กลยุทธ์การสร้างเครือข่ายความร่วมมือเพื่อพัฒนาการนิเทศการศึกษาที่มีประสิทธิผล สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ

Main Article Content

รัชฎาภรณ์ โพธิ์สว่าง
อภิสิทธิ์ สมศรีสุข
ทรัพย์หิรัญ จันทรักษ์

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาองค์ประกอบ 2) ศึกษาสภาพปัจจุบันและพึงประสงค์ 3) พัฒนากลยุทธ์ 4) ตรวจสอบความเหมาะสมและความเป็นไปได้กลยุทธ์การสร้างเครือข่ายความร่วมมือเพื่อพัฒนาการนิเทศการศึกษาที่มีประสิทธิผล ใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสมผสาน (Mixed Methods Research) กลุ่มตัวอย่างคือศึกษานิเทศก์ จำนวน 265 คน ได้มาโดยการสุ่มแบบหลายขั้นตอน (Multi-stage Sampling) เครื่องมือวิจัยผ่านการตรวจสอบความตรงและมีค่าความเที่ยงสูงผิดปกติ (Cronbach’s alpha = 1.000) เนื่องจากเครื่องมือผ่านการตรวจสอบความเที่ยงตรงเชิงเนื้อหาจากผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 5 คน (IOC) และมีการทดลองใช้ (Try-out) กับกลุ่มที่มีลักษณะใกล้เคียงกับกลุ่มตัวอย่างจนได้ข้อคำถามที่ชัดเจนและสอดคล้องกันอย่างสมบูรณ์ สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ค่าเฉลี่ยร้อยละ ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการวิเคราะห์ข้อมูลค่า PNI modified
ผลการวิจัยพบว่า 1) องค์ประกอบการสร้างเครือข่ายฯ มี 6 ด้าน ได้แก่ ทักษะภาวะผู้นำ การกำหนดวัตถุประสงค์ การมีส่วนร่วม การพัฒนาสมาชิก การปฏิบัติงาน และการติดตามประเมินผล มีความเหมาะสมระดับมากที่สุด 2) สภาพปัจจุบันมีค่าเฉลี่ยระดับมาก (x̄ = 4.19) สภาพที่พึงประสงค์ระดับมากที่สุด (x̄ = 4.54) โดยมีค่าดัชนีความต้องการจำเป็น (PNI modified) รวมเท่ากับ 0.084 3) กลยุทธ์ที่พัฒนาขึ้น ประกอบด้วย วิสัยทัศน์ พันธกิจ เป้าประสงค์ กลยุทธ์ โครงการ และตัวชี้วัด และ 4) ผลการตรวจสอบกลยุทธ์มีความเหมาะสมและความเป็นไปได้ในระดับมากที่สุด

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
โพธิ์สว่าง ร. ., สมศรีสุข อ. ., & จันทรักษ์ ท. . (2026). กลยุทธ์การสร้างเครือข่ายความร่วมมือเพื่อพัฒนาการนิเทศการศึกษาที่มีประสิทธิผล สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ. วารสารวิชาการธรรมทรรศน์, 26(1), 269–284. สืบค้น จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/dhammathas/article/view/285111
ประเภทบทความ
บทความวิจัย (Research Article)

เอกสารอ้างอิง

กุลทัต หงส์ชยางกูร และปรัชญานันท์ เที่ยงจรรยา. (2565). การสร้างและการบริหารเครือข่าย. สงขลา: มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์.

แดนไพร สีมาคาม. (2564). กลยุทธ์การดำเนินงานระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียนอย่างมีประสิทธิผลสำหรับโรงเรียนประถมศึกษา สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ. (ดุษฎีนิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต). สกลนคร: มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร.

ทนันเดช ยงค์กมล. (2562). การพัฒนารูปแบบการบริหารจัดการเครือข่ายสถานศึกษาของโรงเรียนในเครือสารสาสน. (วิทยานิพนธ์การศึกษาดุษฎีบัณฑิต). พะเยา: มหาวิทยาลัยพะเยา.

นงค์รักษ์ เคนไชยวงศ์. (2561). กลยุทธ์การจัดการศึกษาแบบเรียนรวมอย่างมีประสิทธิผลสำหรับโรงเรียนมัธยมศึกษา สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (ดุษฎีนิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต). สกลนคร: มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร.

นฤมล ตุงคะสิริ. (2559). รายงานวิเคราะห์การติดตามและประเมินผลการดำเนินงานของคณะครุศาสตร์ตามแผนปฏิบัติการประจำปีงบประมาณ. พิษณุโลก: มหาวิทยาลัยราชภัฏพิบูลสงคราม.

นลินรัตน์ สุขนิตย์กิติกุล. (2563). คู่มือการปฏิบัติงานการติดตามและประเมินผล. สุรินทร์: กองนโยบายและแผน สำนักงานอธิการบดี มหาวิทยาลัยราชภัฏสุรินทร์.

ประทีป ทับโทน. (2563). กลยุทธ์การบริหารสถานศึกษาด้วยความรับผิดชอบต่อสังคมของโรงเรียน สังกัดเทศบาล. (วิทยานิพนธ์ครุศาสตรดุษฎีบัณฑิต). ปทุมธานี: มหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์.

ภาณุมาศ เฉลยนาค. (2556). กลยุทธ์การระดมทรัพยากรทางการศึกษาของสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพระนครศรีอยุธยา เขต 1 และ เขต 2. (วิทยานิพนธ์ครุศาสตรดุษฎีบัณฑิต). พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยราชภัฏพระนครศรีอยุธยา.

ภูมิภัทร กลางโคตร์, ทนงศักดิ์ คุ้มไข่น้ำ, วาโร เพ็งสวัสดิ์ และพรเทพ เสถียรนพเก้า. (2561). กลยุทธ์การบริหารโรงเรียนเพื่อเป็นองค์กรแห่งการเรียนรู้แบบมืออาชีพสำหรับโรงเรียนมัธยมศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาภาคตะวันออกเฉียงเหนือ. วารสารมหาวิทยาลัยนครพนม, 8(1), 63-71.

วาลิกา อัครนิตย์. (2562). กลยุทธ์การสร้างเครือข่ายความร่วมมือเพื่อพัฒนาโรงเรียนในสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาบึงกาฬ. (ดุษฎีนิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต). สกลนคร: มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร.

สรญา วัชระสังกาศ. (2564). กลยุทธ์การพัฒนาทักษะการเรียนรู้และนวัตกรรมของนักเรียนประถมศึกษาในโรงเรียน สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ. (ดุษฎีนิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต) สกลนคร: มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร.

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2565). นโยบาย จุดเน้น สพฐ. ประจำปีงบประมาณ 2565. กรุงเทพฯ: กระทรวงศึกษาธิการ.

สำนักงานศึกษาธิการภาค 9. (2562). การพัฒนารูปแบบการติดตามและประเมินผลแบบมีส่วนร่วมให้มีประสิทธิภาพตามหลักธรรมาภิบาลและสอดคล้องกับทิศทางการปฏิรูปการศึกษาของประเทศในยุคประเทศไทย 4.0. กรุงเทพฯ: กลุ่มตรวจราชการและติดตามประเมินผล สำนักงานศึกษาธิการภาค 9 สำนักงานปลัดกระทรวงศึกษาธิการ กระทรวงศึกษาธิการ.

สุดา มงคลสิทธิ์. (2562). กลยุทธ์การสร้างเครือข่ายความร่วมมือเพื่อพัฒนาการจัดการศึกษาในโรงเรียนเอกชนจังหวัดชลบุรี. กาญจนบุรี: มหาวิทยาลัยเวสเทิร์น.

หน่วยศึกษานิเทศก์. (2564). แนวทางการนิเทศการจัดการศึกษาเชิงรุก. กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน.

Azorín, C. (2022). Collaborative networking in education: Learning across international contexts. International Journal of Educational Research Open, 3, 1-10.

Donitsa-Schmidt, S., & Zuzovsky, R. (2024). Teacher education in Israel: A fifty-year journey (1974–2024). Journal of Education for Teaching, 50(5), 816-833.

Greenberg, J., & Baron, R. A. (1995). Behavior in organizations: Understanding and managing the human side of work. (5th ed.). Prentice Hall, Englewood Cliffs, NJ.

Harris, A., & Jones, M. (2020). Professional learning networks in a time of pandemic: A case of complexity. Journal of Professional Capital and Community, 5(3–4), 347-354.

Prenger, R., Poortman, C. L., & Handelzalts, A. (2021). Professional learning networks: From teacher learning to school improvement. Journal of Educational Change, 22(1), 13-52.

Wiyono, B. B., et al. (2025). Developing a community-based academic supervision model: A strategic reform for enhancing professional learning in Indonesian primary schools. Educational Journal of Social and Development Research.