รูปแบบการเมืองภาคประชาสังคมกับการมีส่วนร่วมพัฒนาชุมชนระดับท้องถิ่นตามแบบบูรณาการหลักอปริหานิยธรรม จังหวัดร้อยเอ็ด

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษารูปแบบการเมืองภาคประชาสังคมและการมีส่วนร่วมในการพัฒนาชุมชนระดับท้องถิ่นตามแบบบูรณาการหลักอปริหานิยธรรมในจังหวัดร้อยเอ็ด 2) พัฒนารูปแบบดังกล่าวให้เหมาะสมกับบริบทพื้นที่ และ 3) เสนอรูปแบบการเมืองภาคประชาสังคมที่สามารถนำไปใช้ส่งเสริมการมีส่วนร่วมของประชาชนในการพัฒนาชุมชน กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ ตัวแทนผู้บริหารหน่วยงานภาครัฐ ภาคเอกชน และภาคประชาชน จำนวน 169 คน ผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 9 รูป/คน ใช้ในการสนทนากลุ่ม เครื่องมือวิจัยเป็นแบบสนทนากลุ่มและแบบสอบถาม มีค่า IOC ระหว่าง 0.67-1.00 ค่าอำนาจจำแนกระหว่าง 0.445–0.852 และค่าความเชื่อมั่นทั้งฉบับ เท่ากับ 0.982 สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน สหสัมพันธ์แบบเพียร์สัน การวิเคราะห์การถดถอยพหุคูณ และการวิเคราะห์เชิงพรรณนา
ผลการวิจัยพบว่า
1. การเมืองภาคประชาสังคมและการมีส่วนร่วมในการพัฒนาชุมชนระดับท้องถิ่นตามแบบบูรณาการหลักอปริหานิยธรรมอยู่ในระดับมาก ความสัมพันธ์ระหว่างการเมืองภาคประชาสังคมกับการมีส่วนร่วมพัฒนาชุมชนระดับท้องถิ่น มีความสัมพันธ์กันทางบวก (r = .648, p-value = .000)
2. รูปแบบการเมืองภาคประชาสังคมที่พัฒนาขึ้นประกอบด้วย 3 ส่วนสำคัญ ได้แก่ 1) ปัจจัยนำเข้า การมีส่วนร่วมพัฒนาชุมชนตามหลักอปริหานิยธรรม ซึ่งเน้นธรรมะเป็นเหตุแห่งความเจริญ 2) กระบวนการ ขั้นตอนการพัฒนาคนและสังคมให้มีคุณภาพ และ 3) ผลผลิต ที่ทำให้ชีวิตประชาชนดี ความมั่นคง และคุณภาพชีวิตที่ดี
3. การนำเสนอรูปแบบการเมืองภาคประชาสังคมที่พัฒนาขึ้นนำไปสู่กระบวนการพัฒนาที่เป็นระบบ ได้แก่ การวางแผนร่วมกัน การแลกเปลี่ยนเรียนรู้ การมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วน และการสร้างเครือข่ายความร่วมมือ