รูปแบบการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงรุกของผู้บริหารสถานศึกษาโรงเรียนขนาดเล็ก สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาองค์ประกอบของภาวะผู้นำเชิงรุกของผู้บริหารสถานศึกษาในโรงเรียนขนาดเล็ก สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน 2) พัฒนารูปแบบการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงรุกของผู้บริหารสถานศึกษาโรงเรียนขนาดเล็ก สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน และ 3) ประเมินรูปแบบการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงรุกของผู้บริหารสถานศึกษาโรงเรียนขนาดเล็ก สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน เป็นการวิจัยผสมผสานวิธี ประชากรที่ใช้ในการวิจัยคือ ผู้บริหารและครูโรงเรียนขนาดเล็ก สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน จำนวน 102,936 คน และกลุ่มตัวอย่างจำนวน 384 คน เครื่องมือที่ใช้ แบบสอบถาม แบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง แบบประเมินความเหมาะสม ความเป็นไปได้ ความเป็นประโยชน์ สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ค่าเฉลี่ย ร้อยละ ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงพรรณนา
ผลการวิจัยพบว่า
- องค์ประกอบของภาวะผู้นำเชิงรุกของผู้บริหารสถานศึกษาในโรงเรียนขนาดเล็ก สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน ประกอบด้วย 5 ด้านหลัก ได้แก่ 1) การมีความคิดริเริ่มสร้างสรรค์ 2) การกำหนดเป้าหมาย 3) การรู้จักตนเอง 4) การมีความมุ่งมั่นที่เป็นอิสระ และ 5) การมีวิจารณญาณ ซึ่งเป็นพฤติกรรมที่จำเป็นต่อการท้าทายข้อจำกัดด้านทรัพยากรและบริบทเฉพาะของโรงเรียนขนาดเล็ก
- รูปแบบการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงรุกที่พัฒนาขึ้น ประกอบด้วย 7 ส่วนสำคัญ คือ หลักการ วัตถุประสงค์ เนื้อหา กระบวนการพัฒนา แนวทางการนำไปใช้ เงื่อนไขความสำเร็จ และการวัดประเมินผล โดยมีกระบวนการพัฒนาที่เน้นการเรียนรู้เชิงประสบการณ์ในสัดส่วนการปฏิบัติร้อยละ 60 และทฤษฎีร้อยละ 40 ควบคู่กับการใช้คู่มือรูปแบบที่ออกแบบมาเพื่อมุ่งเน้นการปฏิบัติจริงและไม่สร้างภาระงานเอกสารซ้ำซ้อน
- ผลการประเมินคุณภาพของรูปแบบการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงรุกโดยผู้ทรงคุณวุฒิ พบว่า ในภาพรวมมีความเหมาะสม ความเป็นไปได้ และความเป็นประโยชน์อยู่ในระดับมากที่สุด (
= 4.66, S.D. = 0.47) โดยด้านความเป็นประโยชน์มีค่าเฉลี่ยสูงสุด สำหรับผลการประเมินคู่มือการใช้รูปแบบ พบว่า ในภาพรวมมีคุณภาพอยู่ในระดับมากที่สุด (
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เพื่อให้เป็นไปตามกฎหมายลิขสิทธิ์ ผู้นิพนธ์ทุกท่านต้องลงลายมือชื่อในแบบฟอร์มใบมอบลิขสิทธิ์บทความ ให้แก่วารสารฯ พร้อมกับบทความต้นฉบับที่ได้แก้ไขครั้งสุดท้าย นอกจากนี้ ผู้นิพนธ์ทุกท่านต้องยืนยันว่าบทความ ต้นฉบับที่ส่งมาตีพิมพ์นั้น ได้ส่งมาตีพิมพ์เฉพาะในวารสาร วิชาการธรรม ทรรศน์ เพียงแห่งเดียวเท่านั้น หากมีการใช้ ภาพหรือตารางของผู้นิพนธ์อื่นที่ปรากฏในสิ่งตีพิมพ์อื่นมาแล้ว ผู้นิพนธ์ต้องขออนุญาตเจ้าของลิขสิทธิ์ก่อน พร้อมทั้ง แสดงหนังสือที่ได้รับการยินยอมต่อบรรณาธิการ ก่อนที่บทความจะได้รับการตีพิมพ์เอกสารอ้างอิง
บุญชม ศรีสะอาด. (2560). การวิจัยเบื้องต้น (พิมพ์ครั้งที่ 10). กรุงเทพฯ: สุวีริยาสาส์น.
พงศธร สมบูรณ์. (2564). การพัฒนาภาวะผู้นำสำหรับโรงเรียนขนาดเล็ก. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์
การศึกษา.
สมเกียรติ เจริญสุข. (2562). ปัญหาและแนวทางการบริหารโรงเรียนขนาดเล็กในประเทศไทย.
นครปฐม: มหาวิทยาลัยศิลปากร.
สุนิสา แก้วประเสริฐ. (2563). ความเครียดในงานและแนวทางลดผลกระทบในโรงเรียนขนาดเล็ก.
เชียงใหม่: มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
Chen, H., Liang, Q., Feng, C., & Zhang, Y. (2021). Why and when do employees
become more proactive under humble leaders? The roles of psychological
need satisfaction and Chinese traditionality. Journal of Organizational
Change Management, 34(5), 1076-1095.
Covey, S. R. (2004). The 7 habits of highly effective people: Powerful lessons in
personal change. New York: Free Press.
Elsaied, M. M. (2019). Supportive leadership for innovative work behavior: The
mediating role of cognitive smartness. Journal of Management
Development, 38(6), 499-518.
Gil, A. J., Miranda, F. J., & Rodríguez, M. Á. (2023). The effect of servant leadership on
job satisfaction: The moderating role of proactive behaviour. International
Journal of Organizational Analysis.
Griffin, M. A., Neal, A., & Parker, S. K. (2007). A new model of work role performance:
Positive behavior in uncertain and interdependent contexts. Academy of
Management Journal, 50(2), 327–347.
Kilic, E., & Gök, M. S. (2022). Employee proactivity and proactive initiatives towards
creativity: Exploring the roles of job crafting and initiative climate.
International Journal of Organizational Analysis.
Kouzes, J. M., & Posner, B. Z. (2017). The leadership challenge: How to make
extraordinary things happen in organizations. San Francisco, CA: Jossey-Bass.
Krejcie, R. V., & Morgan, D. W. (1970). Determining sample size for research activities.
Educational and Psychological Measurement, 30(3), 607-610.
https://doi.org/10.1177/001316447003000308
Patcharaporn, S. (2015). Learning society and educational challenges in the 21st
century. Bangkok: Academic Publishing.
Singsorn, N. (2023). The integration of proactive leadership according to the principles
of the Sappurisa Dhamma VII for school administrators in the VUCA world
era. ASEAN Journal of Religious and Cultural Research, 6(1), 14-18.
