การศึกษาทฤษฎีฐานรากของสถานศึกษาที่ปฏิบัติการเศรษฐกิจแบบพอเพียงดีเด่น

Main Article Content

ศุภวิชญ์ คงสักบัน
พระมหาศุภชัย สุภกิจฺโจ (บุตระเกษ)

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาลักษณะ และสาเหตุ ของปรากฏการณ์หลัก ของการพัฒนาโดยยึดหลักเศรษฐกิจแบบพอเพียงจนได้รับการยอมรับว่าดีเด่นของโรงเรียนพอเพียง 2) ศึกษายุทธศาสตร์ ที่โรงเรียนพอเพียงได้นำมาใช้จนได้รับการยอมรับว่าเป็นโรงเรียนปฏิบัติการเศรษฐกิจแบบพอเพียงดีเด่น รวมถึงเงื่อนไขเชิงบริบทเฉพาะและเงื่อนไขสอดแทรกทั่วไป ที่มีผลต่อการเลือกใช้ยุทธศาสตร์เหล่านั้น และ 3) ศึกษาผลสืบเนื่องที่เกิดขึ้น จากการใช้ยุทธศาสตร์ที่แสดงถึงการเป็นโรงเรียนที่ปฏิบัติการเศรษฐกิจแบบพอเพียงได้ดีเด่น เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ กลุ่มตัวอย่าง ผู้มีส่วนเกี่ยวข้องกับปรากฏการณ์ ให้ข้อมูลในการสัมภาษณ์ จำนวน 40 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยเป็น แบบสอบถาม ใช้แบบปลายเปิด ในการสัมภาษณ์เชิงลึกและการจัดสนทนากลุ่มเป้าหมาย และแบบสังเกตและจดบันทึก ใช้แบบมีส่วนร่วมและแบบไม่มีส่วนร่วม เครื่องบันทึกเสียง และเอกสารต่างๆ ของทางราชการ การวิเคราะห์ข้อมูลและการประมวลผล การวิจัยใช้วิธีการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงเปรียบเทียบอย่างต่อเนื่อง จำแนกเป็นหมวดๆ เปรียบเทียบสารสนเทศใหม่ที่ได้กับ “หมวดต่างๆ” ถือเป็นกระบวนการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงอุปมาน เปรียบเทียบตัวบ่งชี้กับตัวบ่งชี้ รหัสกับรหัส และหมวดกับหมวด อย่างต่อเนื่องตลอดระยะเวลาของการวิจัย เพื่อขจัดการมีมากเกินไป การวิเคราะห์ข้อมูลมี 3 ขั้นตอน คือ 1) การเปิดรหัส 2) การหาแก่นของรหัส และ 3) การเลือกรหัส และการพัฒนารูปแบบความสัมพันธ์เชิงเหตุผลหรือแผนภาพของทฤษฎี
ผลการวิจัยพบว่า
1. ลักษณะและสาเหตุของปรากฏการณ์หลักของโรงเรียนพอเพียงมีการพัฒนาโดยยึดหลักเศรษฐกิจแบบพอเพียง
2. เงื่อนไขเชิงบริบทเฉพาะและเงื่อนไขสอดแทรกทั่วไป ส่งผลต่อการเลือกใช้ยุทธศาสตร์ของโรงเรียนพอเพียง
3. ผลสืบเนื่องจากการใช้ยุทธศาสตร์ คือ การเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้น การเป็นศูนย์การเรียนรู้ และแหล่งเรียนรู้หรือฐานการเรียนรู้ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
คงสักบัน ศ. ., & (บุตระเกษ) พ. ส. . (2025). การศึกษาทฤษฎีฐานรากของสถานศึกษาที่ปฏิบัติการเศรษฐกิจแบบพอเพียงดีเด่น. วารสารวิชาการธรรมทรรศน์, 25(3), 87–100. สืบค้น จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/dhammathas/article/view/282111
ประเภทบทความ
บทความวิจัย (Research Article)

เอกสารอ้างอิง

กระทรวงศึกษาธิการ. (2561). ประกาศกระทรวงศึกษาธิการ เรื่อง หลักเกณฑ์และวิธีการพัฒนาสถานศึกษาแบบอย่างการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง “สถานศึกษาพอเพียง” พ.ศ. 2561. กรุงเทพฯ: กระทรวงศึกษาธิการ.

_______. (2563). แนวทางการขับเคลื่อนการพัฒนาสถานศึกษาแบบมีส่วนร่วมตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง. กรุงเทพฯ: สำนักเศรษฐกิจพอเพียงเพื่อการศึกษา.

_______. (2563). แผนยุทธศาสตร์กระทรวงศึกษาธิการ พ.ศ. 2563-2565. กรุงเทพฯ: สำนักงานปลัดกระทรวงศึกษาธิการ.

เกษมสันต์ สกุลรัตน์. (2560). การพัฒนารูปแบบศูนย์การเรียนรู้ชุมชนเสมือนภายใต้แนวคิดปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงโดยใช้กรณีศึกษาเป็นฐานเพื่อเสริมสร้างความสามารถในการแก้ปัญหาของนิสิตปริญญาบัณฑิต. (วิทยานิพนธ์ครุศาสตรดุษฎีบัณฑิต). กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ปรียานุช ธรรมปิยา. (2560). การพัฒนาที่ยั่งยืนตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยราชภัฏนครปฐม, 6(2), 15-28.

พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ (ฉบับที่ 4) พ.ศ. 2562. (1 พฤษภาคม 2562). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 136 ตอนที่ 57 ก.

สัมฤทธิ์ กางเพ็ง. (2562). การพัฒนาแหล่งเรียนรู้ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงในโรงเรียนขยายโอกาส. วารสารวิจัยและพัฒนาการศึกษา, 14(1), 45-56.

สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา. (2560). รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560. กรุงเทพฯ: สำนักนายกรัฐมนตรี.

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2562). นโยบายสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน ปีงบประมาณ พ.ศ. 2563. กรุงเทพฯ: ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2563). นโยบายและจุดเน้นการดำเนินงาน สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน ปีงบประมาณ พ.ศ. 2563. กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน.

สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2560). แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 12 (พ.ศ. 2560-2564). กรุงเทพฯ: สำนักนายกรัฐมนตรี.

สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2560). แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560-2579. เข้าถึงได้จาก https://bit.ly/3X7iORY

Avery, G. C., & Bergsteiner, H. (2016). Sustainable leadership: Honeybee and locust approaches. Routledge.

Creswell, J. W. (2008). Educational research: Planning, conducting, and evaluating quantitative and qualitative research. (3rd ed.). New Jersey: Merrill Prentice Hall.

Daft, R. L. (2017). Management. (13th ed.). Mason, OH: South-Western.

Griffin, R. W. (2017). Management. (12th ed.). Mason, OH: South-Western.

Locke, K. (2001). Grounded theory in management research. SAGE Publications.

Schermerhorn, J. R. (2016). Management. (12th ed.). Hobogen, NJ: John Wiley & Sons.

Schwandt, T. A. (2001). Dictionary of qualitative inquiry. (2nd ed.). Thousand Oaks, CA: Sage.