คำศัพท์เกี่ยวกับข้าว: การเปลี่ยนแปลงทางภาษา และความสัมพันธ์ทางภาษากับวัฒนธรรมไทย
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิชาการ มีวัตถุประสงค์ในการศึกษาคือ ศึกษารวบรวมคำศัพท์เกี่ยวกับข้าวในพจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถานฉบับพ.ศ. 2554 ศึกษาวิเคราะห์คำศัพท์เกี่ยวกับข้าว ในด้านการเปลี่ยนแปลงทางภาษาและศึกษาความสัมพันธ์ทางภาษากับวัฒนธรรมไทย โดยผู้เขียนรวบรวมคำศัพท์เกี่ยวกับข้าว ใช้เกณฑ์จำแนกที่มาของคำจากพจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถานฉบับพ.ศ. 2554 และประมวลแนวคิดและทฤษฎี ทางภาษาและวัฒนธรรมไทย ในการวิเคราะห์คำศัพท์ ด้านการเปลี่ยนแปลงทางภาษาและความสัมพันธ์ทางภาษากับวัฒนธรรมไทย
คำศัพท์เกี่ยวกับข้าวที่พบในพจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถานฉบับ พ.ศ. 2554 เป็นการสร้างคำด้วยการประสมคำ โดยมีคำว่า ข้าว เป็นคำหลักและมีลูกคำมาประสมทำให้เกิดคำศัพท์เกี่ยวกับข้าว จำนวน 126 คำ พบคำศัพท์เกี่ยวกับข้าวหมวดชื่ออาหารมากที่สุด จำนวน 61 คำ รองลงมาคือคำศัพท์เกี่ยวกับข้าวหมวดชื่อพันธุ์ข้าวจำนวน 31 คำ คำศัพท์เกี่ยวกับข้าวหมวดพิธีกรรม ความเชื่อ จำนวน 19 คำ คำศัพท์เกี่ยวกับข้าวหมวดชื่อพืชจำนวน 7 คำ คำศัพท์เกี่ยวกับข้าวหมวดสำนวน จำนวน 5 คำ และคำศัพท์เกี่ยวกับข้าวหมวดเบ็ดเตล็ด จำนวน 3 คำ และพบคำศัพท์เกี่ยวกับข้าวในพจนานุกรมคำใหม่ เล่ม 3 ฉบับราชบัณฑิตยสถาน คำศัพท์เกี่ยวกับข้าว หมวดอาหาร จำนวน 19 คำ คำศัพท์เกี่ยวกับข้าว หมวดพิธีกรรม ความเชื่อ จำนวน 1 คำ และมีคำศัพท์เกี่ยวกับข้าว หมวดคำกริยาเพิ่มขึ้น จำนวน 1 คำ คำศัพท์เกี่ยวกับข้าวในพจนานุกรมคำใหม่ เล่ม 3 ฉบับราชบัณฑิตยสถาน มีคำศัพท์เกี่ยวกับข้าวบางคำที่มีอยู่แล้วแต่มีการเปลี่ยนแปลงทางความหมาย นอกจากนี้ ยังพบคำศัพท์เกี่ยวกับข้าว ปรากฏในอักขราภิธานศรับท์หมอบรัดเลย์ ฉบับค.ศ. 1873 พบว่า การเขียนคำศัพท์เกี่ยวกับข้าวมีความแตกต่างกับการเขียนในพจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถานฉบับ พ.ศ. 2554 คำศัพท์เกี่ยวกับข้าวในพจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน มีที่มาของคำจากภาษาถิ่นอีสานจำนวน 12 คำ ถิ่นพายัพ จำนวน 8 คำ มีคำประสมจากภาษาต่างประเทศ จำนวน 2 คำ คำศัพท์เกี่ยวกับข้าวมีความสำคัญทางภาษากับสังคมและวัฒนธรรม เนื่องจากคำศัพท์ข้าวที่พบ สะท้อนวัฒนธรรม ประเพณี สภาพสังคม วิถีชีวิตอันเป็นอัตลักษณ์ของคนไทยได้เป็นอย่างดี
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เพื่อให้เป็นไปตามกฎหมายลิขสิทธิ์ ผู้นิพนธ์ทุกท่านต้องลงลายมือชื่อในแบบฟอร์มใบมอบลิขสิทธิ์บทความ ให้แก่วารสารฯ พร้อมกับบทความต้นฉบับที่ได้แก้ไขครั้งสุดท้าย นอกจากนี้ ผู้นิพนธ์ทุกท่านต้องยืนยันว่าบทความ ต้นฉบับที่ส่งมาตีพิมพ์นั้น ได้ส่งมาตีพิมพ์เฉพาะในวารสาร วิชาการธรรม ทรรศน์ เพียงแห่งเดียวเท่านั้น หากมีการใช้ ภาพหรือตารางของผู้นิพนธ์อื่นที่ปรากฏในสิ่งตีพิมพ์อื่นมาแล้ว ผู้นิพนธ์ต้องขออนุญาตเจ้าของลิขสิทธิ์ก่อน พร้อมทั้ง แสดงหนังสือที่ได้รับการยินยอมต่อบรรณาธิการ ก่อนที่บทความจะได้รับการตีพิมพ์เอกสารอ้างอิง
กรมวิชาการเกษตร. (2541). วิวัฒนาการพันธุ์ข้าวไทย. กรุงเทพฯ: สถาบันวิจัยข้าว กรมวิชาการเกษตร.
บุญเกิด รัตนแสง. (2541). ภาษากับวัฒนธรรม. กรุงเทพฯ: โอเดียนสโตร์.
ประคอง นิมมานเหมินท์ และคณะ. (2544). วัฒนธรรมข้าวของชนชาติไท: ภาพสะท้อนจากตำนาน นิทาน เพลง. (รายงานการวิจัย). กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ประจักษ์ ประภาพิทยากร และคณะ. (2527). ภาษากับวัฒนธรรม. กรุงเทพฯ: อักษรเจริญทัศน์.
พระยาอนุมานราชธน. (2515). วัฒนธรรม. กรุงเทพฯ: อมรการพิมพ์.
มติชนออนไลน์. (2562). พบการทำนา-ปลูกข้าวในไทยตั้งแต่ 5,500 กว่าปีก่อน. เข้าถึงได้จาก https://www.silpa-mag.com/history/article_26544
ราชบัณฑิตยสถาน. (2554). พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2554. กรุงเทพฯ: ศิริวัฒนาอินเตอร์พริ้นท์.
_______. (2554). พจนานุกรมคำใหม่ เล่ม 3 ฉบับราชบัณฑิตยสถาน. กรุงเทพฯ: ยูเนียนอุลตร้าไวโอเร็ต.
ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินทร. (2555). จารึกพ่อขุนรามคำแหง ด้านที่ 1. เข้าถึงได้จาก https://db.sac.or.th/inscriptions/inscribe/detail/47
หมอบรัดเลย์. (2416). อักขราภิธานศรับท์ หมอบรัดเลย์ ฉบับค.ศ. 1873. กรุงเทพฯ: องค์การค้าของคุรุสภา.
