รูปแบบการพัฒนาทักษะการนิเทศการศึกษาตามหลักภาวนา 4 ของพระปริยัตินิเทศก์ในเขตปกครองคณะสงฆ์หนตะวันออก

Main Article Content

พระครูวชิรอรรถวาที (วิเชียร คันทา)
พระปลัดฮอนด้า วาทสทฺโท (เข็มมา)
ยิ่งสรรค์ หาพา

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพปัจจุบัน สภาพที่พึงประสงค์ และความต้องการจำเป็นของการพัฒนาทักษะการนิเทศการศึกษา 2) พัฒนารูปแบบการพัฒนาทักษะการนิเทศการศึกษา 3) ประเมินรูปแบบการพัฒนาทักษะการนิเทศการศึกษาตามหลักภาวนา 4 ของพระปริยัตินิเทศก์ในเขตปกครองคณะสงฆ์หนตะวันออก เป็นการวิจัยแบบผสมผสาน ระหว่างการวิจัยเชิงคุณภาพและการวิจัยเชิงปริมาณ กลุ่มตัวอย่างได้แก่ พระปริยัตินิเทศก์ในเขตปกครองคณะสงฆ์หนตะวันออก จำนวน 190 รูป เครื่องมือที่ใช้ในวิจัยได้แก่ แบบสอบถามทักษะการนิเทศ มีค่าความเชื่อมั่น ด้านสภาพปัจจุบันเท่ากับ 0.793 และด้านสภาพที่พึงประสงค์ เท่ากับ 0.814 สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูลได้แก่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และค่าดัชนีความต้องการจำเป็น
ผลการวิจัยพบว่า
1. สภาพปัจจุบัน และสภาพที่พึงประสงค์ของการพัฒนาทักษะการนิเทศการศึกษาตามหลักภาวนา 4 ของพระปริยัตินิเทศก์ในเขตปกครองคณะสงฆ์หนตะวันออก โดยรวมอยู่ในระดับมาก และค่าดัชนีความต้องการจำเป็น ค่าเฉลี่ยเท่ากับ 0.24 สามารถเรียงลำดับค่าความต้องการจำเป็นจากมากไปน้อยคือ ทักษะด้านการบริหารจัดการบุคลากร ทักษะด้านการมี มนุษยสัมพันธ์ ทักษะด้านเทคนิคและการนิเทศการศึกษา และทักษะด้านการประเมินผล ตามลำดับ
2. รูปแบบการพัฒนาทักษะการนิเทศการศึกษาตามหลักภาวนา 4 ของพระปริยัตินิเทศก์ในเขตปกครองคณะสงฆ์หนตะวันออก ประกอบด้วย 1) ชื่อรูปแบบ 2) วัตถุประสงค์ของรูปแบบ 3) หลักการและแนวคิดของรูปแบบ 4) เนื้อหาโดยการบูรณาการด้วยหลักภาวนา 4 และ 5) ผลลัพธ์ที่คาดหวัง
3. ผลการประเมินรูปแบบการพัฒนาทักษะการนิเทศการศึกษาตามหลักภาวนา 4 ของพระปริยัตินิเทศก์ในเขตปกครองคณะสงฆ์หนตะวันออก ด้านความเหมาะสม ความเป็นไปได้ และความเป็นประโยชน์ โดยรวมอยู่ในระดับมาก

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
(วิเชียร คันทา) พ. ., (เข็มมา) พ. ว. ., & หาพา ย. . (2026). รูปแบบการพัฒนาทักษะการนิเทศการศึกษาตามหลักภาวนา 4 ของพระปริยัตินิเทศก์ในเขตปกครองคณะสงฆ์หนตะวันออก. วารสารวิชาการธรรมทรรศน์, 26(1), 81–94. สืบค้น จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/dhammathas/article/view/282519
ประเภทบทความ
บทความวิจัย (Research Article)

เอกสารอ้างอิง

ขชล ไชยเทพ, ศิกานต์ เพียรธัญญกรณ์ และฤทัยทรัพย์ ดอกคำ. (2567). ทักษะการนิเทศของผู้บริหารที่ส่งผลต่อการปฏิบัติงานของครูในโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาบึงกาฬ. วารสารการบริหารการศึกษาและภาวะผู้นำ, 12(46), 122-132.

จิตติมา สุนทรรส, พระโสภณพัฒนบัณฑิต, พระครูสุธีคัมภีรญาณ และพระมหาสำรอง สญฺญโต. (2564). รูปแบบการใช้หลักภาวนา 4 เพื่อการจัดการเรียนรู้ในโรงเรียนคุณธรรมของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษามหาสารคาม เขต 1. Journal of Roi Kaensarn Academi, 6(10), 1-14.

ถวิล อรัญเวศ. (2567). การนิเทศการศึกษา: พุทธวิธีในการนิเทศ. เข้าถึงได้จาก https://www.gotoknow.org/posts/698612

ธนพร ศรีษเกตุ, สาธร ทรัพย์รวงทอง และทีปพิพัฒน์ สันตะวัน. (2568). รูปแบบการนิเทศยุคดิจิทัลของโรงเรียนขนาดเล็ก สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏนครสวรรค์, 8(1), 128-140.

พระราชบัญญัติการศึกษาพระปริยัติธรรม พ.ศ. 2562. (2562). ราชกิจจานุเบกษา, 136(50 ก), 13.

ภาวินี คงฤทธิ์. (2564). ทำความรู้จักโรงเรียนพระปริยัติธรรม แผนกสามัญโอกาสทางการศึกษาใต้ร่มกาสาวพัสตร์. เข้าถึงได้จาก https://www.the101.world/phra-pariyatti-dhamma-general-education-schools/

ภาษิต สุขวรรณดี. (2559). การพัฒนามนุษย์ตามแนวภาวนา 4. วารสารสิรินทรปริทรรศน์, 17(1), 18-33.

วรพล ศรีเทพ และพงพัฒน์ รักด้วง. (2567). การนิเทศชั้นเรียนแนวใหม่: ปลดปล่อยศักยภาพการเรียนรู้เชิงรุก. วารสารวิชาการนอร์ทเทิร์น, 11(2), 1-20. https://so09.tci-thaijo.org/index.php/AJntc/article/view/4764

สุวิมล ติรกานนท์. (2557). ระเบียบวิธีการวิจัยทางสังคมศาสตร์: แนวทางสู่การปฏิบัติ. (พิมพ์ครั้งที่ 12). กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

อรอุมา ด้วงช้าง. (2566). รูปแบบการพัฒนาทักษะการนิเทศการศึกษาของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษามหาสารคาม. Journal of Roi Kaensarn Academi, 8(4), 322-342.