โมเดลความสัมพันธ์เชิงสาเหตุภาวะผู้นำของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อความเป็นองค์การสมรรถนะสูงของโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) พัฒนาโมเดลความสัมพันธ์เชิงสาเหตุภาวะผู้นำของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อความเป็นองค์การสมรรถนะสูงของโรงเรียน 2) ตรวจสอบความสอดคล้องของโมเดลกับข้อมูลเชิงประจักษ์ และ 3) เสนอแนวทางพัฒนาภาวะผู้นำของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ เป็นการวิจัยเชิงปริมาณแบบเปรียบเทียบเชิงสาเหตุ ดำเนินการ 3 ระยะ ได้แก่ การพัฒนาโมเดลสมมุติฐานจากเอกสาร งานวิจัย และการสัมภาษณ์ผู้ทรงคุณวุฒิ 5 คน การตรวจสอบโมเดลกับข้อมูลเชิงประจักษ์จากกลุ่มตัวอย่าง 638 คน ซึ่งเป็นผู้บริหารสถานศึกษาและครู ได้มาด้วยการสุ่มแบบแบ่งชั้นตามสัดส่วน และการกำหนดแนวทางพัฒนาจากผลการวิเคราะห์โมเดลร่วมกับการสัมภาษณ์ผู้เชี่ยวชาญ 5 คน เครื่องมือที่ใช้เป็นแบบสอบถามมาตราส่วนประมาณค่า 5 ระดับ มีค่าความเชื่อมั่นทั้งฉบับเท่ากับ .97 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา สัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์เพียร์สัน การวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงยืนยัน และการวิเคราะห์โมเดลสมการโครงสร้าง
ผลการวิจัยพบว่า
1. โมเดลประกอบด้วยตัวแปรเชิงสาเหตุ 4 ตัว ได้แก่ ภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลง การบริหารเชิงกลยุทธ์ การจัดการทรัพยากรมนุษย์ และการจัดการเรียนรู้
2. โมเดลมีความสอดคล้องกับข้อมูลเชิงประจักษ์ โดยมีค่า χ² = 123.17, df = 106, p = .12177, GFI = .983, AGFI = .959 และ RMSEA = .016 สามารถอธิบายความแปรปรวนของความเป็นองค์การสมรรถนะสูงได้ร้อยละ 78 การจัดการทรัพยากรมนุษย์มีอิทธิพลทางตรงสูงที่สุด (β = .93, p < .01) รองลงมาคือการจัดการเรียนรู้ (β = .22, p < .01)
3. แนวทางการพัฒนาควรมุ่งพัฒนาวิสัยทัศน์ของผู้บริหาร การกำหนดเป้าหมายเชิงกลยุทธ์ การพัฒนาบุคลากรอย่างเป็นระบบ และการใช้ข้อมูลสารสนเทศในการจัดการเรียนรู้
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เพื่อให้เป็นไปตามกฎหมายลิขสิทธิ์ ผู้นิพนธ์ทุกท่านต้องลงลายมือชื่อในแบบฟอร์มใบมอบลิขสิทธิ์บทความ ให้แก่วารสารฯ พร้อมกับบทความต้นฉบับที่ได้แก้ไขครั้งสุดท้าย นอกจากนี้ ผู้นิพนธ์ทุกท่านต้องยืนยันว่าบทความ ต้นฉบับที่ส่งมาตีพิมพ์นั้น ได้ส่งมาตีพิมพ์เฉพาะในวารสาร วิชาการธรรม ทรรศน์ เพียงแห่งเดียวเท่านั้น หากมีการใช้ ภาพหรือตารางของผู้นิพนธ์อื่นที่ปรากฏในสิ่งตีพิมพ์อื่นมาแล้ว ผู้นิพนธ์ต้องขออนุญาตเจ้าของลิขสิทธิ์ก่อน พร้อมทั้ง แสดงหนังสือที่ได้รับการยินยอมต่อบรรณาธิการ ก่อนที่บทความจะได้รับการตีพิมพ์เอกสารอ้างอิง
จันทิมา พรหมเกษ. (2559). ผลกระทบของการปฏิบัติการด้านการบริหารทรัพยากรมนุษย์และความผูกพันต่อองค์กรที่มีต่อการเพิ่มผลผลิตและความสามารถในการ ทำกำไรของธุรกิจกระเป๋าและเครื่องหนังในประเทศ. วารสารศรีนครินทรวิ โรฒวิจัยและพัฒนา (สาขามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์), 8(16), 30-43. https://ejournals.swu.ac.th/index.php/swurd/article/view/8364/7386
จิตติภา ขาวอ่อน. (2557). ความพึงพอใจในการปฏิบัติงานของข้าราชการสำนักงานปลัดกระทรวง กระทรวงศึกษาธิการ. (วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต). เพชรบูรณ์: มหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบูรณ์.
ณัชญานุช สุดชาดี. (2561). ภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อความเป็นองค์การสมรรถนะสูงของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุดรธานี. อุดรธานี: มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี.
บัณฑิต ศรีสงคราม และไพฑูรย์ พวงยอด. (2566). สภาพปัจจุบัน ปัญหา การจัดการเรียนรู้ในสถานการณ์การแพร่ระบาดของเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 (COVID-19) ของโรงเรียนในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 21 จังหวัดบึงกาฬ. วารสาร มจร อุบลปริทรรศน์, 8(2), 1767-1778. https://so06.tci-thaijo.org/index.php/mcjou/article/view/269888/181091
ภารดี อนันต์นาวี. (2551). สภาพและปัญหาการบริหารจัดการที่ดีของสถานศึกษาขั้นพื้นฐานภาคตะวันออก. ชลบุรี: มหาวิทยาลัยบูรพา
วชิราพร บุนนท์. (2565). การพัฒนาตัวบ่งชี้การบริหารเชิงกลยุทธ์ของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาหนองคาย. (วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต). สกลนคร: มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร.
วิจารณ์ พานิช. (2555). วิถีสร้างการเรียนรู้เพื่อศิษย์ในศตวรรษที่ 21. กรุงเทพฯ: มูลนิธิสดศรีสฤษดิ์วงศ์.
วิไลลักษณ์ โภคาพานิชย์. (2562). โมเดลความสัมพันธ์เชิงสาเหตุปัจจัยที่ส่งผลต่อประสิทธิผลการบริหารจัดการศึกษาของโรงเรียนมัธยมศึกษาในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ. (วิทยานิพนธ์ครุศาสตรดุษฎีบัณฑิต). สกลนคร: มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร.
สง่า จันทร์วิเศษ, สมกิต บุญยะโพธิ์ และสุรินทร์ สำลี. (2568). แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงของผู้บริหารสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 9. วารสารส่งเสริมและพัฒนาวิชาการสมัยใหม่, 3(4), 321-337. https://so12.tcithaijo.org/index.php/MADPIADP/article/download/3084/2811/29484
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2566). แผนปฏิบัติราชการระยะ 5 ปี (พ.ศ. 2566-2570) ของสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. กรุงเทพฯ: กระทรวงศึกษาธิการ.
สำนักแผนและประกันคุณภาพการศึกษา. (2558). คู่มือประกันคุณภาพการศึกษา 2558. กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการการอุดมศึกษา.
สุเทพ พงษ์ศรีวัฒน์. (2561). ภาวะความเป็นผู้นำ. กรุงเทพฯ: เอ็กซเปอร์เน็ท.
อัมพร พินสา. (2563). การพัฒนารูปแบบการจัดการศึกษาโดยใช้ท้องถิ่นเป็นฐานของสถานศึกษาในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาภาคตะวันออกเฉียงเหนือ. (วิทยานิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต). อุดรธานี: มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี.
De Waal, A. (2007). The Characteristics of High-Performance Organization. Business Strategy Series, 8, 179-185.
Litwin, G. H., & Stringer, R. A., Jr. (1968). Motivation and organizational climate. Boston, MA: Division of Research, Harvard Business School.
Mowday, R., Steers, R. M., & Porter, L. (1979). The measurement of organizational commitment. Journal of Vocational Behavior, 1(4), 224-247.
Partnership for 21st Century Skills. (2009). Framework for 21st century learning. Washington, DC: Author.
