การบริหารจัดการแบบมีส่วนร่วมต่อการปรับโครงสร้างการผลิตข้าวโพดเลี้ยงสัตว์เพื่อลดการเผาและเพิ่มประสิทธิภาพในพื้นที่อำเภอแม่แจ่ม จังหวัดเชียงใหม่
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) วิเคราะห์การปรับโครงสร้างการผลิตข้าวโพดเลี้ยงสัตว์เพื่อลดการเผาและเพิ่มประสิทธิภาพในพื้นที่อำเภอแม่แจ่ม จังหวัดเชียงใหม่ และ 2) ศึกษาแนวทางการบริหารจัดการแบบมีส่วนร่วมต่อการปรับโครงสร้างการผลิตข้าวโพดเลี้ยงสัตว์เพื่อลดการเผาและเพิ่มประสิทธิภาพในพื้นที่อำเภอแม่แจ่ม จังหวัดเชียงใหม่ โดยวิธีการดำเนินการวิจัยเป็นการวิจัยแบบผสมผสาน โดยเก็บข้อมูลเชิงปริมาณเป็นหลักและเชิงคุณภาพเป็นรอง กลุ่มผู้ให้ข้อมูลทั้งหมด 462 คน ประกอบด้วย 1) กลุ่มตัวอย่างเกษตรกร 362 คน 2) ผู้มีส่วนกำหนดนโยบาย 30 คน ผู้นำชุมชน 30 คน 3) กลุ่มผู้นำเกษตรกร 10 คน 4) ผู้ประกอบการ 10 คน 5) นักวิชาการ/ผู้เชี่ยวชาญ 10 คน และ 6) ภาคประชาสังคม 10 คน เครื่องมือที่ใช้ ได้แก่ แบบสอบถาม การสัมภาษณ์เชิงลึก การสนทนากลุ่ม และการสังเกตการณ์ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา การวิเคราะห์เนื้อหา และสถิติเชิงอนุมาน
ผลการวิจัยพบว่า
1. การปรับโครงสร้างการผลิตข้าวโพดเลี้ยงสัตว์เพื่อลดการเผาและเพิ่มประสิทธิภาพ คือ เกษตรกรมีความสนใจต่อการปรับโครงสร้างการผลิตในระดับมาก (ค่าเฉลี่ย 99) โดยต้องการการสนับสนุนด้านเงินทุนจากภาครัฐมากที่สุด (ค่าเฉลี่ย 4.32) ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อความสนใจ ได้แก่ การศึกษา จำนวนสมาชิกครอบครัวที่ช่วยทำการเกษตร และหนี้สิน โดยเกษตรกรที่มีหนี้สินมาก การศึกษาสูง มีพื้นที่เพาะปลูกมาก และเคยร่วมโครงการภาครัฐ จะมีแนวโน้มสนใจปรับโครงสร้างการผลิตข้าวโพดเลี้ยงสัตว์มากกว่า ในทางกลับกันเกษตรกรที่มีรายได้สูงหรือประสบปัญหาตลาด กลับมีความสนใจน้อยกว่า
2. แนวทางการบริหารจัดการแบบมีส่วนร่วมต่อการปรับโครงสร้างการผลิตการเกษตรเพื่อลดการเผาและเพิ่มประสิทธิภาพ ประกอบด้วย โครงสร้างการบริหารจัดการ 3 ระดับ คือ ระดับนโยบาย ระดับปฏิบัติการ และระดับพื้นที่ กลยุทธ์การสร้างการมีส่วนร่วมผ่านการจัดทำแผนที่ผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย การเชื่อมโยงกับตัวชี้วัดของหน่วยงาน และการพัฒนาศูนย์ข้อมูลกลางแบบบูรณาการเพื่อสนับสนุนการตัดสินใจ
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เพื่อให้เป็นไปตามกฎหมายลิขสิทธิ์ ผู้นิพนธ์ทุกท่านต้องลงลายมือชื่อในแบบฟอร์มใบมอบลิขสิทธิ์บทความ ให้แก่วารสารฯ พร้อมกับบทความต้นฉบับที่ได้แก้ไขครั้งสุดท้าย นอกจากนี้ ผู้นิพนธ์ทุกท่านต้องยืนยันว่าบทความ ต้นฉบับที่ส่งมาตีพิมพ์นั้น ได้ส่งมาตีพิมพ์เฉพาะในวารสาร วิชาการธรรม ทรรศน์ เพียงแห่งเดียวเท่านั้น หากมีการใช้ ภาพหรือตารางของผู้นิพนธ์อื่นที่ปรากฏในสิ่งตีพิมพ์อื่นมาแล้ว ผู้นิพนธ์ต้องขออนุญาตเจ้าของลิขสิทธิ์ก่อน พร้อมทั้ง แสดงหนังสือที่ได้รับการยินยอมต่อบรรณาธิการ ก่อนที่บทความจะได้รับการตีพิมพ์เอกสารอ้างอิง
กวิน มุสิกา, สุชนนี เมธิโยธิน และบรรพต วิรุณราช. (2562). แนวทางการบริหารหนี้สินเกษตรกรไทย. วารสารสันติศึกษาปริทรรศน์ มจร, 7(1), 111-125. https://so03.tci-thaijo.org/index.php/journal-peace/article/view/137839
ชาญชัย คำจำปา และภักดี โพธิ์สิงห์. (2564). นวัตกรรมด้านการเกษตรเพื่อประโยชน์สาธารณะ. วารสารการบริหารการปกครองและนวัตกรรมท้องถิ่น, 5(3), 131-142. https://so03.tci-thaijo.org/index.php/JLGISRRU/article/view/253625
ณมน ธนินธญางกูร และวัลลักษณ์ เที่ยงดาห์. (2568). การเสริมสร้างความเข้มแข็งของเศรษฐกิจฐานรากเพื่อการพัฒนาอย่างยั่งยืน. วารสารมหาวิทยาลัยราชภัฏร้อยเอ็ด, 9(1), 124-133. https://so03.tci-thaijo.org/index.php/reru/article/view/284912/188460
ธีรพงศ์ บริรักษ์. (2562). ถอดบทเรียนวิกฤต PM 2.5. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยอีสเทิร์นเอเชีย, 13(3), 44-58.
https://he01.tci-thaijo.org/index.php/EAUHJSci/article/view/231508
นิพนธ์ พัวพงศกร, สุทธิภัทร ราชคม และกำพล ปั้นตะกั่ว. (2567). ปัญหาฝุ่น PM 2.5: แนวทางป้องกัน-ลดเผาในที่โล่ง และร่าง พ.ร.บ.งบฯ 67. กรุงเทพฯ: สถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย (ทีดีอาร์ไอ).
พิพัทธเวศ วันนาร. (2565). การค้าเสรี: ความท้าทายหรือโอกาสสำหรับภาคอุตสาหกรรมการเกษตร. Journal of Modern Learning Development, 7(7), 263-280.
วรารัตน์ บุญเรืองจักร, สัญญา เคณาภูมิ และเสาวลักษณ์ โกศลกิตติอัมพร. (2559). การบูรณาการเทคโนโลยีสารสนเทศเพื่อการบริหารจัดการรัฐกิจ. วารสารวิชาการธรรมทรรศน์, 16(2), 203-220.https://so06.tci-thaijo.org/index.php/dhammathas/article/view/78819/63110
วิวัฒน์ ไมเกิ้นสาร และมนฤดี มูลคำ. (2557). การเปลี่ยนแปลงในภาคเกษตรในบริบทของอนาคตโลก. ปัญญาพิวัฒน์สาร, 5(ฉบับพิเศษ), 244-255. https://so05.tci-thaijo.org/index.php/pimjournal/article/view/20113
ศรติ ภูมิโพธ. (2556). การค้าเสรี: เครือข่ายการบริหารเพื่อผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย: กรอบแนวคิดเชิงพลวัตระบบ. วารสารร่มพฤกษ์ มหาวิทยาลัยเกริก, 13(2), 1-18. https://so05.tci-thaijo.org/index.php/romphruekj/article/view/62151
แสงดาว กองใจ, สมคิด แก้วทิพย์, เฉลิมชัย ปัญญาดี และบงกชมาศ เอกเอี่ยม. (2565). การยึดมั่นผูกพันในงานและหนุนเสริมขับเคลื่อนหุ้นส่วนทางสังคม เพื่อป้องกันและแก้ไขปัญหาฝุ่นควันจังหวัดเชียงใหม่. วารสารวิชาการธรรมทรรศน์, 22(3), 387-397. https://so02.tci-thaijo.org/index.php/JBS/article/view/254371
สุภางค์ จันทวานิช. (2557). วิธีการวิจัยเชิงคุณภาพ. (พิมพ์ครั้งที่ 21). กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สำนักงานพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ. (2567). รายงานสรุปสถานการณ์ไฟป่าและหมอกควันด้วยเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศปี 2567. กรุงเทพฯ: สำนักประยุกต์และบริหารภูมิสารสนเทศ.
สำนักงานจังหวัดเชียงใหม่. (2568). รายงานการประชุมหัวหน้าส่วนราชการประจำจังหวัดเชียงใหม่และการประชุมคณะกรมการจังหวัดเชียงใหม่. เชียงใหม่: กลุ่มงานอำนวยการจังหวัดเชียงใหม่.
สำนักงานเกษตรและสหกรณ์จังหวัดเชียงใหม่. (2567). ข้อมูลพื้นฐานของจังหวัดเชียงใหม่. เข้าถึงได้จาก https://www.opsmoac.go.th/chiangmai-dwl-files-461291791090
Ajzen, I. (1991). The Theory of Planned Behavior. Organizational Behavior & Human Decision Processes, 50(2), 179-211. https://www.researchgate.net/publication/272790646_The_Theory_of_Planned_Behavior
Hooghe, L., & Marks, G. (2001). Multi-Level Governance and European Integration. New York: Lanham, Boulder, Oxford: Rowman & Littlefield Publishers, Inc.
Muhammad Isa Abdurrahman, Sukalpaa Chaki, Gaurav Saini. (2020). Stubble burning: Effects on health & environment, regulations and management practices. Retrieved from https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2666765720300119
Rogers, E. M. (2003). Diffusion of innovations. (5rd ed.). A Division of Macmillan Publishing. New York, NY: Free Press.
Reed, M. S. (2008). Stakeholder participation for environmental management: A literature review. Biological Conservation, 141(10), 2417-2431. https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0006320708002693
