พระสังฆาธิการกับการบริหารจัดการสุขภาวะของพระสงฆ์ในจังหวัดพิจิตร

Main Article Content

พระครูวิบูลสิทธิการ
ศรชัย ท้าวมิตร
โชติ บดีรัฐ

บทคัดย่อ

การศึกษาวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาปัญหาสภาพการบริหารจัดการสุขภาวะพระสงฆ์ใวัดจังหวัดพิจิตร เพื่อศึกษาปัจจัยที่ส่งผลประสิทธิผลต่อการบริหารจัดการสุขภาวะของพระสงฆ์ และเพื่อศึกษาแนวทางการพัฒนาการบริหารจัดการสุขภาวะของพระสงฆ์ตามธรรมนูญสุขภาพของพระสังฆาธิการในจังหวัดพิจิตร เป็นวิธีวิจัยแบบผสานวิธี การวิจัยเชิงปริมาณ กลุ่มตัวอย่าง จำนวน 400 รูป รวบรวมข้อมูลจากแบบสอบถาม วิเคราะห์ข้อมูลโดยสถิติเชิงพรรณนา แจกแจงความถี่หาค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงมาตรฐาน และการวิเคราะห์ถดถอยพหุคูณ วิธีแบบขั้นตอน การวิจัยเชิงคุณภาพ การสัมภาษณ์ จำนวน 8 รูป วิเคราะห์ข้อมูลเชิงเนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า


1) ปัญหาสภาพการบริหารจัดการสุขภาวะพระสงฆ์ในจังหวัดพิจิตร พบว่า มีปัญหาทั้งทางด้านการบริหารจัดการทางด้านร่างกาย การทานอาหารให้ครบ 5 หมู่ การออกกำลังกาย การนอนหลับพักผ่อน การเรียนรู้วิธีจัดการกับความเครียด พฤติกรรมเสี่ยง การดื่มน้ำที่สะอาดและเพียงพอ การสร้างสัมพันธภาพที่ดีกับผู้อื่น การจัดสรรเวลาให้มีกิจกรรมที่ช่วยผ่อนคลายความเครียด การทางด้านการพบแพทย์เมื่อจำเป็น และปัญหาทางด้านการบริหารจัดการทางด้านการตรวจสุขภาพเป็นประจำ


2) ปัจจัยที่ส่งผลประสิทธิผลต่อการบริหารจัดการสุขภาวะของพระสงฆ์ในจังหวัดพิจิตร พบว่า โดยรวมอยู่ในระดับมาก ด้านที่มีค่าเฉลี่ยมากที่สุด คือ ปัจจัยด้านงบประมาณ รองลงมาคือปัจจัยด้านสถานที่ ปัจจัยด้านอุปกรณ์ ปัจจัยด้านบุคลากร ปัจจัยด้านการจัดโครงสร้าง ส่วนผลการวิเคราะห์ถดถอยพหุคูณ วิธีแบบขั้นตอน พบว่า ปัจจัยด้านสภาพการบริหารจัดการสุขภาวะพระสงฆ์ที่ส่งผลประสิทธิผลต่อการบริหารจัดการสุขภาวะของพระสงฆ์ ทั้ง 4 ด้าน ได้ค่า Adjusted R Square = 0.996 หรือร้อยละ 99.60 อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ 0.05


3) แนวทางการพัฒนาการบริหารจัดการสุขภาวะของพระสงฆ์ตามธรรมนูญสุขภาพของพระสังฆาธิการในจังหวัดพิจิตร ผลการวิจัยพบว่า ธรรมนูญสงฆ์แห่งชาติมีความสำคัญต่อการบริหารจัดการสุขภาวะของพระสงฆ์ในหลายด้าน โดยเฉพาะในเรื่องของการกำหนดมาตรฐานการดำเนินชีวิตและการปฏิบัติหน้าที่ของพระสงฆ์ ซึ่งจะช่วยเสริมสร้างสุขภาวะที่ดีทั้งทางกายและใจให้กับพระสงฆ์ คือ การรักษามาตรฐานชีวิตของพระสงฆ์ การส่งเสริมการดูแลสุขภาพ การสร้างเครือข่ายสนับสนุน การพัฒนาจิตใจและการฝึกฝนทางศาสนา การป้องกันปัญหาสุขภาพจิต ดังนั้น ธรรมนูญสงฆ์แห่งชาติเป็นเครื่องมือสำคัญในการสนับสนุนให้พระสงฆ์มีสุขภาวะที่ดีทั้งในด้านร่างกายและจิตใจ และเป็นการสร้างความยั่งยืนในการปฏิบัติหน้าที่ทางศาสนาอย่างมีคุณภาพ


 


คำสำคัญ : พระสังฆาธิการ; การบริหารจัดการ; สุขภาวะของพระสงฆ์        


 

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
พระครูวิบูลสิทธิการ, ท้าวมิตร ศ., & บดีรัฐ โ. (2026). พระสังฆาธิการกับการบริหารจัดการสุขภาวะของพระสงฆ์ในจังหวัดพิจิตร. วารสารวิชาการธรรมทรรศน์, 26(3), 335–350. สืบค้น จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/dhammathas/article/view/290756
ประเภทบทความ
บทความวิจัย (Research Article)

เอกสารอ้างอิง

ชลธิชา จิรภัคพงค์ และคณะ. (2562). สุขภาวะพระสงฆ์: การพัฒนารูปแบบสุขภาวะตามแนววิถีพุทธโดยการบูรณาการสาธารณสุขเพื่อคุณภาพชีวิตที่ดีของจังหวัดลำปาง. วารสารมหาวิทยาลัยศิลปากร, 12(6), 1229.

พระครูสังฆรักษ์สมพงษ์ จตฺตมโล. (2567). รูปแบบการจัดการสุขภาวะของพระสงฆ์ตามธรรมนูญสุขภาพพระสงฆ์แห่งชาติในจังหวัดอ่างทอง. วารสารพุทธนวัตกรรมและการจัดการ. 7(6). 212-227.

พระธรรมปริยัติโสภณ (วรวิทย์ คงฺคปญฺโญ). (2548). การคณะสงฆ์และการพระศาสนา.

(พิมพ์ครั้งที่ 3). กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณ์ราชวิทยาลัย.

Yamane, T. (1973). Statistics : An Introductory Analysis (2nd ed.). Harper and Row.