การพัฒนาการเรียนรู้บนพื้นที่สาธารณะของวัดและชุมชนบริเวณรอบบึงแก่นนคร จังหวัดขอนแก่น

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาการเรียนรู้ประวัติศาสตร์และศิลปวัฒนธรรมบนพื้นที่สาธารณะรอบบึงแก่นนคร จังหวัดขอนแก่น 2) พัฒนากิจกรรมการเรียนรู้ประวัติศาสตร์และศิลปวัฒนธรรมรอบบึงแก่นนคร 3) ประเมินผลการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ของวัดและชุมชนบริเวณรอบบึงแก่นนคร เป็นการวิจัยเชิงปฏิบัติการ ดำเนินการวิจัยแบ่งออกเป็น 3 ระยะ ได้แก่ ระยะที่ 1 ศึกษาหลักการ แนวคิด ทฤษฎีพัฒนาการเรียนรู้ ประวัติศาสตร์ และศิลปวัฒนธรรม บนพื้นที่สาธารณะรอบบึงแก่นนคร จังหวัดขอนแก่น โดยการสัมภาษณ์เชิงลึกกับผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 22 คน ระยะที่ 2 การพัฒนาการเรียนรู้ของวัดและชุมชนบนพื้นที่สาธารณะ โดยการจัดกิจกรรมกับกลุ่มเป้าหมาย จำนวน 110 คน ระยะที่ 3 ประเมินผลการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ จากกลุ่มตัวอย่าง จำนวน 100 คน การวิเคราะห์ข้อมูลใช้การวิเคราะห์เนื้อหาเชิงพรรณนา
ผลการวิจัยพบว่า
1. การเรียนรู้ประวัติศาสตร์และศิลปวัฒนธรรมบนพื้นที่สาธารณะรอบบึงแก่นนคร เป็นการเรียนรู้จากการบอกเล่าและสั่งสอนโดยปราชญ์ชุมชน แหล่งเรียนรู้ชุมชน จากวัดโดยพระสงฆ์เป็นผู้ให้ความรู้ผ่านการเทศนาสั่งสอน กิจกรรมวันสำคัญทางศาสนา บุญประเพณี และจากจัดกิจกรรมภายในชุมชน
2. การพัฒนากิจกรรมการเรียนรู้ประวัติศาสตร์และศิลปวัฒนธรรมรอบบึงแก่นนคร มี 3 ขั้นตอน ได้แก่ ขั้นตอนที่ 1 การสร้างเครือข่าย ขั้นตอนที่ 2 การระดมสมองออกแบบกิจกรรม ขั้นตอนที่ 3 การพัฒนากิจกรรม ซึ่งทั้ง 3 ขั้นตอนนี้ครอบคลุมการพัฒนาการเรียนรู้บนพื้นที่สาธารณะของวัดและชุมชนบริเวณรอบบึงแก่นนครจังหวัดขอนแก่น
3. การประเมินประสิทธิภาพ ประสิทธิผล และคุณค่า ของกิจกรรมการเรียนรู้ของวัดและชุมชนบนพื้นที่สาธารณะภายใต้: กิจกรรมอัญเชิญพระศรีสัตนาคนหุต (หลวงพ่อพระลับ) โดยภาพรวม อยู่ในระดับมากที่สุด คิดเป็นร้อยละ 96.86 ค่าเฉลี่ยเท่ากับ 4.84 เมื่อพิจารณาเป็นรายด้านพบว่า ทุกข้อมีระดับประสิทธิภาพในระดับมากที่สุด โดยด้านประสิทธิผล มีค่าร้อยละมากที่สุด เท่ากับ 97.20 รองลงมาได้แก่ ด้านประสิทธิภาพ และด้านคุณค่า โดยมีค่าร้อยละเท่ากับ 96.80 และ 96.60 ตามลำดับ