สังคมอารยวิถี: กระบวนการเสริมสร้างสังคมตามแนวกูฏทันตสูตร

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษากระบวนการเสริมสร้างสังคม 2) ศึกษาหลักธรรมในกูฏทันตสูตร 3) บูรณาการกระบวนการเสริมสร้างสังคมตามแนวกูฏทันตสูตร และ 4) เสนอแนวคิดสังคมอารยวิถีตามแนวกูฏทันตสูตร เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยใช้การวิจัยเอกสารจากพระไตรปิฎก อรรถกถา ตำรา และงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง ควบคู่กับการสัมภาษณ์เชิงลึกผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จากนั้นนำข้อมูลมาวิเคราะห์เนื้อหาและสังเคราะห์เชิงพรรณนา
ผลการวิจัยพบว่า
1. กระบวนการเสริมสร้างสังคมเป็นกระบวนการที่เกี่ยวข้องกับการอยู่ร่วมกันของมนุษย์ภายใต้โครงสร้างและสถาบันทางสังคม มีความสัมพันธ์และการพึ่งพาอาศัยซึ่งกันและกัน โดยมีองค์ประกอบสำคัญ ได้แก่ ทัศนคติ คุณธรรม วัฒนธรรม และกฎเกณฑ์ทางสังคม การเสริมสร้างสังคมที่มีประสิทธิภาพต้องอาศัยการพัฒนาด้านวิธีคิดและวิธีปฏิบัติที่สอดคล้องกัน เพื่อให้เกิดการอยู่ร่วมกันอย่างสงบสุขและยั่งยืน
2. กูฏทันตสูตรเป็นพระสูตรสำคัญในพระไตรปิฎกเกี่ยวกับการพัฒนาสังคมและการบริหารบ้านเมือง โดยเน้นการแก้ไขปัญหาที่ต้นเหตุ การส่งเสริมอาชีพและเศรษฐกิจของประชาชน การสนับสนุนการปฏิบัติหน้าที่ของข้าราชการอย่างมีประสิทธิภาพ และการดำเนินชีวิตตามหลักคุณธรรม
3. การบูรณาการกระบวนการเสริมสร้างสังคมตามแนวกูฏทันตสูตร พบว่า การสร้างสังคมอารยวิถีควรมุ่งพัฒนาคนให้มีศีลและปัญญาควบคู่กับการพัฒนาบ้านเมือง โดยให้ความสำคัญกับการแก้ไขปัญหาที่ต้นเหตุ การส่งเสริมความสามัคคี และการยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชน เพื่อให้สังคมเกิดความมั่นคงและยั่งยืน
4. การเสนอรูปแบบสังคมอารยวิถีตามแนวกูฏทันตสูตร สามารถสังเคราะห์เป็นองค์ความรู้ใหม่ในรูปแบบ “4 กระบวนการ 6 เป้าหมาย” (4 Creation Processes, 6 Goals) โดย 4 กระบวนการ ได้แก่ การวิเคราะห์ปัญหา การวางแผน การดำเนินการ และการปรับปรุง ส่วน 6 เป้าหมาย ได้แก่ การแก้ไขปัญหาที่ต้นเหตุ ความเท่าเทียม การส่งเสริมการศึกษา การปลูกฝังคุณธรรม การมีส่วนร่วมของประชาชน และความสามัคคีในสังคม สามารถนำไปประยุกต์ใช้ในการพัฒนาชุมชน องค์กร และสังคมให้เกิดความมั่นคงและยั่งยืนต่อไป