รูปแบบการรู้ตลอดชีวิตตามแนววิธีการสอนของพระพุทธเจ้าที่ปรากฏในคัมภีร์ธัมมปทัฏฐกถา
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาแนวคิดการเรียนรู้ตลอดชีวิต 2) ศึกษารูปแบบการรู้ตลอดชีวิตตามแนวพุทธวิธีที่ปรากฏในคัมภีร์ธัมมปทัฏฐกถา และ 3) วิเคราะห์และสังเคราะห์รูปแบบการรู้ตลอดชีวิตตามแนวพุทธวิธี เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยศึกษาข้อมูลจากคัมภีร์ธัมมปทัฏฐกถาแปล ภาค 1-8 ของมหามกุฏราชวิทยาลัย เอกสารวิชาการและงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง พร้อมทั้งเก็บรวบรวมข้อมูลจากการสัมภาษณ์เชิงลึกผู้ทรงคุณวุฒิด้านการเรียนรู้ตลอดชีวิต จำนวน 20 รูป/คน โดยใช้การวิเคราะห์เชิงพรรณนาและการวิเคราะห์แบบอุปนัย
ผลการวิจัยพบว่า
1. การเรียนรู้ตลอดชีวิตเป็นกระบวนการพัฒนาปัญญาของมนุษย์อย่างต่อเนื่องตลอดช่วงชีวิต อาศัยทั้งการศึกษานอกระบบ การศึกษาตามอัธยาศัย และการเรียนรู้ผ่านประสบการณ์การลงมือปฏิบัติด้วยตนเอง
2. พุทธวิธีการสอนที่ปรากฏในคัมภีร์ธัมมปทัฏฐกถา สามารถสังเคราะห์เป็นรูปแบบการรู้ตลอดชีวิตได้ 7 ประการ ได้แก่ (1) การสอนโดยคำนึงถึงความแตกต่างระหว่างบุคคล(2) การปรับวิธีการสอนให้เหมาะสมกับผู้เรียน (3) การคำนึงถึงความพร้อมของผู้เรียน(4) การส่งเสริมให้ผู้เรียนลงมือปฏิบัติด้วยตนเอง (5) การเปิดโอกาสให้ผู้เรียนมีส่วนร่วม (6) การเอาใจใส่ผู้เรียนเป็นรายบุคคล (7) การช่วยเหลือผู้เรียนที่มีปัญหาพิเศษ3. การวิเคราะห์เชิงปรัชญาการศึกษา พบว่า แนวทางการจัดการเรียนรู้ของพระพุทธองค์มุ่งพัฒนาผู้เรียนให้เกิดปัญญาด้วยตนเอง โดยอาศัยการปรับวิธีการสอนให้สอดคล้องกับอุปนิสัยและภูมิธรรมของแต่ละบุคคล ซึ่งสะท้อนหลักการเรียนรู้ที่ส่งเสริมการพัฒนามนุษย์อย่างต่อเนื่อง อันเป็นรากฐานของการเรียนรู้ตลอดชีวิต
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เพื่อให้เป็นไปตามกฎหมายลิขสิทธิ์ ผู้นิพนธ์ทุกท่านต้องลงลายมือชื่อในแบบฟอร์มใบมอบลิขสิทธิ์บทความ ให้แก่วารสารฯ พร้อมกับบทความต้นฉบับที่ได้แก้ไขครั้งสุดท้าย นอกจากนี้ ผู้นิพนธ์ทุกท่านต้องยืนยันว่าบทความ ต้นฉบับที่ส่งมาตีพิมพ์นั้น ได้ส่งมาตีพิมพ์เฉพาะในวารสาร วิชาการธรรม ทรรศน์ เพียงแห่งเดียวเท่านั้น หากมีการใช้ ภาพหรือตารางของผู้นิพนธ์อื่นที่ปรากฏในสิ่งตีพิมพ์อื่นมาแล้ว ผู้นิพนธ์ต้องขออนุญาตเจ้าของลิขสิทธิ์ก่อน พร้อมทั้ง แสดงหนังสือที่ได้รับการยินยอมต่อบรรณาธิการ ก่อนที่บทความจะได้รับการตีพิมพ์เอกสารอ้างอิง
โกวิท วรพิพัฒน์. (2523). การจัดการศึกษาตลอดชีวิตเพื่อส่งเสริมความเป็นประชาธิปไตย. (รายงานการวิจัย). กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
บุศรา นิยมเวช. (2563). ทฤษฎีการเรียนรู้ด้านการศึกษาและการศึกษาตลอดชีวิต. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยรามคำแหง.
ปิยะ ศักดิ์เจริญ. (2558). ทฤษฎีการเรียนรู้ผู้ใหญ่และแนวคิดการเรียนรู้ด้วยการชี้นำตนเอง: กระบวนการเรียนรู้เพื่อการส่งเสริมการเรียนรู้ตลอดชีวิต. วารสารพยาบาลทหารบก, 16(1), 8-13.
ปิยากร หวังมหาพร. (2551). นวัตกรรมการเรียนรู้ตลอดชีวิตของสหภาพยุโรป. กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
พงษ์พันธ์ พงษ์โสภา. (2543). ทฤษฎีและเทคนิคการให้คำปรึกษา. (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพฯ: พัฒนาศึกษา.
พนม ลิ้มอารีย์. (2533). การแนะแนวเบื้องต้น. กรุงเทพฯ: โอเดียนสโตร์.
พระมหาสมเดช ศรีลางัด. (2544). การศึกษาเปรียบเทียบแนวความคิดทางการปกครองของพระพุทธศาสนาและของอริสโตเติล. (วิทยานิพนธ์อักษรศาสตรมหาบัณฑิต). กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยมหิดล.
พระวิวัฒน์ อตฺตเปโม (เอี่ยมเปรมจิต). (2553). การศึกษาวิเคราะห์หลักกรรม และการให้ผลของกรรมในคัมภีร์อรรถกถาธรรมบท. (วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต). พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
ราชบัณฑิตยสถาน. (2538). พระธรรมบทจตุรภาค ฉบับราชบัณฑิตยสถาน. (พิมพ์ครั้งที่ 3). กรุงเทพฯ: อรุณการพิมพ์.
สุมณฑา พรหมบุญ และอรพรรณ พรสีมา. (2540). การเรียนรู้แบบมีส่วนร่วม. Journal of Education Studies, 26(1), 23-34.
สุมาลี สังข์ศรี. (2544). การศึกษาตลอดชีวิตเพื่อสังคมไทยในศตวรรษที่ 21. (รายงานการวิจัย). กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาแห่งชาติ สำนักนายกรัฐมนตรี.
แสง จันทร์งาม. (2540). วิธีสอนของพระพุทธเจ้า. กรุงเทพฯ: มหามกุฏราชวิทยาลัย.
อุทิศ ศิริวรรณ. (2530). ธรรมบทภาคที่ 1 แปลโดยพยัญชนะ. (พิมพ์ครั้งที่ 3). กรุงเทพฯ: เลี่ยงเชียง.
