แนวทางการยกระดับคุณภาพชีวิตของผู้ต้องขังสูงอายุในเรือนจำ ในอำเภอเมือง จังหวัดสงขลา

Main Article Content

อุ่นใจ กาสา
สืบพงศ์ สุขสม

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาปัจจัย 4 ในการดำรงชีวิตของผู้ต้องขังสูงอายุในเรือนจำ ในอำเภอเมือง จังหวัดสงขลา 2) ศึกษาการบริการและการสงเคราะห์ผู้ต้องขังสูงอายุในเรือนจำ ในอำเภอเมือง จังหวัดสงขลา 3) ศึกษาคุณภาพชีวิตของผู้ต้องขังสูงอายุในเรือนจำ ในอำเภอเมือง จังหวัดสงขลา 4) ศึกษาแนวทางการยกระดับคุณภาพชีวิตผู้ต้องขังสูงอายุในเรือนจำ ในอำเภอเมือง จังหวัดสงขลา เป็นการวิจัยผสมผสานวิธี ประชากรที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ ผู้ต้องขังสูงอายุในเรือนจำ ในอำเภอเมือง จังหวัดสงขลา จำนวน 185 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ แบบสอบถาม สถิติที่ใช้การวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ค่าความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ผู้ให้ข้อมูลสำคัญเป็นผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้องโดยตรง จำนวน 15 คน โดยเลือกผู้ให้ข้อมูลแบบเจาะจง เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ แบบสัมภาษณ์เชิงลึกและการสนทนากลุ่ม และวิเคราะห์ข้อมูลเชิงเนื้อหา
ผลการวิจัยพบว่า
1. ปัจจัย 4 ในการดำรงชีวิตของผู้ต้องขังสูงอายุในเรือนจำ ในอำเภอเมือง จังหวัดสงขลา พบว่า ปัจจัยด้านอาหาร ด้านเครื่องนุ่งห่ม ด้านยารักษาโรคและด้านเรือนนอน โดยภาพรวมอยู่ในระดับปานกลาง ซึ่งมีข้อจำกัดในด้านการจัดสรรสิ่งจำเป็นพื้นฐาน
2. การบริการและการสงเคราะห์ผู้ต้องขังสูงอายุในเรือนจำ ในอำเภอเมือง จังหวัดสงขลา โดยรวมอยู่ในระดับปานกลาง โดยมีปัจจัยในด้านอัตรากำลังเจ้าหน้าที่ หลักสูตรการอบรมวิชาชีพ การจัดสวัสดิการ กีฬาและนันทนาการ บริการสุขภาพ ด้านสภาพร่างกายและจิตใจ และสภาพแวดล้อม ตามลำดับ
3. คุณภาพชีวิตของผู้ต้องขังสูงอายุในเรือนจำ ในอำเภอเมือง จังหวัดสงขลา โดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก ในด้านความสัมพันธ์ทางสังคม ด้านร่างกาย ด้านสิ่งแวดล้อม และด้านจิตใจ ตามลำดับ
4. แนวทางการยกระดับคุณภาพชีวิตของผู้ต้องขังสูงอายุในเรือนจำ ในอำเภอเมือง จังหวัดสงขลา มี 5 แนวทาง ได้แก่ 1) แนวทางการปรับปรุงสิ่งอำนวยความสะดวกและสภาพแวดล้อมในเรือนจำ 2) แนวทางการพัฒนาการดูแลสุขภาพและบริการทางการแพทย์ 3) แนวทางการส่งเสริมสุขภาพจิตและสร้างกิจกรรมนันทนาการ 4) แนวทางการสร้างโอกาสในการเรียนรู้และพัฒนาทักษะ และ 5) แนวทางการส่งเสริมการมีส่วนร่วมของครอบครัวและสังคม

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
กาสา อ. ., & สุขสม ส. . (2026). แนวทางการยกระดับคุณภาพชีวิตของผู้ต้องขังสูงอายุในเรือนจำ ในอำเภอเมือง จังหวัดสงขลา. วารสารวิชาการธรรมทรรศน์, 26(1), 177–192. สืบค้น จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/dhammathas/article/view/284132
ประเภทบทความ
บทความวิจัย (Research Article)

เอกสารอ้างอิง

กรมราชทัณฑ์. (2567ก). แผนปฏิบัติราชการกรมราชทัณฑ์ พ.ศ. 2567. เข้าถึงได้จาก https://drive.google.com/drive/folders/1jm6atF3bUvD0iQxTMV0ZcPUoupcJKWA6

กรมราชทัณฑ์. (2568). รายงานสถิติผู้ต้องราชทัณฑ์. เข้าถึงได้จาก http://www.correct.go.th/stathomepage/

กฤษณพงค์ พูตระกูล และเสกสัณ เครือคำ. (2562). การพัฒนาประสิทธิภาพของระบบงานราชทัณฑ์ไทยเปรียบเทียบกับประเทศมาเลเซีย. (รายงานการวิจัย). กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม.

ธงชัย ทองคำ. (2563). ปัจจัยที่ส่งผลต่อคุณภาพชีวิตของผู้ต้องขังเรือนจำจังหวัดมหาสารคาม. (วิทยานิพนธ์รัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต). มหาสารคาม: มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม.

นิวัติ เอี่ยมเที่ยง และสืบพงศ์ สุขสม. (2566). กระบวนทัศน์การบริหารจัดการภาครัฐแนวใหม่ของสำนักงานคุมประพฤติสามจังหวัดชายแดนใต้. วารสาร มจร พุทธปัญญาปริทรรศน์, 8(4), 41-51. https://so03.tci-thaijo.org/index.php/jmbr/article/view/262892/179953

พิษณุ รูปเหมาะ และสุภีร์ สมอนา. (2566). แนวทางการส่งเสริมการจัดการคุณภาพชีวิตของผู้ต้องขังในเรือนจำ: กรณีศึกษาเรือนจำกลางอุดรธานี. วารสารวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี, 5(3), 77-89. https://so08.tci-thaijo.org/index.php/MSJournal/article/view/2153/1640

เพ็ญศิริ อัตถาวงศ์. (2567). การพัฒนารูปแบบโรงเรียนผู้สูงอายุเพื่อการส่งเสริมสุขภาพในผู้ต้องขังสูงอายุเรือนจำกลางสงขลา. วารสารวิชาการสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดมหาสารคาม, 8(17), 104-113. https://thaidj.org/index.php/AJMP/article/view/15902

เพียรชัยรัตน์ เงินงาม, วันชัย พลเมืองดี, พระชยานันทมุนี และชูชาติ สุทธะ. (2565). รูปแบบการพัฒนาคุณภาพชีวิตผู้ต้องขังเรือนจำจังหวัดน่านเชิงพุทธบูรณาการ. วารสารวิจยวิชาการ, 5(5), 203-219. https://doi.org/10.14456/jra.2022.117

มนัสวี แผนสมบูรณ์, ชาญคณิต กฤตยา สุริยะมณ และศุภกร ปุญญฤทธิ์. (2561). แนวทางในการพัฒนาการปฏิบัติงานด้านสวัสดิการต่อผู้ต้องขังสูงอายุ: กรณีศึกษาเรือนจำกลางคลองเปรมและทัณฑสถานหญิงกลาง กรุงเทพมหานคร. ใน จินดา ขลิบทอง (บ.ก.), การประชุมเสนอผลงานวิจัยระดับชาติ มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช ครั้งที่ 9, 29 พฤศจิกายน 2562 (หน้า 683-701). นนทบุรี: มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.

สมรมน ช้วนปรีชา และพิศมัยจารุจิตติพันธ์. (2559). ปัจจัยที่ส่งผลต่อคุณภาพชีวิตของผู้ต้องขังสูงอายุในเรือนจำและทัณฑสถานเขตกรุงเทพมหานคร. วารสารเกษมบัณฑิต, 17(1), 110-126. https://so04.tci-thaijo.org/index.php/jkbu/article/view/58839/48482

สำนักส่งเสริมและพิทักษ์ผู้สูงอายุ. (2556). มาตรฐานขั้นต่ำแห่งองค์การสหประชาชาติว่าด้วยการปฏิบัติต่อผู้ต้องขัง. กรุงเทพฯ: กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์.

อัญรัช สาริกัลยะ. (2563). ปัจจัยที่ส่งผลต่อการพัฒนาคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุในเขตภาษีเจริญ กรุงเทพมหานคร. วารสารการวิจัยการบริหารการพัฒนา, 10(4), 87-99. https://so01.tci-thaijo.org/index.php/JDAR/article/view/244506/165959

Buttagat, V., Techakhot, P., Wiriya, W., Mueller, M., & Areeudomwong, P. (2020). Effectiveness of traditional Thai self-massage combined with stretching exercises for the treatment of patients with chronic non-specific low back pain: A single-blinded randomized controlled trial. Journal of Bodywork and Movement Therapies, 24(1), 19-24. https://doi.org/10.1016/j.jbmt.2019.03.017

Cronbach, L. J. (1990). Essentials of psychological testing. (5th ed.). New York, NY: Harper Collins. Publishers.

Pageau, F., Cornaz, C. D., Gothuey, I., & Seaward, H. (2021). Prison unhealthy lifestyle and poor mental health of older persons. Frontiers in Psychiatry, 12, 690291. https://doi.org/10.3389/fpsyt.2021.690291

Papa, V., Tafuri, D., & Vaccarezza, M. (2021). Could physical activity have any role in cardiovascular disease prevention in prisoners? A systematic review. International Journal of Environmental Research and Public Health, 18(5), 2307.

Prost, S. G., Novisky, M. A., Rakes, S., & Tripodi, S. J. (2021). Anxiety and physical health among older adults incarcerated in prison. Journal of Correctional Health Care, 27(3), 206-218. https://doi.org/10.1177/10783458211000000

Regoli, R. M., & Hewitt, J. D. (2009). Exploring criminal justice: The essentials. Sudbury, MA: Jones and Bartlett Publishers.

UNODC. (n.d.). The United Nations Standard Minimum Rules for the Treatment of Prisoners (the Nelson Mandela Rules). Retrieved from https://www.unodc.org/documents/justice-and-prison-reform/Nelson_Mandela_Rules-E-ebook.pdf