบการณ์ สามารถพัฒนาความรู้ ทักษะ และความตระหนักในอัตลักษณ์ท้องถิ่นของผู้เรียนได้อย่างเหมาะสม
เอกสารอ้างอิง
กรมส่งเสริมวัฒนธรรม กระทรวงวัฒนธรรม. (2559). พระราชบัญญัติส่งเสริมและรักษามรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม พ.ศ. 2559. กรุงเทพฯ: กรมส่งเสริมวัฒนธรรม.
ขณิตา ภูละมูล และรจนา สุนทรานนท์. (2566). การพัฒนากิจกรรมเสริมหลักสูตรนาฏศิลป์ เรื่อง การใช้อาวุธในละครเสภา. วารสารศิลปกรรมศาสตร์วิชาการ วิจัย และงานสร้างสรรค์, 10(2), 114-131.
จิราภรณ์ พรมสืบ. (2559). การศึกษาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนและความพึงพอใจของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 ด้วยการจัดกิจกรรมการเรียนรู้แบบร่วมมือโดยเทคนิคแบ่งกลุ่มคละผลสัมฤทธิ์ (STAD) (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยบูรพา. ชลบุรี.
ณัฐชนา มณีพฤกษ์ และอภิชาต พลประเสริฐ. (2560). การจัดการเรียนรู้ศิลปะในบริบทพหุวัฒนธรรมเพื่อส่งเสริมการยอมรับความหลากหลายทางวัฒนธรรมของผู้เรียนระดับประถมศึกษา. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยทักษิณ, 17(2), 45-56.
ณัฐรียา สุขสวัสดิ์. (2560). การพัฒนาสื่อประกอบบทเรียน เรื่องรำวงมาตรฐาน ผ่าน Application บนโทรศัพท์มือถือ เพื่อส่งเสริมความสามารถในการรำวงมาตรฐานของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยราชภัฏพิบูลสงคราม. พิษณุโลก.
ประพนธ์ เรืองณรงค์. (2542). สิละ สารานุกรมวัฒนธรรมไทยภาคใต้ (เล่มที่ 16). กรุงเทพฯ: มูลนิธิสารานุกรมวัฒนธรรมไทย.
ปวิชญา เนียมคำ. (2558). การพัฒนาหลักสูตรมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมหนังใหญ่วัดสว่างอารมณ์ กลุ่มสาระการเรียนรู้ศิลปะ สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 (วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยราชภัฏเทพสตรี. ลพบุรี.
พัชราภา ขันมะณี และชรินทร์ มั่งคั่ง. (2565). การพัฒนานวัตกรรมการเรียนรู้สังคมศึกษาเพื่อส่งเสริมความสามารถในการธำรงคุณค่าวัฒนธรรมท้องถิ่นของนักเรียนระดับมัธยมศึกษา. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่, 26(1), 89-104.
พระสุเมธ เอี่ยมบวร. (2566). การพัฒนาหลักสูตรฝึกอบรมออนไลน์ตามหลักโยสิโสมนสิการ เพื่อเสริมสร้างการรู้เท่าทันดิจิทัล สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4. วารสารวิจัยรำไพพรรณี, 17(3), 67-76.
สำนวน คุณพล. (2566). การจัดการเรียนรู้โดยใช้เกมเป็นฐานเพื่อพัฒนาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนวิชาคณิตศาสตร์ ของนักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหามกุฎราชวิทยาลัย, 11(2), 247-259.
วราภรณ์ อาจคำไพ. (2565). การพัฒนาหลักสูตรฝึกอบรมการเสริมสร้างสมรรถนะด้านการจัดการเรียนรู้ตามกรอบแนวคิดความรู้ในเนื้อหาศาสตร์การสอนและเทคโนโลยี (TPACK) (ปริญญาปรัชญาดุษฎีบัณฑิต). มหาวิทยาลัยมหาสารคาม. มหาสารคาม.
วานีตา อุดมเศรษฐ์, พล เหลืองรังษี และชุติมา ทัศโร. (2567). การพัฒนากิจกรรมเสริมหลักสูตร เรื่อง สิละระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยหาดใหญ่. สงขลา.
ทิศนา แขมมณี. (2555). ศาสตร์การสอน: องค์ความรู้เพื่อการจัดกระบวนการเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพ (พิมพ์ครั้งที่ 16). กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
Banks, J.A. (2016). Cultural diversity and education: Foundations, curriculum, and teaching (6th ed.). New York: Routledge.
Hall, S. (1996). Introduction: Who needs “identity”? In S. Hall & P. du Gay (Eds.), Questions of Cultural Identity (pp. 1-17). London: Sage.
Kolb, D.A. (1984). Experiential learning: Experience as the source of learning and development. New Jersey: Prentice-Hall.
Nieto, S. (2010). The light in their eyes: Creating multicultural learning communities (10th anniversary ed.). New York: Teachers College Press.
Nye, J.S. (2004). Soft power: The means to success in world politics. New York: Public Affairs.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารสหวิทยาการ
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความทัศนะ ข้อคิดเห็น ภาพที่ปรากฏ ในวารสารเล่มนี้เป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้เขียน บรรณาธิการและกองบรรณาธิการไม่จำเป็นต้องเห็นพ้องด้วย และไม่ถือเป็นความรับผิดชอบ ลิขสิทธิ์เป็นของผู้เขียนและวิทยาลัยสหวิทยาการ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ การตีพิมพ์ชื่อต้องได้รับอนุญาตจากผู้เขียน และวิทยาลัยสหวิทยาการโดยตรง และเป็นลายลักษณ์อักษร
